του Κώστα Παπαγρηγόρη
Τα πρώτα δείγματα από τη λειτουργία των ιδρυμάτων μικροχρηματοδοτήσεων επιβεβαιώνουν τη δυναμική του θεσμού. Η ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions, για παράδειγμα, έχει ήδη εγκρίνει περισσότερα από 560 δάνεια, εκταμιεύοντας πάνω από 10,5 εκατ. ευρώ σε περισσότερους από 500 επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις. Η ζήτηση ενισχύθηκε περαιτέρω με την ενεργοποίηση του Ταμείου Μικροπιστώσεων. Μέσα στις πρώτες 15 ημέρες λειτουργίας του, κατατέθηκαν σχεδόν 200 αιτήσεις μόνο στην πλατφόρμα της εταιρείας, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της ανάγκης για μικρής κλίμακας χρηματοδότηση.
Ο κ. Μακέδος υπογραμμίζει ότι η ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions, αξιοποιώντας δυναμικά και το νέο Ταμείο Μικροπιστώσεων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, απευθύνεται στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις του τεχνικού κόσμου, με την ενίσχυσή τους να συνδέεται με έναν ευρύτερο εθνικό στόχο: τη θωράκιση των υποδομών, την ομαλή υλοποίηση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) και την έγκαιρη αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές. Το επιτόκιο για τη γενική επιχειρηματικότητα διαμορφώνεται στο 4% και για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα στο 2%.
Αντίστοιχα, η MicroSmart αξιοποιεί πλήρως τις ψηφιακές δυνατότητες, προσφέροντας διαδικασίες εξολοκλήρου online, χωρίς φυσική παρουσία και χωρίς διαμεσολαβητές. Η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης επιταχύνει την αξιολόγηση και μειώνει τη γραφειοκρατία, καθιστώντας τη διαδικασία πιο φιλική για τον χρήστη. Ο Νεοκλής Στάμκος, CEO της MicroSmart, αναφέρει ότι η ομάδα της MicroSmart ΑΕ προσφέρει όχι μόνο κεφάλαια, αλλά και στοχευμένη συμβουλευτική υποστήριξη στους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρές επιχειρήσεις, διευκολύνοντας έτσι την επιχειρηματική ανάπτυξη σε όλα τα επίπεδα.
Η AFI Microfinance, από την πλευρά της, αναδεικνύει τον κοινωνικό αντίκτυπο των μικροπιστώσεων. Μέχρι σήμερα, έχει συμβάλει στη δημιουργία άνω των 1.200 θέσεων εργασίας και έχει εκπαιδεύσει χιλιάδες επιχειρηματίες, ενισχύοντας την επιχειρηματική κουλτούρα σε τοπικό επίπεδο.
Ο Σταμάτης Βελεγράκης, διευθύνων σύμβουλος της AFI Microfinance, αναφέρει ότι στην AFI πάνω από το 30% του συνόλου των μικροχρηματοδοτήσεων αφορά τη νεανική επιχειρηματικότητα, 35% κατευθύνεται σε ανέργους που ξεκινούν δικές τους επιχειρήσεις και περισσότερο από 40% σε γυναίκες που επιχειρούν. Επιπλέον, τονίζει ότι η εμπειρία δείχνει ότι ακόμη κι ένα μικρό χρηματοδοτικό εργαλείο μπορεί να έχει ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα και σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο. Μέσα από τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί άνθρωποι από διαφορετικές αφετηρίες κατάφεραν να υλοποιήσουν τα επιχειρηματικά τους όνειρα.
Ψηφιακή διαδικασία και μείωση γραφειοκρατίας
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία του νέου μοντέλου είναι η πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας. Η υποβολή της αίτησης ξεκινά μέσω της πλατφόρμας KYC της HDB, στην οποία ο ενδιαφερόμενος καταχωρίζει τα βασικά στοιχεία και το επιχειρηματικό του σχέδιο.
Στη συνέχεια, η αίτηση προωθείται στα ιδρύματα μικροχρηματοδοτήσεων για μη δεσμευτική προσφορά, ενώ ακολουθεί η υποβολή στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων. Όλα τα στάδια πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο και το διοικητικό βάρος.
