Το Greek Space Tech Forum 2026 – #gstf26 συγκεντρώνει κορυφαίους εκπροσώπους της Ελληνικής Κυβέρνησης, της δημόσιας διοίκησης και των θεσμικών φορέων, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως το σημαντικότερο σημείο διαλόγου για το μέλλον της διαστημικής τεχνολογίας στην Ελλάδα.
Υπουργοί, Υφυπουργοί, Γενικοί Γραμματείς, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κορυφαίων εθνικών οργανισμών συμμετέχουν ενεργά στις εργασίες του συνεδρίου, μεταφέροντας τις στρατηγικές προτεραιότητες της χώρας στους τομείς του Διαστήματος, της Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της Άμυνας, της Καινοτομίας και των Επενδύσεων.
Το Greek Space Tech Forum 2026 πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια μίας χρονιάς-ορόσημο καθώς η χώρα μας γιορτάζει τα 20 χρόνια συμμετοχής της στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και ολοκληρώνει το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων με χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).
Κατά την δεύτερη ημέρα του συνεδρίου μίλησε ο κ. Ioannis Bouras, Major General, General Director of GDDIA
Eίναι ιδιαίτερη χαρά να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας σε ένα φόρουμ αφιερωμένο σε ένα τομέα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια αντιμετωπιζόταν κυρίως ως πεδίο επιστημονικής πρωτοπορίας και τεχνολογικής εξερεύνησης.
Σήμερα η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Το Διάστημα είναι κρίσιμη υποδομή, πηγή δεδομένων, δίκτυο επικοινωνίας, μέσο πλοήγησης και ακριβούς χρονισμού. Είναι εργαλείο επιτήρησης, έγκρισης προειδοποίησης και λήψης αποφάσεων.
Είναι πολλαπλασιαστής ισχύος για την άμυνα και ταυτόχρονα πεδίο οικονομικής ανάπτυξης και τεχνολογικής καινοτομίας. Αυτή η συνύπαρξη στρατιωτικών, πολιτικών, εμπορικών εφαρμογών καθιστά το Διάστημα ίσως στο χαρακτηριστικότερο πεδίο τεχνολογιών διετής χρήσης της εποχής μας. Και θα εξηγήσω τι εννοώ.
Ο ίδιος δορυφόρος που υποστηρίζει την παρακολούθηση μιας πυρκαγιάς μπορεί να συμβάλει στην επίγνωση της θαλάσσιας κατάστασης. Το ίδιο ασφαλές δίκτυο επικοινωνιών που διασφαλίζει τη συνέχεια της κυβερνητικής λειτουργίας σε μία κρίση μπορεί να υποστηρίξει τη διοίκηση και τον έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων. Η ίδια τεχνητή νοημοσύνη που αναλύει δεδομένα για τη γεωργία ή τη ναυτιλία μπορεί να μειώσει δραστικά το χρόνο από τη συλλογή μιας πληροφορίας μέχρι τη λήψη μιας επιχειρησιακής απόφασης. Αυτή είναι η πραγματικότητα του New Space.
Το παλιό παράδειγμα που βασιζόταν σε κρατικά μονοπώλια και σε τεράστιους και πανάκριβους δορυφόρους που χρειάζονταν δεκαετίες για να κατασκευαστούν, έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Σήμερα οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις επιτρέπουν την κάθετη πτώση του κόστους πρόσβασης στο διάστημα. Για την Ελλάδα αυτή η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η γεωγραφία μας, η εκτεκταμένη θαλάσσια περιοχή, η νησιωτικότητα, η ναυτιλία, οι ανάγκες πολιτικής προστασίας και οι απαιτήσεις εθνικής ασφάλειας δημιουργούν μια φυσική ανάγκη για αξιόπιστες διαστημικές υπηρεσίες. Μην ξεχνάμε τα 20 έτη αδιάλειπτης συμμετοχής της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, ΕSΑ.
Για κάθε ευρώ που επενδύθηκε, αυτό επέστρεψε στις ελληνικές βιομηχανίες. Η πρόσφατη απόφαση της Πολιτείας να αυξήσει κατά πολύ την εθνική μας συνδρομή στην ΕSΑ αποτελεί την πιο ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στις ικανότητες μηχανικών και της βιομηχανίας μας. Επίσης, ας μην ξεχνάμε ότι στη χώρα μας έχουμε ένα στιβαρό και ταχύτατα αναπτυσσόμενο εγχώριο οικοσύστημα.
Η ΕΒΙΔΙΤΕ, το C-Cluster του Οργανισμού Corallia, του Ερευνητικού Κέντρου Δημόκριτος, αποτελούν τους ζωογόνους πυρήνες αυτής της προσπάθειας. Η Θερμοκοιτίδα ESA BIC GREECE στα 5 χρόνια λειτουργίας της λαμβάνει νέους επιστήμονες, τους παρέχει αρχική χρηματοδότηση και πρόσβαση σε υποδομές και μετατρέπει τις ιδέες τους σε επιχειρηματικούς κολοσσούς παγκόσμιας εμβέλειας. Στον πανεπιστημιακό χώρο έχουμε μικροδορυφoρικά προγράμματα, όπως αυτό του ΕΚΠΑ, όπως η συνεργασία με άλλα πανεπιστήμια, κατασκευάζονται και επιχειρούν μικροδορυφόροι και CubeSats για εκπαιδευτικούς, ερευνητικούς και τεχνολογικούς σκοπούς.
