Η εβδομάδα των «Ποσειδωνίων» ξεκίνησε, με τη ναυτιλιακή κοινότητα να αντιμετωπίζει μια νέα παγκόσμια πραγματικότητα. Κατά τη διάρκεια του TradeWinds Shipowners Forum, ο Steve Gordon (Διευθύνων Σύμβουλος της Clarksons Research) παρουσίασε δέκα βασικά σημεία που αναδεικνύουν τόσο τις έντονες πιέσεις όσο και την ισχυρή ανθεκτικότητα της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Αν και η συνολική αξία του παγκόσμιου στόλου και των παραγγελιών αγγίζει πλέον τα 2,4 τρισ. δολάρια, ο κλάδος βρίσκεται εκτεθειμένος σε μεγάλους γεωπολιτικούς κινδύνους. Ενδεικτικά, οι διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ έχουν κάνει βουτιά 95%, προκαλώντας απώλεια 1,5 δισ. βαρελιών πετρελαίου κατά την τρέχουσα κρίση. Παράλληλα, περίπου 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και το 2% της χωρητικότητας του παγκόσμιου στόλου (μαζί με το 8% των VLCC και το 3% των VLGC) παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο. Οι συνεχείς συγκρούσεις σε Ουκρανία, Ερυθρά Θάλασσα (Χούθι) και Ιράν έχουν αυξήσει τις θαλάσσιες διαδρομές κατά 10% από το 2019, αλλάζοντας ριζικά τον παγκόσμιο εμπορικό χάρτη.
Την ίδια στιγμή, οι εμπορικοί δείκτες δείχνουν μια εικόνα εντυπωσιακής ανθεκτικότητας. Ο δείκτης ClarkSea έκανε το καλύτερο ξεκίνημα έτους στην ιστορία του. Οι ναύλοι για δεξαμενόπλοια VLGC και μεταφοράς αργού πετρελαίου άγγιξαν τα 40.000 δολάρια την ημέρα, ενώ εξίσου δυναμικά κινούνται και τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Οι νέες παραγγελίες φτάνουν πλέον το 21% του ενεργού στόλου, με τις παραδόσεις από τα ναυπηγεία να αναμένεται να πιάσουν ρεκόρ 60 εκατομμυρίων CGT το 2027. Πάντως, η ηλικία του παγκόσμιου στόλου αποτελεί γρίφο, αφού το 41% των πλοίων είναι πλέον άνω των 15 ετών. Παράλληλα, το γεγονός ότι η ναυτιλία ευθύνεται για το 2% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις για το πόσο δύσκολη θα είναι η πράσινη μετάβαση του κλάδου.
Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές έχουν τεράστια σημασία. Οι Έλληνες εφοπλιστές ελέγχουν το 21% του παγκόσμιου στόλου σε πλοία χύδην φορτίου (bulk carriers), δεξαμενόπλοια και μεταφοράς αερίου. Αυτό τους τοποθετεί στο κέντρο των αποφάσεων που θα διαμορφώσουν το μέλλον της ναυτιλίας την επόμενη δεκαετία. Με αυτά τα δεδομένα, το TradeWinds Shipowners Forum άνοιξε το συνεδριακό πρόγραμμα των «Ποσειδωνίων», αναλύοντας με τόλμη πώς ο κλάδος αντιμετωπίζει τις απειλές σε μια εποχή γεωπολιτικής κρίσης και αυστηρών κανονισμών.
Το TradeWinds Shipowners Forum ανέδειξε την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας ναυτιλίας, η οποία παρά την αξία των 2,4 τρισ. δολαρίων έρχεται αντιμέτωπη με έντονες γεωπολιτικές προκλήσεις, κυρώσεις και την αναδιάρθρωση των εμπορικών οδών. Κορυφαία στελέχη, όπως ο Paul Pathy (BIMCO) και η Χάρις Πλακαντωνάκη (Star Bulk), επισήμαναν την ανάγκη προσαρμογής των πλοιοκτητών σε ένα ασταθές περιβάλλον, τονίζοντας ότι, παρά τις κρίσεις στον Περσικό Κόλπο, τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς παραμένουν ισχυρά.
TradeWinds Forum: Πλεύση σε αχαρτογράφητα νερά για το παγκόσμιο εμπόριο και την ελληνική ναυτιλία
Στελέχη του κλάδου διερεύνησαν τρόπους επανατοποθέτησης και διαφύλαξης των περιουσιακών στοιχείων, με τους Έλληνες εφοπλιστές να ελέγχουν το 21% του παγκόσμιου στόλου, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο. Η Χάρις Πλακαντωνάκη σημείωσε ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις, όπως οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας και η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα, έχουν αναδιαμορφώσει την αγορά ξηρού χύδην φορτίου. Παρά τις δυσκολίες, η προσφορά και η ζήτηση παραμένουν σταθερές, με τον Paul Pathy να υπογραμμίζει την ευελιξία του κλάδου έναντι των οικονομικών κυρώσεων.