Η αξιολόγηση μπορεί να ολοκληρωθεί σε διάστημα από 24 ώρες έως 15 ημέρες, ανάλογα με την πληρότητα του φακέλου. Πρόκειται για χρόνους σαφώς ταχύτερους σε σχέση με τον παραδοσιακό τραπεζικό δανεισμό, γεγονός που ενισχύει την ελκυστικότητα του εργαλείου.
Παράλληλα, η ενσωμάτωση εργαλείων όπως το ESG Tracker εισάγει σταδιακά κριτήρια βιωσιμότητας, ενθαρρύνοντας τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν πρακτικές περιβαλλοντικής και κοινωνικής υπευθυνότητας.
Ο ρόλος της μικροχρηματοδότησης στην οικονομία
Η ανάπτυξη του κλάδου των μικροπιστώσεων συνδέεται άμεσα με τη δομή της ελληνικής οικονομίας. Με τις πολύ μικρές επιχειρήσεις να αποτελούν πάνω από το 95% του συνόλου, η ενίσχυσή τους αποτελεί προϋπόθεση για τη διατηρήσιμη ανάπτυξη.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι μικροπιστώσεις λειτουργούν ως καταλύτης. Επιτρέπουν σε νέους επαγγελματίες να ξεκινήσουν δραστηριότητα, σε υφιστάμενες επιχειρήσεις να επενδύσουν και σε τοπικές οικονομίες να αποκτήσουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Όπως έχει επισημάνει ο διοικητής της Τράπεζα της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, η μικροχρηματοδότηση δεν περιορίζεται στην παροχή μικρών δανείων, αλλά αποτελεί ένα ολοκληρωμένο εργαλείο κοινωνικής και οικονομικής ενδυνάμωσης.
Προκλήσεις και επόμενο βήμα
Παρά τη θετική δυναμική, ο κλάδος βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Η διείσδυση παραμένει περιορισμένη σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η ενημέρωση των επιχειρήσεων για τα διαθέσιμα εργαλεία εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής.
Το επόμενο στοίχημα αφορά τη διεύρυνση της απήχησης του θεσμού και την ενίσχυση των δομών υποστήριξης. Η ποιότητα των χρηματοδοτούμενων σχεδίων, η εκπαίδευση των δανειοληπτών και η σύνδεση με ευρύτερες αναπτυξιακές πολιτικές θα καθορίσουν την επιτυχία του εγχειρήματος.
Ταυτόχρονα, η ενσωμάτωση των μικροπιστώσεων σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα χρηματοδότησης –που περιλαμβάνει τα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης, τα εγγυοδοτικά εργαλεία και τις τραπεζικές συνεργασίες– μπορεί να δημιουργήσει συνέργειες με σημαντικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα.
Ένα εργαλείο με προοπτική
Η εμπειρία από άλλες χώρες δείχνει ότι οι μικροπιστώσεις μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη στήριξη της επιχειρηματικότητας και στην κοινωνική συνοχή. Στην Ελλάδα, το οικοσύστημα βρίσκεται ακόμη στην αρχή, αλλά τα θεμέλια έχουν τεθεί.
Με τη συμβολή της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, τη συμμετοχή των ιδρυμάτων μικροχρηματοδοτήσεων και τη στήριξη της Πολιτείας, οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του κλάδου είναι πλέον πιο ώριμες από ποτέ.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση των εκταμιεύσεων, αλλά η δημιουργία βιώσιμων επιχειρήσεων που θα μπορέσουν να αναπτυχθούν, να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να ενισχύσουν την παραγωγική βάση της χώρας.
Σε μια οικονομία που αναζητά νέα μοντέλα ανάπτυξης, οι μικροπιστώσεις ενδέχεται να αποτελέσουν ένα από τα πιο ουσιαστικά εργαλεία της επόμενης ημέρας. Ένα εργαλείο μικρής κλίμακας, αλλά με δυνητικά μεγάλο αντίκτυπο.
Πατήστε εδώ και γίνετε συνδρομητής στο περιοδικό
Από το περιοδικό ΧΡΗΜΑ Μαρτίου-Απριλίου 2026, τ.481