Γενικά η χώρα μας διαθέτει έναν αναπτυσσόμενο οικοσύστημα εταιρειών, πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Το κρίσιμο ερώτημα επομένως δεν είναι αν η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει το διάστημα. Είναι με ποιον τρόπο θα μετατρέψουμε αυτή την ανάγκη σε εθνική, τεχνολογική και βιομηχανική δυνατότητα.
Η ευρωπαϊκή διάσταση εδώ είναι καθοριστική. Η ευρωπαϊκή πολιτική για το διάστημα συνδέεται όλο και περισσότερο με την ασφάλεια, την άμυνα, την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία. Και αυτή η σύνδεση ανοίγει νέο πεδίο ευκαιριών για τη βιομηχανία.
Διότι η αξία στο διάστημα δεν βρίσκεται μόνο στο δορυφόρο. Βρίσκεται στους αισθητήρες, στα ηλεκτρονικά, στο λογισμικό, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην κυβερνοασφάλεια, στις επίγειες υποδομές και στις ασφαλείς επικοινωνίες. Βρίσκεται κυρίως στα δεδομένα και στην ικανότητα να μετατρέπονται γρήγορα σε χρήσιμη πληροφορία και απόφαση.
Το ΝΑΤΟ έχει επίσης αναγνωρίσει το διάστημα ως επιχειρησιακό πεδίο. Για τη συμμαχία, οι διαστημικές δυνατότητες είναι χρήσιμες για την πλοήγηση, τις επικοινωνίες, την έγκαιρη προειδοποίηση, τη συλλογή πληροφοριών και τη διοίκηση και τον έλεγχο. Η Ελλάδα συμμετέχει ήδη στο Alliance Persistent Surveillance from Space.
Παράλληλα, η Commercial Space Strategy του ΝΑΤΟ αποτυπώνει μια κρίσιμη μεταβολή. Η τεχνολογική υπεροχή στο διάστημα δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς οργανωμένη συνεργασία με την εμπορική αγορά και τη βιομηχανία. Το ίδιο πνεύμα συναντάμε και στην πρωτοβουλία DIANA του ΝΑΤΟ.
Μια από τις τεχνολογικές προκλήσεις για το 2026 αφορά τις Resilient Space Operations. Οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται περιλαμβάνουν την παρακολούθηση απειλών σε τροχιά, την ασφαλή πλοήγηση, την επισκευή και τον ανεφοδιασμό σε τροχιά, καθώς και την επεξεργασία δεδομένων και την τεχνική νοημοσύνη απευθείας πάνω στον δορυφόρο. Και φτάνουμε στο κεντρικό ερώτημα για την ελληνική βιομηχανία.
Πώς θα μετατρέψουμε αυτές τις εξελίξεις σε πραγματικές ευκαιρίες. Η απάντηση βρίσκεται στη σύνδεση τριών παραγόντων της επιχειρησιακής ανάγκης, της βιομηχανικής δυνατότητας και της χρηματοδότησης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει σήμερα πολύ ευρύτερο φάσμα εργαλείων από ό,τι πριν από λίγα χρόνια.
Το European Defence Fund χρηματοδοτεί τη συνεργατική έρευνα και ανάπτυξη. Οι νέες ευρωπαϊκές βιομηχανικές πολιτικές επιδιώκουν την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος παραμένει βασικός πυλώνας ανάπτυξης, τεχνολογίας και βιομηχανικής ικανότητας.
Θέλω να μείνω όμως στο SAFE, μια άλλη ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, που εισάγει μια νέα διάσταση. Η λογική του είναι σαφής. Οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να συνεργάζονται, να συγκεντρώνουν τη ζήτησή τους, να αποκτούν κοινές δυνατότητες και ταυτόχρονα να ενισχύουν την Ευρωπαϊκή Αμυντική Βιομηχανική Βάση.
Να πάμε λίγο στα δικά μας που ασχολείται η ΓΔΑΕE, τα προγράμματα που έχουμε στο SAFE. Στον ελληνικό σχεδιασμό του SAFE, λοιπόν, περιλαμβάνονται δύο προγράμματα, με σαφή διαστημική διάσταση. Το πρώτο αφορά δυνατότητες ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών.
Το δεύτερο αφορά μικροδορυφορικές δυνατότητες παρατήρησης της γης με τεχνολογία Synthetic Aperture Radar, το γνωστό SAR. Σ’ ό,τι φορά το πρόγραμμα ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών, η πρόσβαση σε ανθεκτικές και ασφαλείς επικοινωνίες αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διοίκηση και τον έλεγχο, τη διαχείριση των κρίσεων και τη συνέχεια των κρατικών λειτουργιών. Στην παρούσα φάση, είμαστε σε συνομιλίες με τη Γαλλία για να δούμε πώς μπορεί να γίνει κοινό πρόγραμμα.
Το δεύτερο πρόγραμμα έχει εξίσου ιδιαίτερη σημασία. Η τεχνολογία SAR μπορεί να παρέχει εικόνα μέρα και νύχτα και υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Για μια χώρα με τη γεωγραφία και τις επιχειρηματικές απαιτήσεις της Ελλάδος, η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη αξία.
Η ελληνική προσέγγιση εξετάζεται σε συνεργασία με την Πολωνία, μια χώρα που διαθέτει επιχειρησιακή απαίτηση-εμπειρία και αυξανόμενη βιομηχανική δυναμική. Η Ελλάδα διαθέτει τις δικές της ανάγκες, ένα αναπτυσσόμενο διαστημικό οικοσύστημα και σημαντικές τεχνολογικές δυνατότητες.
Αυτό είναι στην πράξη το νέο ευρωπαϊκό μοντέλο που πρέπει να επιδιώκουμε. Κράτη με κοινές ανάγκες να συνεργαστούν.
