Με το ενδεχόμενο παρατεταμένης, διευρυμένης και αμφίρροπης σύγκρουσης ενεργούν ήδη ως νέο basic scenario επενδυτές και traders, επανεξετάζοντας τη στάση τους. Όσοι βραχυπρόθεσμοι προσέβλεπαν σε κρίση χρονικής διάρκειας ανάλογης της περσινής (12 ημερών) αλλάζουν ήδη τα futures τους από τις αγορές μετοχών, cryptos και λοιπών assets.
Ωστόσο, τα επίπεδα που υποδηλώνουν διάθεση για ανάληψη ρίσκου παραμένουν μέτρια για μια πολεμική περίοδο, παρά την κοινή εκτίμηση αναλυτών πως η Τεχεράνη πιθανότατα δεν θα επιδιώξει συνομιλίες άμεσα.
Την ίδια ώρα, τις μεγαλύτερες συνέπειες υφίσταται κυρίως η Ευρώπη, καθώς το φυσικό αέριο ξεπερνά τα 55 ευρώ, το πετρέλαιο τα 80 δολ., με τον χρηματοπιστωτικό κλάδο να «μετρά» διόρθωση σχεδόν 9% σε μόλις τρεις συνεδριάσεις (στις 245,4 μονάδες ο Euro Stoxx Banks), με κλάδους πυλώνες του ευρωπαϊκού ΑΕΠ σε meltdown, όπως είναι λ.χ. οι αερομεταφορές και ο τουρισμός, και αυτούς που εξαρτώνται από το ενεργειακό κόστος (ήδη δύο και τρεις φορές ακριβότερο απ’ ό,τι στις ΗΠΑ πριν από την επίθεση του προηγούμενου Σαββάτου) σε ασφυκτική πίεση.
Το πρόβλημα με την ευρωπαϊκή οικονομία και επιχειρηματικότητα είναι η προϋπάρχουσα φθίνουσα ανταγωνιστικότητα, που πιθανότατα θα επιταχυνθεί και θα αποτυπωθεί σε μεγέθη κρίσιμα, όπως είναι ο πληθωρισμός, συνακόλουθα με τα ακόμη στενότερα περιθώρια νομισματικής/επιτοκιακής ευελιξίας από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η τρέχουσα, και εν εξελίξει, κρίση δεν συγκρίνεται με τις προηγούμενες, λ.χ. από την πιο ήπια/βραχύβια με την απαγωγή Μαδούρο και τον ορισμό κυβέρνησης στο Καράκας, που συνεργάστηκε άμεσα με την Ουάσιγκτον, και τη σοβαρότερη με την επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν (σ.σ. ξεκίνησε στις 13 Ιουνίου 2025) μέχρι την εισβολή της Ρωσίας (σ.σ. στις 24 Φεβρουαρίου 2022), φθάνοντας χρόνια πίσω στον «Πόλεμο των έξι ημερών» (1967).
Θα επιμείνω λίγο στον τελευταίο, γνωστό στη σύγχρονη ιστορία και ως Γ’ Αραβοϊσραηλινό Πόλεμο, γιατί, σύμφωνα με προσέγγιση έγκριτων αναλυτών εκείνης της περιόδου, λειτούργησε σαν… επιταχυντής της κατάργησης του συστήματος Μπρέτον Γουντς τέσσερα χρόνια αργότερα (15 Αυγούστου 1971). Ο τερματισμός από τις ΗΠΑ του συστήματος σταθερών ισοτιμιών (επί προεδρίας Ρίτσαρντ Νίξον), πρακτικά της μετατρεψιμότητας του δολαρίου σε χρυσό (Nixon Shock), είχε τη λίγο έως πολύ γνωστή συνέχεια της παντοδυναμίας του δολαρίου και της διόγκωσης του χρέους των ΗΠΑ, με τη συνακόλουθη διάχυσή του στις διεθνείς αγορές, την ακραία άνοδο των χρηματιστηρίων κ.λπ.
Σήμερα, 55 χρόνια μετά το Μπρέτον Γουντς, ο (γεω)πολιτικός μετασχηματισμός είναι εμφανές πως έχει εισέλθει σε ένα νέο, ιστορικό σημείο καμπής, σε συνδυασμό με την οικονομική/επιχειρηματική αναδιάταξη δυνάμεων και θέσεων στη διεθνή σκακιέρα. Από αυτήν την άποψη, θα μπορούσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή να είναι ο επιταχυντής;
Αντί άλλης απάντησης, θα παραπέμψω σε μια παλαιότερη εκτίμηση του Τζέιμι Ντίμον για τον γεωπολιτικό κίνδυνο. Με αφορμή την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (σχεδόν μία τετραετία πριν), ο επικεφαλής του πανίσχυρου ομίλου JPMC προειδοποιούσε ότι το «πολεμικό» θα έτρεφε τον πληθωρισμό-«ελέφαντα στο δωμάτιο», κατά την άποψή του. «Νομίζω ότι οι πιθανότητες να εκτροχιαστούν τα πράγματα είναι μεγαλύτερες απ’ ό,τι πιστεύουν οι πολλοί…» είχε εκτιμήσει τότε. Σήμερα;
ΑΠΟ ΧΡΗΜΑ WEEK
