Η λειτουργία του πρώτου ελληνικού κέντρου τεχνητής νοημοσύνης, οι προσδοκίες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας, αλλά και η στρατηγική αξιοποίηση υπερ-υποδομών εθνικής εμβέλειας τέθηκαν επί τάπητος, για πρώτη φορά σε επίπεδο συνεδρίου, μέσα από τις εργασίες του AIForum26.
Το συνέδριο, το οποίο αποτελεί το πέμπτο κατά σειρά ετήσιο φόρουμ για την τεχνητή νοημοσύνη, διοργανώθηκε από το AI Catalyst σε συνεργασία με την ethosGROUP.
Στο πάνελ 4 με τίτλο: «Μετατρέποντας την Τεχνητή Νοημοσύνη σε μετρήσιμα αποτελέσματα» αναλύθηκαν τα εξής:
Σταύρος Πιτόγλου: Η Computer Solutions είναι μια μικρομεσαία εταιρεία που από το 1987 φτιάχνει ιατρικό λογισμικό και αξιοποιεί ερευνητικές ευκαιρίες. Θέλω να σταθώ στις λέξεις: μετασχηματισμός, διακυβέρνηση και υπεύθυνο AI (responsible AI). Ποτέ δεν ήμουν φίλος ανθρωπομορφισμών — τους θεωρώ παραπλανητικούς και επικίνδυνους. Μετακυλύουν την ευθύνη από τον άνθρωπο στο σύστημα. Η ευθύνη είναι πάντα στον άνθρωπο.
Εμείς είμαστε υπεύθυνοι ώστε το εργαλείο AI να είναι αξιόπιστο. Διακυβέρνηση δεν είναι ένα κείμενο πολιτικής ή μια επιτροπή που συνεδριάζει κάθε 6 μήνες. Διακυβέρνηση είναι η διαδικασία να έχεις τις απαντήσεις πριν εμφανιστεί το πρόβλημα, να ξέρεις τι πρέπει να κάνει το σύστημα και ποιος φέρει την ευθύνη. Αλλάζουμε το παραγωγικό υπόδειγμα.
Θα αναφέρω 5 λέξεις-κλειδιά: 1) Μετασχηματισμός, 2) Διακυβέρνηση, 3) Υπεύθυνο AI, 4) Αξιόπιστο AI, 5) Συμπληρωματικότητα (ανθρώπου και μηχανής, έρευνας και αγοράς, υπεύθυνου και αξιόπιστου). Στον αναπόφευκτο μετασχηματισμό, η υπεύθυνη διακυβέρνηση με βάση τις συμπληρωματικότητες είναι η μόνη που εγγυάται αξιόπιστα συστήματα και αποτελέσματα.
Δρ. Κώστας Φλόκος: Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης είναι πολυδιάστατο πρόβλημα. Από την πλευρά της επιχείρησης διαπιστώνουμε αρχικό φόβο, ρυθμιστικά θέματα, κόστος υλοποίησης και φόβο για τα δεδομένα και τους υπαλλήλους. Οι εργαζόμενοι φοβούνται μήπως χάσουν τη δουλειά τους, όπως συνέβη πριν 40 χρόνια με τους προσωπικούς υπολογιστές, καθώς βλέπουν κάποιες μεγάλες επιχειρήσεις να κάνουν περικοπές.
Η δική μας άποψη είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός ανάπτυξης και όχι μείωσης κόστους. Η μείωση κόστους έχει κάτω όριο. Αν τη χρησιμοποιήσεις για αύξηση της παραγωγής μαζί με τους ανθρώπους, το αποτέλεσμα είναι πολύ καλύτερο. Στο θέμα των δεδομένων βοηθάμε με τοπικά μοντέλα (local models) και έλεγχο της πληροφορίας. Όσον αφορά το κόστος, η αλόγιστη χρήση agents μπορεί να ξεφύγει. Η τεχνητή νοημοσύνη θα γίνει commodity (αγαθό κοινής ωφέλειας) όπως το τηλέφωνο, μειώνοντας το κόστος χρήσης. Υπάρχει τεράστια έλλειψη γνώσης τόσο στις δυνατότητες (άλλοι νομίζουν ότι δεν γίνεται τίποτα, άλλοι ότι γίνονται τα πάντα) όσο και στο οργανωτικό/διαχειριστικό κομμάτι.
