Η έκταση της πρώην αμερικανικής βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου, η οποία έγινε γνωστή ως το «Μικρό Ελληνικό της Κρήτης», αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ακίνητα τουριστικής και αναπτυξιακής αξιοποίησης στην Κρήτη.

Πρόκειται για μια παραθαλάσσια έκταση περίπου 345.567 τ.μ. (346 στρέμματα), στον Δήμο Χερσονήσου, η οποία για δεκαετίες παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητη, παρά την ιδιαίτερα προνομιακή θέση της.

Η περίοδος της αμερικανικής βάσης

Η ιστορία της έκτασης συνδέεται με τη λειτουργία της αμερικανικής στρατιωτικής βάσης επικοινωνιών στις Γούρνες, η οποία δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η βάση δεν λειτουργούσε ως αεροπορική εγκατάσταση με αεροσκάφη, αλλά ως σημαντικό κέντρο επικοινωνιών. Στα χρόνια της λειτουργίας της αναπτύχθηκε γύρω της μια ολόκληρη τοπική οικονομία, με εργαζομένους, κατοικίες και τουριστικές επιχειρήσεις.

Η βάση έκλεισε το 1993, αφήνοντας πίσω της μια μεγάλη δημόσια έκταση και ένα σημαντικό αναπτυξιακό κενό για την ευρύτερη περιοχή.

Η περίοδος εγκατάλειψης και η προσπάθεια αξιοποίησης

Μετά το κλείσιμο της βάσης, το ακίνητο παρέμεινε για πολλά χρόνια χωρίς ενιαίο αναπτυξιακό σχεδιασμό. Σταδιακά, τμήματα της ευρύτερης περιοχής απέκτησαν νέες χρήσεις, ενώ δημιουργήθηκαν σημαντικές δημόσιες υποδομές, όπως το Ενυδρείο Κρήτης (CRETAquarium) και το Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Κρήτης.

Η μεγάλη παραθαλάσσια έκταση, ωστόσο, παρέμενε ένα από τα σημαντικότερα αναξιοποίητα ακίνητα της περιοχής. Η έκταση αυτή εντάχθηκε στο πρόγραμμα αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας μέσω του ΤΑΙΠΕΔ.

Ο διαγωνισμός του ΤΑΙΠΕΔ και η πώληση στη REDS 

Το 2021 το ΤΑΙΠΕΔ προχώρησε σε ηλεκτρονικό διαγωνισμό για την αξιοποίηση της έκτασης. Στη διαδικασία συμμετείχαν η REDS, θυγατρική του ομίλου Ελλάκτωρ, και η DIMAND.

Τον Δεκέμβριο του 2021 αναδείχθηκε προτιμητέος επενδυτής η REDS, με προσφορά 42,24 εκατ. ευρώ, σημαντικά υψηλότερη από την αρχική τιμή εκκίνησης των 22,6 εκατ. ευρώ, μία τιμή που κρίθηκε σχετικά χαμηλή.

Η οριστική σύμβαση πώλησης υπογράφηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2023, με τίμημα 42.237.679,20 ευρώ.

Το επενδυτικό σχέδιο της REDS

Η REDS αντιμετώπισε την έκταση ως ένα μεγάλο σύνθετο τουριστικό και εμπορικό project. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε:

• Πολυτελή ξενοδοχειακή μονάδα.

• Οικιστική ανάπτυξη.

• Εμπορικό κέντρο και χώρους αναψυχής.

• Δυνατότητα δημιουργίας καζίνο, υπό τις προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης.

Το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο διαχώριζε την έκταση σε δύο βασικές ζώνες: μία περίπου 29 στρεμμάτων για εμπορικές χρήσεις, θεματικά πάρκα και αναψυχή και μία περίπου 316 στρεμμάτων για τουρισμό και αναψυχή.

Η επένδυση φιλοδοξούσε να δημιουργήσει έναν νέο πόλο τουρισμού και εμπορίου στην ανατολική πλευρά του Ηρακλείου.

Η μεταβίβαση στη DIMAND 

Τον Απρίλιο του 2025 ανακοινώθηκε συμφωνία μεταξύ της Ελλάκτωρ και της DIMAND για την πώληση της έκτασης στις Γούρνες, στο πλαίσιο ευρύτερης συναλλαγής που περιλάμβανε και άλλα ακίνητα.

Η μεταβίβαση ολοκληρώθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2025, με τίμημα περίπου 40,1 εκατ. ευρώ.

Η DIMAND ανέλαβε πλέον την ιδιοκτησία της έκτασης και προχώρησε σε νέο σχεδιασμό αξιοποίησης. Το επενδυτικό πλάνο που παρουσιάστηκε περιλάμβανε τουριστικές εγκαταστάσεις, κατοικίες, υποδομές ευεξίας και εμπορικές χρήσεις, με εκτιμώμενη συνολική αξία ανάπτυξης (GDV) περίπου 351 εκατ. ευρώ.

Η τελική πώληση στον όμιλο Sani/Ikos 

Η πιο πρόσφατη εξέλιξη σημειώθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2026, όταν η DIMAND ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της πώλησης του συνόλου των μετοχών της εταιρείας «ΓΟΥΡΝΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Μ.Α.Ε.» στην IKOS LUXCO S.À.R.L., εταιρεία του ομίλου Sani/Ikos.

Το συνολικό τίμημα της συναλλαγής ανήλθε σε περίπου 72,5 εκατ. ευρώ. Από αυτό, ποσό 39,9 εκατ. ευρώ διατέθηκε για την ολοσχερή εξόφληση ομολογιακού δανείου της εταιρείας.

Ο νέος ιδιοκτήτης σχεδιάζει την ανάπτυξη ενός πολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος Ikos Resort, δυναμικότητας περίπου 600 δωματίων, σουιτών και βιλών.

Η διαδρομή του “φιλέτου” συνοψίζεται σε τρεις βασικούς επενδυτικούς σταθμούς:

Η τελική μεταβίβαση σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή προσανατολισμού: από ένα σύνθετο σχέδιο εμπορικής, οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης, σε μια επένδυση με σαφή έμφαση στον πολυτελή ξενοδοχειακό τουρισμό.

Το ενδιαφέρον πλέον μεταφέρεται στην υλοποίηση του νέου Ikos Resort, στις επιπτώσεις του στην τουριστική οικονομία της Κρήτης, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο θα ενταχθεί η συγκεκριμένη επένδυση στο ευρύτερο παραλιακό μέτωπο της Χερσονήσου.