του Γιώργου Λαγαρία, Chief Economist, Director, Forvis Mazars Economics Hub
Μια πιο επιθετική επιτοκιακή πολιτική από το αναμενόμενο, κατά την πρώτη εμφάνιση του νέου προέδρου της Fed, Κέβιν Γουόρς, έχει ενισχύσει τις ανησυχίες ότι η σημαντικότερη κεντρική τράπεζα στον κόσμο θα αυξήσει τα επιτόκια και θα μειώσει το μέγεθος του ισολογισμού της, με τις αγορές να αντιδρούν ήδη, με πτωτική κίνηση σε τεχνολογικές μετοχές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Παράλληλα, η μετατόπιση των προβλέψεων για αυξήσεις επιτοκίων προς τα πάνω και η εγκατάλειψη της forward guidance έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα κατά πόσον η Fed παραμένει ο βασικός καθοριστικός παράγοντας για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και τις επιχειρήσεις ή αν η επιρροή της είναι πλέον πιο περιορισμένη σε σχέση με τα τελευταία χρόνια.
Από τη συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ έως έναν νέο πρωθυπουργό στο Ηνωμένο Βασίλειο, το γεωπολιτικό μέτωπο παραμένει φορτωμένο με σημαντικές εξελίξεις. Αναμφίβολα, οι αγορές παρακολουθούν στενά τόσο τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ όσο και τις πολιτικές ισορροπίες στην Ευρώπη, περιλαμβανομένης και της συχνής εναλλαγής ηγεσίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τον έβδομο πρωθυπουργό μέσα σε μία δεκαετία να αποτελεί ενδεικτικό στοιχείο της πολιτικής μεταβλητότητας.
Ωστόσο, το βασικό γεγονός για τις παγκόσμιες αγορές, επιχειρήσεις και τους καταναλωτές προήλθε από την εναρκτήρια συνεδρίαση του νέου προέδρου της Fed, , Κέβιν Γουόρς, ο οποίος υιοθέτησε έναν ελαφρώς πιο επιθετικό τόνο επιτοκιακής πολιτικής από ό,τι αναμενόταν. Οι προβλέψεις για αυξήσεις επιτοκίων στις ΗΠΑ μετατοπίστηκαν αισθητά προς τα πάνω, με 9 από τα 18 μέλη της Fed να προβλέπουν τουλάχιστον μία αύξηση το 2026, ενώ οι αγορές αποτιμούν, πλέον, σχεδόν δύο κινήσεις.
Παρά την αρχικά θετική αντίδραση των αγορών, η εβδομάδα ξεκίνησε με αρνητικό τόνο, καθώς οι μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης στις ΗΠΑ υποχώρησαν περίπου 2%, ενώ ο τεχνολογικά βαρύς δείκτης Nasdaq κατέγραψε απώλειες της τάξης του 3,3%, με την πίεση να συγκεντρώνεται κυρίως σε τίτλους που είχαν οδηγήσει το προηγούμενο ράλι.
Η ερμηνεία αυτής της κίνησης δεν είναι μονοσήμαντη. Η αντίδραση της αγοράς θα μπορούσε να εκληφθεί ως ένδειξη ότι οι επενδυτές εισέρχονται σε μια περίοδο στην οποία η στήριξη της Federal Reserve δεν θεωρείται δεδομένη στον ίδιο βαθμό όπως στο παρελθόν. Ωστόσο, τα δεδομένα δεν υποστηρίζουν ακόμη μια τέτοια δομική αλλαγή.
Η ρητορική του κ. Γουόρς, ωστόσο, ήταν σαφώς λιγότερο υποστηρικτική από το αναμενόμενο. Η αναφορά σε «αδιαμφισβήτητη και ομόφωνη» δέσμευση για την καταπολέμηση του πληθωρισμού, σε συνδυασμό με τον χαρακτηρισμό της ανοχής σε πληθωρισμό άνω του 2% ως «μοιραίο σφάλμα πολιτικής», σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση από προηγούμενα πλαίσια σκέψης της Fed. Ιδιαίτερη σημασία όμως έχει η πάγια θέση του για σημαντική μείωση του ισολογισμού της Fed κατά περίπου 6,5 τρισ. δολ., κάτι που συνεπάγεται ουσιαστική αφαίρεση ρευστότητας από τις αγορές.
Ωστόσο, μια δεύτερη ανάγνωση υποδεικνύει ότι η στροφή προς μια πιο επιθετική επιτοκιακή πολιτική δεν είναι ακόμη καθοριστική. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι η Fed έχει ήδη μειώσει τον ισολογισμό της κατά περίπου ένα τρίτο από το 2022, χωρίς αυτό να ανακόψει την άνοδο των μετοχών ή την ανάπτυξη της οικονομίας, η οποία παραμένει κοντά στο 2,6% ετησίως.
Με απλά λόγια, η Fed δεν αποτελεί, πλέον, τον μοναδικό καθοριστικό παράγοντα των αγορών. Μια ελαφρώς πιο επιθετική επιτοκιακή πολιτική μπορεί να αυξήσει τους τακτικούς κινδύνους και να προκαλέσει βραχυπρόθεσμες διορθώσεις, αλλά δεν φαίνεται ικανή από μόνη της να ανατρέψει τον κύκλο ή να προκαλέσει ύφεση.
AΠΟ ΧΡΗΜΑ WEEK