Τα voice bots είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα — πριν λίγα χρόνια ήταν αδύνατα, ενώ σήμερα προσφέρουν εξαιρετική εμπειρία. Επίσης, είναι χρυσή ευκαιρία να κάνουμε εκσυγχρονισμό (migration) παλαιών συστημάτων (των δεκαετιών 1990-2000) που έχουν σοβαρά κενά ασφάλειας. Η αύξηση παραγωγικότητας στο coding φτάνει το 60-65% σε επίπεδο project. Αντί να μειώσουμε το κόστος, πρέπει να επενδύσουμε για να προσφέρουμε καλύτερες υπηρεσίες στον πολίτη.
Σπύρος Παζιάνας: Η υιοθέτηση AI από μια επιχείρηση απαιτεί προσεκτικά βήματα. Στον χώρο της υγείας απαιτείται εξειδίκευση, αξιοπιστία και υπευθυνότητα. Η τεχνολογία τρέχει ταχύτατα, αλλά δεν μπορούμε να υιοθετούμε άκριτα μοντέλα. Στην εταιρεία μας ξεκινήσαμε σταδιακά σε συγκεκριμένα σημεία διαδικασιών με διαρκή ανθρώπινη παρακολούθηση (human-in-the-loop).
Στα νοσοκομεία, αναπτύσσουμε αλγόριθμους τηρώντας το θεσμικό πλαίσιο και το EU AI Act. Για παράδειγμα, έχουμε αλγόριθμο προσωποποιημένο για τη διάγνωση αγενεσίας μεσολοβίου σε έμβρυα μέσω υπερήχων, καθώς και αλγόριθμο πρόβλεψης επανεισαγωγής ασθενών. Ο μόνος που δεν φταίει αν κάτι πάει λάθος είναι ο αλγόριθμος — την ευθύνη τη φέρει ο άνθρωπος. Αν βιαστούμε να υιοθετήσουμε τεχνολογίες χωρίς διαδικασίες, θα δημιουργήσουμε περισσότερα προβλήματα από όσα λύνουμε.
Η ηθική τεχνητή νοημοσύνη αφορά τους ανθρώπους που την αναπτύσσουν και τους οργανισμούς που τη χρησιμοποιούν. Απαιτείται επιστημονικό προσωπικό, τήρηση πλαισίων και πλήρης ανθρώπινη εποπτεία. Ο μέσος χρήστης σήμερα εκτίθεται επειδή ρωτά το ChatGPT για ιατρικά ή ψυχολογικά θέματα χωρίς να γνωρίζει τους κινδύνους.
Λεωνίδας Παπαδόπουλος: Σε όλες τις τεχνολογικές επαναστάσεις αλλάζει αυτό που θεωρείται δεδομένο. Αν το ζητούμενο είναι απλώς η ταχύτητα, η παραγόμενη αξία συμπιέζεται. Όταν ένα σύστημα υλοποιεί διαδικασίες σε 3 λεπτά αντί για 10 ώρες, η αξία επαναπροσδιορίζεται. Στις αλλαγές οι άνθρωποι αντιδρούν με fight, flight ή freeze.
Αυτό που έχει πραγματική σημασία και ανήκει στον άνθρωπο και την επιχείρηση είναι η εσωτερική γνώση. Ό,τι δημιουργείται, δημιουργείται από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο. Το AI είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο, όπως η φωτιά ή ο ηλεκτρισμός. Η ερώτηση είναι αν θα συνεχίσουμε να μοντελοποιούμε τον κόσμο όπως ήταν χθες ή αν θα δημιουργήσουμε νέες δυνατότητες στη βιολογία, τη γενετική και τη θεραπεία ασθενειών.
Έρευνες δείχνουν ότι η υπερβολική εξάρτηση μειώνει την κριτική σκέψη και τη φαντασία. Υπάρχει κίνδυνος ομογενοποίησης της σκέψης. Το AI είναι ένας ‘τεράστιος παπαγάλος’ που βασίζεται σε μοτίβα δεδομένων, χωρίς εμπειρία του φυσικού κόσμου (physical AI). Ο άνθρωπος πρέπει να διατηρήσει την οξυδέρκεια, την κριτική ικανότητα και την επίλυση προβλημάτων. Ο άνθρωπος δίνει την πρόθεση, τα συστήματα εκτελούν και ο άνθρωπος ελέγχει.
φωτό: ©Ελένη Παπαδάκη /PHOTOPRESS Θ&Α Αναγνωστόπουλοι
