Σε μια περίοδο ραγδαίου τεχνολογικού μετασχηματισμού, η ελληνική κοινωνία έχει περάσει οριστικά από το στάδιο της απλής περιέργειας στη μαζική εξοικείωση και ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης (AI).
Σύμφωνα με τα ευρήματα του πρώτου τεύχους της νέας πανελλαδικής έρευνας της Focus Bari, με τίτλο «Χρήση, Αξία και Προβληματισμοί», η χώρα μας καταγράφει εντυπωσιακούς ρυθμούς διάδοσης των ψηφιακών αυτών εργαλείων, διαμορφώνοντας παράλληλα ένα τοπίο έντονης αμφιθυμίας ανάμεσα στον ενθουσιασμό για τις νέες επαγγελματικές ευκαιρίες και το εύλογο άγχος για τις εργασιακές επιπτώσεις.
Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε πανελλαδικό δείγμα 1.009 ενηλίκων ηλικίας 18 ετών και άνω μέσω του πάνελ της YouGov, αποτυπώνει με ακρίβεια τις τάσεις που διαμορφώνονται στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.
Η εκρηκτική άνοδος της χρήσης και η κυριαρχία του ChatGPT
Σύμφωνα με την έρευνα, η διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα των Ελλήνων παρουσιάζει μια άνευ προηγουμένου επιτάχυνση. Ειδικότερα, το 90% των πολιτών δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει τουλάχιστον ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, καταγράφοντας μια τεράστια αύξηση 40 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 50% του Νοεμβρίου του 2024 και το 60% του Ιουλίου του 2025.
Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι τα εργαλεία αυτά έπαψαν να αποτελούν προνόμιο μιας εξειδικευμένης τεχνολογικής μειονότητας και έχουν γίνει προσβάσιμα στο ευρύ κοινό.
Ως αδιαμφισβήτητη πύλη εισόδου στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης αναδεικνύεται το ChatGPT, το οποίο έχει χρησιμοποιήσει ποτέ το 79% του πληθυσμού.
Η διαχρονική πορεία του ChatGPT είναι αποκαλυπτική της δυναμικής του, καθώς από το 21% το 2023 ανέβηκε στο 30% τον Φεβρουάριο του 2024, στο 34% τον Νοέμβριο του 2024 και στο 40% τον Ιούλιο του 2025, για να εκτοξευθεί στο 79% το φθινόπωρο του 2026.
Πίσω από το ChatGPT, οι Έλληνες χρήστες έχουν δοκιμάσει το Google Gemini σε ποσοστό 53%, το Microsoft Copilot σε ποσοστό 20%, το Claude σε ποσοστό 18%, το Canva AI σε ποσοστό 9%, το NotebookLM και το DeepL σε ποσοστό 7% έκαστο, το DALL-E σε ποσοστό 4%, καθώς και το Midjourney σε ποσοστό 2%.
Η χρήση των εφαρμογών αυτών αποκτά σταδιακά χαρακτήρα σταθερής συνήθειας. Μεταξύ των χρηστών του ChatGPT, το 65% κάνει συχνή χρήση (δηλαδή καθημερινά ή μερικές φορές την εβδομάδα), με το 28% να το αξιοποιεί σε καθημερινή βάση και το 37% μερικές φορές την εβδομάδα.
Υψηλά ποσοστά συχνής χρήσης καταγράφονται και σε άλλα εργαλεία, όπως το Gemini / Bard με 61%, το Claude με 49% και το Microsoft Copilot με 34%.
Ωστόσο, το οικονομικό μοντέλο αξιοποίησης παραμένει σταθερά προσανατολισμένο στις δωρεάν εκδόσεις. Το 87% των χρηστών του ChatGPT χρησιμοποιεί αποκλειστικά τη δωρεάν έκδοση, ενώ μόλις το 8% πληρώνει συνδρομή από την τσέπη του και ένα περιορισμένο 4% έχει πρόσβαση μέσω του εργοδότη του. Η τάση αυτή της δωρεάν χρήσης κυριαρχεί σε ολόκληρη την αγορά των εργαλείων, με τα αντίστοιχα ποσοστά να φτάνουν το 88% στο Gemini / Bard, το 78% στο Canva AI, το 72% στο Microsoft Copilot και το 71% στο Claude.
Κίνητρα χρήσης και επαγγελματική αναγνώριση
Πέρα από τα ίδια τα τεχνολογικά εργαλεία, εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι λόγοι για τους οποίους οι Έλληνες στρέφονται στην τεχνητή νοημοσύνη. Στην περίπτωση του ChatGPT, η συντριπτική πλειοψηφία (83%) το χρησιμοποιεί για την αναζήτηση πληροφοριών, το 54% για προσωπικές ανάγκες, το 33% για επαγγελματικούς λόγους και το 23% για σπουδές και μελέτη.
Όταν εξετάζονται συνολικά τα εργαλεία με εργασιακό ρόλο, το Microsoft Copilot ηγείται με 52%, ακολουθούμενο από το Claude με 45%, το ChatGPT με 33% και το Gemini / Bard με 31%.
Η αντίληψη της κοινωνίας απέναντι στην επαγγελματική αξία της τεχνολογίας έχει αλλάξει ριζικά. Το 76% των Ελλήνων αναγνωρίζει πλέον ότι η γνώση και η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να βελτιώσουν αισθητά τις επαγγελματικές τους προοπτικές, έναντι 58% τον Ιούλιο του 2025, μια εντυπωσιακή αύξηση 18 ποσοστιαίων μονάδων σε διάστημα ενός έτους. Συγκεκριμένα, το 24% δηλώνει ότι το πιστεύει σε μεγάλο βαθμό και το 52% σε κάποιο βαθμό, ενώ μόλις το 20% θεωρεί ότι δεν σχετίζεται και το 4% δεν έχει άποψη.