Δηλώσεις στελεχών
Ο Κώστας Δελαπόρτας, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της DryDel Shipping, συμφωνεί: «Εάν η κρίση διαρκέσει περισσότερο, η αγορά θα υποφέρει, καθώς οι ροές φορτίων θα μειωθούν, λόγω μειωμένης ζήτησης. Μακροπρόθεσμα, θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι να διαχειριστούμε την πρόκληση της έλλειψης καυσίμων, αφού η τρέχουσα λίστα αναμονής για παράδοση είναι 10-12 ημέρες, μια πρόκληση που επιδεινώνεται από την εκτιμώμενη μείωση της διαθεσιμότητας καυσίμων κατά 60%. Η ναυτιλία είναι μια πολύπλοκη επιχείρηση και δεν μπορούμε παρά να παρακολουθούμε και να βλέπουμε πώς θα εξελιχθεί η κρίση».
Ο James Lewis, Vice President Global Operations της Cargill Ocean Transportation, υποστήριξε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η ταχύτητα των αλλαγών, η οποία δεν συγκρίνεται με καμία άλλη περίοδο στη σύγχρονη ιστορία. Όπως είπε, «δεν έχουμε ξαναδεί αλλαγές αυτής της κλίμακας τα τελευταία 20 χρόνια. Ενώ ο κόσμος βιώνει εντάσεις μεταξύ Δύσης και Ανατολής, η αβεβαιότητα μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων είναι ανησυχητική. Η διαχείριση κινδύνου είναι το κλειδί για την οικοδόμηση της αποτελεσματικότητας και της ευελιξίας που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των προκλήσεων σε κάθε πτυχή της επιχείρησής μας».
Ο Rolf Westfal-Larsen Jr, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Westfal-Larsen Management & Πρόεδρος της INTERTANKO, επικεντρώθηκε στην απειλή που αποτελεί για την παγκόσμια ναυτιλία ο «σκοτεινός στόλος»: «Η ναυτιλία χρειάζεται αυστηρότερους κανόνες και απαιτείται κρατική παρέμβαση για την επίλυση αυτού του προβλήματος. Επί του παρόντος, τυχόν διορθωτικά μέτρα είναι ad hoc και δεν ακολουθούν ένα οργανωμένο σχέδιο· εάν αυτό δεν αλλάξει, η ατιμωρησία για τους διαχειριστές του σκοτεινού στόλου θα αυξηθεί».
Η δεύτερη συνεδρία του Φόρουμ επικεντρώθηκε σε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες και κρίσιμες συζητήσεις του κλάδου: το μέλλον της απαλλαγής της ναυτιλίας από τον άνθρακα. Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε θέματα που τέθηκαν κατά την τελετή εγκαινίων των Ποσειδωνίων, με τις διαφωνίες γύρω από τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων και τεχνολογιών προσαρμογής να δίνουν τον τόνο.
Τα μέλη του πάνελ συζήτησαν τι σημαίνει η συνεχιζόμενη καθυστέρηση του Πλαισίου Μηδενικών Εκπομπών του ΙΜΟ για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και την εμπιστοσύνη των επενδυτών, κατά πόσο η βιώσιμη ναυτιλία παραμένει προτεραιότητα για τους πλοιοκτήτες ή κινδυνεύει να υποβαθμιστεί εν μέσω εμπορικών πιέσεων και πώς δανειστές και επενδυτές ενσωματώνουν κριτήρια βιωσιμότητας στις αποφάσεις χρηματοδότησης σε μια εποχή βαθιάς αβεβαιότητας.
Η Βαρώνη Charlotte Vere, Group Head Market Development της CORE POWER, δήλωσε ότι «οι πλοιοκτήτες έχουν αποδεχτεί πως η απαλλαγή από τον άνθρακα έρχεται». Η Claire Wright, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Hanwha Ocean Europe, συμφώνησε ότι η συζήτηση δεν αφορά πλέον το αν θα γίνει η απαλλαγή από τον άνθρακα, αλλά μάλλον έχει μετατοπιστεί από τη συζήτηση για την ενεργειακή μετάβαση στη συζήτηση για την προσαρμογή του κλάδου στα νέα δεδομένα.
