Στην επίσημη προσχώρηση και ενσωμάτωση της Ελλάδας στην παγκόσμια πρωτοβουλία «Pax Silica» προχώρησαν η Αθήνα και η Ουάσιγκτον. Η εν λόγω στρατηγική σύμπραξη, την οποία προωθούν μεθοδικά οι Ηνωμένες Πολιτείες, αποσκοπεί στην εμβάθυνση και ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στους κρίσιμους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, της ενέργειας, καθώς και της θωράκισης των εφοδιαστικών αλυσίδων ημιαγωγών και κρίσιμων πρώτων υλών.
Η σχετική Κοινή Διακήρυξη επικυρώθηκε την Τρίτη το απόγευμα (τοπική ώρα) σε ειδική τελετή στο αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών (Στέιτ Ντιπάρτμεντ).
Το κείμενο της συμφωνίας συνυπέγραψαν ο Πρέσβης της Ελληνικής Δημοκρατίας στην Ουάσιγκτον, κ. Αντώνης Αλεξανδρίδης, και ο Υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιος για την Οικονομική Ανάπτυξη, την Ενέργεια και το Περιβάλλον, κ. Τζέικομπ Χέλμπεργκ.
Η πρωτοβουλία «Pax Silica», η οποία τελεί υπό την άμεση καθοδήγηση της Ουάσιγκτον, συνιστά ένα γεωστρατηγικό πλαίσιο που αποβλέπει στη διαμόρφωση θεσμικά ασφαλών και επιχειρησιακά ανθεκτικών εφοδιαστικών αλυσίδων σε τεχνολογίες αιχμής. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τίθενται οι ημιαγωγοί (microchips) και τα κρίσιμα ορυκτά, με σαφή στόχο τη μείωση της συστημικής εξάρτησης των δυτικών οικονομιών από την αγορά της Κίνας και την ενίσχυση της τεχνολογικής αυτονομίας της Δύσης.
Μαζί με την Ελλάδα, στην Pax Silica προσχώρησαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Γερμανία και η Ολλανδία. Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν ήδη η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Σιγκαπούρη, η Αυστραλία, το Ισραήλ, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σουηδία, η Φινλανδία και η Ινδία.
Η σημερινή ένταξη της χώρας μας έρχεται σε συνέχεια της Διακήρυξης Οικονομικής Ασφάλειας που υπέγραψε η Ελλάδα με τις ΗΠΑ τον περασμένο Νοέμβριο, στο πλαίσιο της ενεργειακής συνόδου P-Tec στο Ζάππειο Μέγαρο. Η συγκεκριμένη διακήρυξη αποτέλεσε στη συνέχεια τη βάση για τη διαμόρφωση της Pax Silica.
Από την ελληνική πλευρά, η συμμετοχή στην Pax Silica αντιμετωπίζεται ως κίνηση που ενισχύει τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε πεδία που συνδέονται με την οικονομική και την εθνική ασφάλεια.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ένταξη στην πρωτοβουλία επιτρέπει στην Ελλάδα να συμμετέχει στον αμερικανικό σχεδιασμό για την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ημιαγωγοί, τα κρίσιμα ορυκτά και οι ψηφιακές υποδομές αποκτούν αυξανόμενη γεωπολιτική σημασία.
Στην Αθήνα εκτιμούν επίσης ότι η συμμετοχή στην Pax Silica μπορεί να ενισχύσει την πρόσβαση της χώρας σε κρίσιμα ορυκτά, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Παράλληλα, η χρήση προηγμένης και αξιόπιστης αμερικανικής τεχνολογίας, τόσο σε επίπεδο εξοπλισμού όσο και λογισμικού, συνδέεται από την ελληνική πλευρά με την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας των ελληνικών υποδομών.
Στο ελληνικό ενδιαφέρον για την πρωτοβουλία εντάσσονται επενδυτικά σχέδια και υποδομές που συνδέονται με τις τεχνολογίες αιχμής, όπως το data center της ΔΕΗ στην Κοζάνη, ισχύος 300 MW σε πρώτη φάση και σε συνεργασία με μεγάλο αμερικανικό τεχνολογικό όμιλο που παρέχει υποδομές και υπηρεσίες cloud, καθώς και ο υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ στο Λαύριο, ο οποίος θα λειτουργεί με εξοπλισμό της αμερικανικής Nvidia.
Σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, τα συγκεκριμένα σχέδια μπορούν να συμβάλουν ώστε να ενισχυθεί η διαθέσιμη υπολογιστική ισχύς για μεγάλα ερευνητικά προγράμματα και να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για νέες επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας.
Η πρώτη σύνοδος της Pax Silica έχει προγραμματιστεί να φιλοξενηθεί στην Ουάσιγκτον στις 25 και 26 Ιουνίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των χωρών που μετέχουν στην πρωτοβουλία, καθώς και εταιρειών από τον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης και των τεχνολογιών αιχμής.
