Παρά την ανάκαμψη έξι συνεχόμενων ετών, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου στην Ελλάδα παραμένουν 4,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (16,88% το 2025, έναντι 21,32% στην ΕΕ-27)
Σύμφωνα με νέα μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) που δημοσιεύθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου.
Η απόσταση από το προ κρίσης ανώτατο σημείο της ίδιας της Ελλάδας είναι ακόμη μεγαλύτερη: 8,7 μονάδες κάτω από το 25,53% του 2007.
- Το εύρημα που ξεχωρίζει, ωστόσο, δεν είναι το μέγεθος του χάσματος αλλά η γεωγραφία του.
Οι δημόσιες επενδύσεις (3,71% του ΑΕΠ το 2024) βρίσκονται ουσιαστικά στο ευρωπαϊκό επίπεδο (3,68%). Η υστέρηση εντοπίζεται εξ ολοκλήρου στον ιδιωτικό τομέα: οι επιχειρηματικές επενδύσεις διαμορφώθηκαν στο 8,48% του ΑΕΠ έναντι 12,69% στην ΕΕ-27 — διαφορά 4,21 μονάδων. Και το χάσμα αυτό προϋπήρχε της κρίσης χρέους: ήδη το 2002 η Ελλάδα κατέγραφε 7,92% έναντι 12,26% στην ΕΕ, στοιχείο που τεκμηριώνει τον διαρθρωτικό —όχι κυκλικό— χαρακτήρα του προβλήματος.
Σε επίπεδο κατηγοριών, τρεις κλάδοι συγκεντρώνουν αθροιστικά ολόκληρο το χάσμα του 2024 (5,14 μονάδες):
- κατοικίες (2,56% έναντι 5,09% στην ΕΕ, -2,53 μονάδες),
- λοιπές κατασκευές (3,98% έναντι 5,57%, -1,59) και
- πνευματική ιδιοκτησία — λογισμικό, R&D (2,80% έναντι 4,14%, -1,34).
Σε όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες η Ελλάδα είναι αθροιστικά οριακά πάνω από την ΕΕ.
Η κατοικία παραμένει το βαθύτερο τραύμα.
Από την κορύφωση 10,99% του ΑΕΠ το 2007 — 1,7 φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο — κατέρρευσε στο 0,61% το 2017, πτώση άνω του 94%, η βαθύτερη οποιασδήποτε κατηγορίας. Η ανάκαμψη είναι σταδιακή: 2,56% το 2024, 3,07% το 2025.
Η θετική εξαίρεση είναι ο εξοπλισμός Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ICT): 1,51% του ΑΕΠ το 2024, υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού 0,70%.
Εικόνα που η μελέτη συνδέει πιθανώς με τις εκταμιεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης για ψηφιακό μετασχηματισμό.
Ενδιαφέρουσα είναι και η σύγκριση 2009-2024, που δείχνει μια οικονομία με διαφορετικό επενδυτικό «μείγμα»: σχεδόν όλη η συρρίκνωση συγκεντρώθηκε στις κατασκευές (κατοικίες -4,07 μονάδες, λοιπές κατασκευές -1,99), ενώ η πνευματική ιδιοκτησία αυξήθηκε 138% (από 1,18% σε 2,80% του ΑΕΠ).
Ο εξοπλισμός αντιπροσωπεύει πλέον το 41% του συνολικού ΑΣΠΚ έναντι 30% στην ΕΕ-27, ενώ οι κατοικίες μόλις το 16% έναντι 24%.
Ως προτεραιότητες πολιτικής, η μελέτη —την οποία συνέγραψαν ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας και ο βοηθός ερευνητής Χρήστος Λούκας— αναδεικνύει την ενίσχυση των επιχειρηματικών επενδύσεων, την ταχύτερη ανάκαμψη της κατοικίας και το άυλο κεφάλαιο, όπου το ελληνικό χάσμα από την ΕΕ φτάνει το 33% — προϋπόθεση, όπως σημειώνεται, για την αξιοποίηση τεχνολογιών αιχμής όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
Ο κ. Ρώμπαπας χαρακτήρισε την αντιμετώπιση του στεγαστικού «επείγουσα ανάγκη» για νοικοκυριά και νέους, σημειώνοντας ότι οι επιχειρηματικές επενδύσεις αποτελούν προϋπόθεση για διατηρήσιμη σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
