Το Greek Space Tech Forum 2026 – #gstf26 συγκεντρώνει κορυφαίους εκπροσώπους της Ελληνικής Κυβέρνησης, της δημόσιας διοίκησης και των θεσμικών φορέων, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως το σημαντικότερο σημείο διαλόγου για το μέλλον της διαστημικής τεχνολογίας στην Ελλάδα.
Υπουργοί, Υφυπουργοί, Γενικοί Γραμματείς, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κορυφαίων εθνικών οργανισμών συμμετέχουν ενεργά στις εργασίες του συνεδρίου, μεταφέροντας τις στρατηγικές προτεραιότητες της χώρας στους τομείς του Διαστήματος, της Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της Άμυνας, της Καινοτομίας και των Επενδύσεων.
Το Greek Space Tech Forum 2026 πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια μίας χρονιάς-ορόσημο καθώς η χώρα μας γιορτάζει τα 20 χρόνια συμμετοχής της στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και ολοκληρώνει το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων με χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).
Keynote speaker στο Session I – Greece in Orbit: Operational Space Services & Capabilities ήταν ο κ. Dominique Gillieron, Head of Earth Observation Projects Department, ESA
Μεταξύ άλλων είπε:
Είμαι “άνθρωπος του διαστήματος” εδώ και 30 χρόνια και τα τελευταία 20 χρόνια υλοποιώ έργα στο πλαίσιο διαστημικών προγραμμάτων.
Αυτή τη στιγμή έχω την ευθύνη 28 έργων και το ελληνικό εθνικό πρόγραμμα είναι ένα από αυτά. Πιθανότατα, όμως, είναι εκείνο που προχωρά με τον ταχύτερο ρυθμό υλοποίησης και διακρίνεται περισσότερο για την αφοσίωση και την αποφασιστικότητα στην επίτευξη των οροσήμων του.
Στην ομιλία μου θα αναφερθώ στην απαρχή του προγράμματος, στο πώς ξεκινήσαμε αυτό το εγχείρημα, σε όσα έχουμε πετύχει ως εταίροι της ελληνικής κυβέρνησης για την υλοποίηση των φιλοδοξιών της, αλλά και, σύντομα, στο μέλλον.
Αρχικά, γιατί συμμετέχουμε σε αυτό το έργο; Επειδή η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA) έχει ως αποστολή όχι μόνο να αναπτύσσει σύνθετα προγράμματα συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, αλλά και να βοηθά κάθε κράτος-μέλος της ESA να αναπτύξει τη δική του βιομηχανία και το διαστημικό του οικοσύστημα.
Αυτός είναι ο δεύτερος στόχος μας εδώ. Η ESA υπάρχει εδώ και 50 χρόνια και, σε αυτό το διάστημα, έχουμε υλοποιήσει πολλά εθνικά προγράμματα υποστήριξης για την ανάπτυξη του διαστημικού τομέα. Κάποια είχαν μεγάλη επιτυχία, άλλα λιγότερη. Από αυτή την εμπειρία έχουμε αντλήσει τέσσερα βασικά στοιχεία που καθορίζουν την επιτυχία κάθε εθνικού προγράμματος, όπως είναι και το ελληνικό.
Το πρώτο είναι ότι το πρόγραμμα πρέπει να είναι αρκετά φιλόδοξο. Πρέπει να επιτευχθεί μια κρίσιμη μάζα δραστηριοτήτων ώστε να κινητοποιηθεί ουσιαστικά ολόκληρο το οικοσύστημα προς μία κοινή κατεύθυνση.
Αν περιοριστεί κανείς σε λίγες αποσπασματικές δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης, εδώ κι εκεί, αυτό δεν αρκεί.
Το δεύτερο είναι ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια συνεκτική σύνδεση μεταξύ της αλυσίδας αξίας (upstream και downstream). Δεν μπορεί να υπάρξει ένα βιώσιμο οικοσύστημα αν δεν έχουν δημιουργηθεί πραγματικές ανάγκες από την πλευρά των τελικών χρηστών.
Δεν αρκεί μόνο να αναπτύσσουμε τεχνολογίες και προϊόντα. Πρέπει ταυτόχρονα να δημιουργείται ζήτηση στην αγορά, ώστε οι εθνικοί χρήστες να ζητούν αυτά τα δεδομένα, να είναι σε θέση να τα αξιοποιούν και, όταν ολοκληρωθεί η πρώτη γενιά των συστημάτων, να απαιτούν τη συνέχιση της παροχής τους.
Με άλλα λόγια, δημιουργούμε ταυτόχρονα τόσο την ικανότητα παραγωγής όσο και τη μελλοντική ζήτηση. Ο συνδυασμός του downstream και του upstream αποτελεί τη δεύτερη βασική συνταγή επιτυχίας.
Το τρίτο στοιχείο είναι ότι, όσο σημαντικό κι αν είναι να είμαστε φιλόδοξοι και να επιτυγχάνουμε αποτελέσματα, απαιτείται και ένα ρεαλιστικό σχέδιο υλοποίησης.
Έχουμε δει αρκετά εθνικά προγράμματα να καταρρέουν ή να εγκλωβίζονται σε εξαιρετικά δύσκολες και χρονοβόρες διαδικασίες ανάπτυξης, επειδή ήταν υπερβολικά φιλόδοξα. Το άλμα που ζητήθηκε από την εθνική βιομηχανία ήταν απλώς πολύ μεγάλο για να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια και επιτυχία. Αυτό δεν ήταν καλό ούτε για τη βιομηχανία ούτε για τον τελικό στόχο της δημιουργίας ενός βιώσιμου διαστημικού οικοσυστήματος.
Το τελευταίο στοιχείο είναι η μακροπρόθεσμη δέσμευση. Όταν ξεκινά ένα τόσο μεγάλο πρόγραμμα, πρέπει να προσφέρεται στη βιομηχανία ορατότητα και σαφής προοπτική για το μέλλον. Έτσι δημιουργείται η δυνατότητα οι επιχειρήσεις να επενδύσουν και δικούς τους πόρους, συμπληρώνοντας τη δημόσια χρηματοδότηση και ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη δυναμική του προγράμματος.
Αυτές οι τέσσερις διαστάσεις είναι κρίσιμες ώστε η ανάπτυξη να μη σταματήσει μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης.
Photo Credits
©Ελένη Παπαδάκη, Γεωργία Παναγοπούλου, Θεόδωρος Αναγνωστόπουλος/PHOTOPRESS Θ&Α Αναγνωστόπουλοι