Οι θετικές στάσεις αντικατοπτρίζονται και στις καθημερινές εντυπώσεις από την παραγωγικότητα: το 59% συμφωνεί ότι η ΤΝ τους βοηθά να δουλεύουν πιο γρήγορα, το 58% ότι τους βοηθά να εξελίσσονται και να μαθαίνουν, το 53% ότι βελτιώνει την καθημερινότητά τους και το 45% ότι δημιουργεί νέες ευκαιρίες ανάπτυξης.
Εργασιακή αβεβαιότητα και διπλές ταχύτητες στις ανησυχίες
Παρά την αναγνώριση των επαγγελματικών πλεονεκτημάτων, η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης συνοδεύεται από σαφείς επιφυλάξεις και βαθύ κοινωνικό προβληματισμό. Το 62% των Ελλήνων εκφράζει άγχος και ανησυχία για την ενδεχόμενη αντικατάσταση επαγγελμάτων από την τεχνολογία (με το 17% να ανησυχεί πολύ και το 33% σε κάποιο βαθμό), ενώ το 43% αντιμετωπίζει αβεβαιότητα για την εξέλιξη της καριέρας του.
Παρόλα αυτά, σε ότι αφορά στην προσωπική τους θέση εργασίας, οι εργαζόμενοι δείχνουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση: το 54% εκτιμά ότι η δική του θέση δεν κινδυνεύει να αντικατασταθεί στο μέλλον, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 46% που καταγραφόταν το 2025.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικές είναι οι διαφορές που εντοπίζονται ανάμεσα στα δύο φύλα. Οι γυναίκες εμφανίζονται σημαντικά πιο ανησυχητικές σε ό,τι αφορά την εργασιακή ασφάλεια, με το 67% να εκφράζει άγχος για την αντικατάσταση επαγγελμάτων (έναντι 55% των ανδρών) και το 46% να συμμερίζεται την αβεβαιότητα για την εξέλιξη της καριέρας του (έναντι 39% των ανδρών). Αντίθετα, οι άνδρες τείνουν να βλέπουν περισσότερες νέες ευκαιρίες ανάπτυξης, με ποσοστό συμφωνίας 50% έναντι 40% των γυναικών.
Το ηλικιακό παράδοξο: Η περίπτωση της γενιάς 55+
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και πολυδιάστατες αναλύσεις της έρευνας αφορά τις ηλικιακές διαφοροποιήσεις, όπου αναδείχθηκε ένα χαρακτηριστικό παράδοξο γύρω από τους πολίτες ηλικίας 55 ετών και άνω.
Από τη μία πλευρά, η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα αναγνωρίζει σε πολύ υψηλό βαθμό τα πρακτικά οφέλη της τεχνολογίας στην καθημερινότητά της. Στο ερώτημα κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητά τους, το 60% των ατόμων ηλικίας 55+ συμφωνεί απόλυτα ή αρκετά, ποσοστό που είναι το υψηλότερο μεταξύ όλων των ηλικιακών ομάδων (απέναντι σε 43% στις ηλικίες 18-24, 48% στις ηλικίες 25-34, 50% στις ηλικίες 35-44 και 48% στις ηλικίες 45-54).
Από την άλλη πλευρά, ακριβώς η ίδια ομάδα (55+) εκφράζει τις μεγαλύτερες επιφυλάξεις και το υψηλότερο αίσθηση πολυπλοκότητας. Το 29% των ατόμων αυτής της ηλικίας δηλώνει ότι η τεχνολογία τής φαίνεται υπερβολικά σύνθετη και αισθάνεται άγχος ότι μένει πίσω, τη στιγμή που τα αντίστοιχα ποσοστά στις νεότερες ηλικίες είναι αισθητά χαμηλότερα (16% για τους 18-24, 12% για τους 25-34, 18% για τους 35-44 και 17% για τους 45-54). Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για στοχευμένες δράσεις ψηφιακής εκπαίδευσης και προσβασιμότητας, ώστε το μεγαλύτερο ηλικιακό κοινό να μπορέσει να αξιοποιήσει με ασφάλεια τα οφέλη που αναγνωρίζει.
Η δοκιμή έγινε, η εμπιστοσύνη είναι το στοίχημα
Όπως συνοψίζεται χαρακτηριστικά στα ευρήματα της έρευνας της Focus Bari, η τεχνητή νοημοσύνη πέτυχε τον πρώτο της μεγάλο στόχο στην Ελλάδα: κέρδισε τη δοκιμή και έγινε ευρύτατα αποδεκτή από τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών.
Ωστόσο, η επόμενη μέρα θέτει έναν πιο απαιτητικό πήχη. Για να περάσει η ελληνική κοινωνία στη φάση της ουσιαστικής και παραγωγικής αξιοποίησης, η τεχνολογία δεν αρκεί απλώς να είναι διαθέσιμη. Πρέπει να κερδίσει την απόλυτη εμπιστοσύνη των χρηστών, αντιμετωπίζοντας τις εύλογες ανησυχίες γύρω από την εργασία, διασφαλίζοντας την προσβασιμότητα όλων των γενεών και αποδεικνύοντας την καθημερινή της προστιθέμενη αξία.
Γιάννης Λεοντάρης
