Τρεις μόλις ημέρες μετά την παρουσίασή του ως το ισχυρότερο εμπορικά διαθέσιμο μοντέλο της, το Claude Fable 5 της Anthropic «έσβησε».
Στις 12 Ιουνίου 2026, στις 17:21 ώρα Ανατολικών ΗΠΑ, η Anthropic έλαβε κρατική οδηγία ελέγχου εξαγωγών (export control directive) που της ζητούσε να αναστείλει κάθε πρόσβαση στα μοντέλα Fable 5 και Mythos 5 για οποιονδήποτε αλλοδαπό (foreign national), εντός ή εκτός ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων ακόμη και των ίδιων των αλλοδαπών εργαζομένων της.
Η πρακτική συνέπεια ήταν καθολική.
- Για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση, η Anthropic απενεργοποίησε και τα δύο μοντέλα για το σύνολο των πελατών της παγκοσμίως. Tα ανοιχτά sessions επιστρέφουν και τα νέα ερωτήματα δρομολογούνται αυτόματα στο προηγούμενο μοντέλο, το Opus 4.8.
Τα υπόλοιπα μοντέλα (Opus, Sonnet, Haiku) παρέμειναν διαθέσιμα. Σύμφωνα με το Bloomberg, την επιστολή απέστειλε το υπουργείο Εμπορίου (Commerce Department), αρμόδιο για τους ελέγχους εξαγωγών, ένα διακριτό κανάλι πίεσης από εκείνο του Πενταγώνου.
Η οδηγία δεν προσδιόριζε τη συγκεκριμένη ανησυχία εθνικής ασφάλειας.
Σύμφωνα με την Anthropic, η Αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να εντόπισε μέθοδο «jailbreak» — ουσιαστικά την ικανότητα του μοντέλου να διαβάζει έναν κώδικα και να εντοπίζει ευπάθειες λογισμικού.
Η εταιρεία χαρακτηρίζει το εύρημα «στενό» και ήσσονος σημασίας, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχη δυνατότητα προσφέρουν ήδη δημόσια διαθέσιμα μοντέλα, όπως το GPT-5.5 της OpenAI, και χρησιμοποιείται καθημερινά από όσους θωρακίζουν συστήματα.
- «Διαφωνούμε ότι ο εντοπισμός μιας στενής, μη καθολικής ευπάθειας πρέπει να αποτελεί λόγο ανάκλησης ενός μοντέλου που χρησιμοποιούν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι»,
αναφέρει, μιλώντας ευθέως για «παρεξήγηση» και δεσμευόμενη να αποκαταστήσει την πρόσβαση «το συντομότερο δυνατό».
Το παρασκήνιο, ωστόσο, δείχνει ότι η κίνηση δεν είναι μεμονωμένη.
- Από τον Μάρτιο του 2026, το Πεντάγωνο έχει χαρακτηρίσει την Anthropic «κίνδυνο εφοδιαστικής αλυσίδας» (supply chain risk) — ένας χαρακτηρισμός που για πρώτη φορά αποδόθηκε σε αμερικανική εταιρεία και που τυπικά επιφυλάσσεται για ξένους αντιπάλους.
Αφορμή υπήρξε η άρνηση της εταιρείας να άρει δύο «κόκκινες γραμμές» από το συμβόλαιο του Ιουλίου 2025, εκείνο με το οποίο το Claude είχε γίνει το πρώτο frontier μοντέλο εγκεκριμένο για διαβαθμισμένα κρατικά δίκτυα:
- τη χρήση για μαζική παρακολούθηση πολιτών και
- την τροφοδότηση πλήρως αυτόνομων οπλικών συστημάτων χωρίς ανθρώπινο έλεγχο στη στόχευση.
Η Anthropic προσέφυγε στη δικαιοσύνη τον Μάρτιο, σε δύο δικαστήρια, κάνοντας λόγο για «πρωτοφανή και παράνομη» πράξη αντιποίνων. Δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο εξέδωσε προσωρινή διαταγή που εμπόδιζε την εφαρμογή της κρατικής απαγόρευσης, ενώ το Εφετείο της Ουάσιγκτον άκουσε τα επιχειρήματα των δύο πλευρών τον Μάιο, με την απόφαση να εκκρεμεί.
Το πραγματικά κρίσιμο, όμως, για τις αγορές είναι το χρονικό σημείο.
- Η αναστολή ήρθε μόλις 11 ημέρες αφότου η Anthropic κατέθεσε, την 1η Ιουνίου, εμπιστευτικό προσχέδιο S-1 στην Αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς SEC, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα από τα μεγαλύτερα IPO στην ιστορία.
Η Anthropic αποτιμήθηκε πρόσφατα στα 965 δισ. δολάρια, μετά από γύρο χρηματοδότησης 65 δισ. δολαρίων που την ανέδειξε -προσωρινά-πάνω από την OpenAI. Ο ρυθμός εσόδων της (run-rate) εκτινάχθηκε στα περίπου 47 δισ. δολάρια τον Μάιο, από περίπου 10 δισ. έναν χρόνο νωρίτερα, με πάνω από 300.000 επιχειρησιακούς πελάτες. Μαζί με τη SpaceX και την OpenAI, η Anthropic συγκαταλέγεται στις υποψήφιες «εισαγωγές του τρισεκατομμυρίου» του 2026.
Με την αναστολή, το ρυθμιστικό ρίσκο μπαίνει πλέον επισήμως στην εξίσωση της αποτίμησης.
Όταν μια και μόνη κρατική επιστολή μπορεί να αποσύρει εν μία νυκτί το προϊόν ναυαρχίδα, μιας εταιρείας που ετοιμάζεται για το χρηματιστήριο, ο επενδυτικός κίνδυνος αλλάζει κατηγορία: από εμπορικός και τεχνολογικός, γίνεται γεωπολιτικός.
Για πρώτη φορά, ένα εμπορικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης αντιμετωπίζεται ρητά ως ελεγχόμενο εξαγωγικό αγαθό, όχι για το τι λέει, αλλά για το τι μπορεί να κάνει.
Και η Anthropic ανακάλυψε, με τον πιο ακριβό τρόπο, ότι στη νέα γεωπολιτική της τεχνητής νοημοσύνης. ο διακόπτης δεν βρίσκεται πάντα στα χέρια εκείνου που έχτισε το μοντέλο.
