Ένα από τα υψηλότερα πρόστιμα στην ευρωπαϊκή ψηφιακή ιστορία καλείται να καταβάλει ο αμερικανικός κολοσσός των κοινωνικών δικτύων Meta, καθώς οι ιταλικές ρυθμιστικές Αρχές έκριναν παράνομη τη συλλογή πολυμέσων από τις συσκευές εκατομμυρίων πολιτών χωρίς τη ρητή και διαφανή συγκατάθεσή τους.

Ειδικότερα, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων της Ιταλίας επέβαλε πρόστιμο – μαμούθ ύψους 805 εκατ. ευρώ στη Meta Platforms Ireland Limited, κρίνοντας ότι η λειτουργία υποδείξεων φωτογραφιών κατά την περιήγηση στο Facebook παραβιάζει την ευρωπαϊκή Οδηγία ePrivacy.

  • Σύμφωνα με το σκεπτικό της Αρχής, τα smartphones αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ιδιωτικής σφαίρας του ατόμου, γεγονός που καθιστά απολύτως απαραίτητη την ελεύθερη και ενημερωμένη συγκατάθεση των χρηστών πριν από οποιαδήποτε πρόσβαση στις προσωπικές τους γκαλερί.

Από την έρευνα που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025, κατόπιν καταγγελίας του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών του Μπολτσάνο, από την οποία προέκυψαν τα εξής βασικά ευρήματα:

  • – Ενεργοποίηση εξ ορισμού: Η επίμαχη λειτουργία ήταν ενεργοποιημένη από προεπιλογή για περίπου 20 εκατομμύρια χρήστες συσκευών Android στην Ιταλία, χωρίς την κατάλληλη προηγούμενη ενημέρωση.
  • – Συγκατάθεση – «πακέτο»: Το Facebook ζητούσε πρόσβαση στη γκαλερί φωτογραφιών και βίντεο μέσω μιας ενιαίας άδειας που κάλυπτε πολλαπλές και διαφορετικές λειτουργίες της εφαρμογής με εντελώς ξεχωριστούς σκοπούς.
  • – «Προβληματική» συνεργασία: Στο ύψος του προστίμου (το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο 0,47% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών του ομίλου) συνέβαλε καθοριστικά και η έλλειψη επαρκούς συνεργασίας από την πλευρά της εταιρείας κατά τη διάρκεια της έρευνας.
  • – Όρια της διαδικασίας: Η νομική διαδικασία δεν εξέτασε το ενδεχόμενο χρήσης των εν λόγω δεδομένων για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, ζήτημα το οποίο η Meta αρνείται κατηγορηματικά ότι πράττει.

Από την πλευρά της, η Meta αμφισβήτησε ευθέως τη δικαιοδοσία της ιταλικής Αρχής και προανήγγειλε έφεση κατά της απόφασης.

Εκπρόσωπος του τεχνολογικού κολοσσού χαρακτήρισε το πρόστιμο «δυσανάλογο» και διαφώνησε κάθετα με την ερμηνεία του νόμου, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια απλή λειτουργία που απλώς διευκολύνει την κοινοποίηση περιεχομένου, η οποία άλλωστε απαιτεί την προηγούμενη έγκριση του χρήστη μέσα από τις ρυθμίσεις της συσκευής του.

Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει την αυξανόμενη αυστηρότητα των ευρωπαϊκών εποπτικών φορέων απέναντι στις πρακτικές διαχείρισης προσωπικών δεδομένων και στις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις απορρήτου.

Καθώς οι ρυθμιστικές Αρχές εντείνουν τους ελέγχους γύρω από την αδιαφανή λήψη αδειών πρόσβασης σε ευαίσθητα τμήματα των κινητών συσκευών, η έκβαση της νομικής διαμάχης αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες αξιοποιούν το ψηφιακό υλικό των χρηστών στην ευρωπαϊκή αγορά.

 

Γιάννης Λεοντάρης