Στη ριζική μετατόπιση του εθνικού αφηγήματος για το Διάστημα και τη μετάβαση της χώρας από έναν παθητικό καταναλωτή υπηρεσιών σε έναν ενεργό, διεθνώς ανταγωνιστικό παραγωγό τεχνολογίας αιχμής, αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για θέματα Έρευνας και Καινοτομίας, Σταύρος Καλαφάτης, κατά την κεντρική του ομιλία στο πλαίσιο του 3ου Greek Space Tech Forum, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.
Ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι: “H φετινή διοργάνωση συμπίπτει με μια ιστορική σύγκλιση οροσήμων, όπως η συμπλήρωση 20 ετών εθνικής συμμετοχής στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) -με τον πρόσφατο διπλασιασμό της εθνικής μας συνεισφοράς- και τα 5 χρόνια επιτυχούς λειτουργίας του επιχειρηματικού επωαστήρα ESA BIC Greece, ο οποίος τελεί υπό τη διαχείριση του Corallia (μονάδα του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά» που εποπτεύεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης)”.
Ο κ. Καλαφάτης παρουσίασε τα εντυπωσιακά επίσημα στοιχεία του ESA BIC Greece, το οποίο έχει στηρίξει συνολικά 32 startups (εκ των οποίων 7 πανεπιστημιακά spin-offs και 3 επαναπατρισμένες ομάδες). Ο Υφυπουργός εξήρε το μοναδικό ποσοστό βιωσιμότητας του οικοσυστήματος, καθώς 24 από τις 25 εταιρείες που αξιολογήθηκαν παραμένουν πλήρως ενεργές, έχοντας ήδη σημειώσει 5,3 εκατ. ευρώ σε έσοδα, 2,7 εκατ. ευρώ σε πρόσθετη δημόσια χρηματοδότηση και 90 μόνιμες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, ο Υφυπουργός αναφέρθηκε στη νέα 4ετή επέκταση του επωαστή με αυξημένη ενίσχυση 80.000 ευρώ ανά startup και ορόσημο την πρώτη πρόσκληση τον Οκτώβριο του 2026.
«Οι δορυφόροι χωρίς εγχώριο εγκέφαλο είναι απλώς ακριβό hardware»
Στην τοποθέτησή του, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης προέβη σε μια αναγκαία στρατηγική διευκρίνιση αναφορικά με το αναπτυξιακό pivot του κλάδου: “Οι δορυφόροι, χωρίς εγχώριο λογισμικό, χωρίς ιδιόκτητα ελληνικά analytics, χωρίς εγχώριο υλικό, χωρίς ελληνική τεχνογνωσία και εγχώρια σχεδιασμένα microchips, είναι απλώς ακριβό hardware σε τροχιά. Το Υπουργείο Ανάπτυξης χρηματοδοτεί και στηρίζει ακριβώς αυτό, την “εικόνα και τον εγκέφαλο” της βιομηχανίας, διασφαλίζοντας ότι η υποδομή μετατρέπεται σε μόνιμη εθνική ικανότητα, εμπορική αλυσίδα αξίας και μοχλό για το Brain Gain”.
Ως απτό αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, ο κ. Καλαφάτης ανέφερε την αντίστροφη μέτρηση για την εκτόξευση του δορυφόρου Hyperion GR-1 από τη SpaceX, τονίζοντας με έμφαση ότι στο συγκεκριμένο πρόγραμμα η εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή ξεπερνά το 70%, αποδεικνύοντας την επάρκεια της ελληνικής high-tech βιομηχανίας.
Η Μακεδονία ως Πρότυπο Αποκεντρωμένης Καινοτομίας
Αναφερόμενος στη γεωγραφική διάχυση της Νέας Διαστημικής Οικονομίας, ο Υφυπουργός Aνάπτυξης σημείωσε ότι η εθνική προσπάθεια δεν εγκλωβίζεται στα στενά όρια των παραδοσιακών οικονομικών κέντρων. Ανέδειξε, ταυτόχρονα, τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα ως ένα δυναμικό “Space Hub” με διεθνή ακτινοβολία, κάνοντας ειδική μνεία:
- Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), για την ανάπτυξη του νανοδορυφόρου PeakSat από την ομάδα SpaceDot και τη δημιουργία του πρώτου κοινού αγγλόφωνου μεταπτυχιακού προγράμματος διαστημικών τεχνολογιών με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
- Στο ΕΚΕΤΑ (Θέρμη), για την ανάπτυξη αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης που θα μετατρέπουν τα δορυφορικά data σε real-time λύσεις Πολιτικής Προστασίας, όπως η θωράκιση του Σέιχ Σου και η προστασία του Θερμαϊκού Κόλπου.
- Στο οικοσύστημα της αγοράς, με τη δραστηριότητα ώριμων τοπικών βιομηχανιών όπως η Prisma Electronics (νανοδορυφόρος MICE-1) και πρωτοπόρων scale-ups όπως η AgroApps στην έξυπνη γεωργία.
- Στο ελπιδοφόρο γεγονός ότι ο πρώτος υποψήφιος Έλληνας αστροναύτης της ESA, ο ιατρός διαστημικών αποστολών Αδριανός Γολέμης, είναι απόφοιτος του ΑΠΘ.
Ενεργοποίηση των “Smart” Χρηματοδοτικών Εργαλείων
Κλείνοντας, ο κ. Καλαφάτης έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τις περισσότερες από 25 startups του κλάδου, ανακοινώνοντας την κινητοποίηση των έξυπνων χρηματοδοτικών εργαλείων του Υπουργείου Ανάπτυξης. Μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΑΤΕ) και του 5G Ventures, η κυβέρνηση χτίζει γέφυρες για τη σύνδεση των ελληνικών εταιρειών με το ESA Investor Network και τη γεφύρωση του χρηματοδοτικού κενού.
“Η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει θέσει την καινοτομία στο επίκεντρο του νέου παραγωγικού μοντέλου. Με την Εθνική Στρατηγική 2035 και τη χρηματοδοτική κλιμάκωση στο πρόγραμμα “HELLAS-SPACE 2.0”, ύψους 350 εκατ. ευρώ, εγγυόμαστε την επιχειρησιακή συνέχεια, επενδύοντας στην εθνική μας κυριαρχία και αυτονομία”, κατέληξε ο Υφυπουργός.