Ο Bo Cerup-Simonsen, Διευθύνων Σύμβουλος του Κέντρου Μηδενικών Εκπομπών Ναυτιλίας της Maersk Mc-Kinney Møller, δήλωσε ότι εργαζόμαστε σε έναν κόσμο όπου οι πλοιοκτήτες είναι πρόθυμοι να ξεκινήσουν και να δοκιμάσουν νέα καύσιμα και νέες τεχνολογίες. «Καθώς οι διαπραγματεύσεις του ΙΜΟ και της Ε.Ε. συνεχίζονται, είμαι βέβαιος ότι θα έχουμε μια δίκαιη ρύθμιση για όλους. Ωστόσο το ζήτημα του κόστους παραμένει και πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Για τους πλοιοκτήτες είναι σημαντικό να κάνουν ερωτήσεις για να λάβουν διευκρινίσεις. Ενεργοποιούμε τώρα τις τεχνολογίες για όταν πραγματικά χρειαστούν στο μέλλον, όταν θα υπάρχουν σχετικοί κανονισμοί». Από την πλευρά της, η Dr Alexandra Ebbinghaus, General Manager, Decarbonisation, Marine Sector της Shell, πιστεύει ότι το LNG είναι η καλύτερη λύση.
Εκπροσωπώντας τη φωνή των Ευρωπαίων πλοιοκτητών στο πάνελ, ο Σωτήρης Ράπτης, Γενικός Γραμματέας της ECSA, δήλωσε: «Θέλουμε μια σαφή δέσμευση από την Ε.Ε. ότι εάν έχουμε συμφωνία με τον ΙΜΟ, τα σημεία σχετικά με το ETS κ.λπ. θα καταργηθούν. Οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες πληρώνουν στην Ευρώπη 9 δισ. ευρώ ετησίως. Πού πάει όλο αυτό;», αναρωτήθηκε.
Ο Ευάγγελος Μαρινάκης, Ιδρυτής και Πρόεδρος της Capital Maritime & Trading Corp., μοιράστηκε τις απόψεις του για τη γεωπολιτική κατάσταση κατά τη διάρκεια παρέμβασής του προς το τέλος του συνεδρίου TradeWinds. Δήλωσε ότι κανένα από τα πλοία του δεν θα επιχειρούσε να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ, αναφέροντας ως κύρια ανησυχία του την ασφάλεια των πληρωμάτων, αλλά πρόσθεσε: «Ακόμα κι αν έπρεπε να πληρώσουμε τέλος διέλευσης, θα ήταν πολύ καλύτερο από το να κλείσουν τα Στενά».
Σχετικά με τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά του ρωσικού πετρελαίου, ο κ. Μαρινάκης ήταν εξίσου άμεσος υποστηρίζοντας ότι οι μερικές κυρώσεις είναι αντιπαραγωγικές. «Οι Ινδοί και οι Κινέζοι αγοράζουν φθηνότερο ρωσικό πετρέλαιο, ενώ οι Ευρωπαίοι πληρώνουμε υπερβολικά υψηλές τιμές», είπε. Κατά την άποψή του, για να είναι αποτελεσματικές οι κυρώσεις, πρέπει να είναι ολοκληρωτικές: «Θα πρέπει να μπλοκάρουν κάθε αποστολή από τη Ρωσία προς τον υπόλοιπο κόσμο, γιατί αν οι κυρώσεις εφαρμόζονται μόνο εν μέρει, αυτό είναι κακό για την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο που δεν εμπορεύεται ρωσικό πετρέλαιο».
Τα Ποσειδώνια 2026 συνεχίζονται έως την Παρασκευή, με πλήθος συνεδρίων, σεμιναρίων, εμπορικών συμφωνιών και εκδηλώσεων δικτύωσης. Αύριο, η Lloyd’s Register (LR) θα λανσάρει τη νέα της Συμβουλευτική Υπηρεσία ESG και τον Δείκτη ESG, παρουσιάζοντας την πρώτη έκθεση συγκριτικής αξιολόγησης ESG της ναυτιλιακής βιομηχανίας. Επίσης, το Κέντρο Μείωσης των Ναυτιλιακών Εκπομπών (MERC), το οποίο ίδρυσε η LR σε συνεργασία με 5 κορυφαίους Έλληνες εφοπλιστές, θα ανακοινώσει ένα σημαντικό νέο πρόγραμμα του κλάδου που συνδυάζει έρευνα, πιλοτικά έργα και ανάπτυξη δεδομένων για να βοηθήσει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τον υπάρχοντα παγκόσμιο στόλο ναυτιλίας.
