Του Θεόδωρου Πελαγίδη*

Συνεχίζουν, είναι αλήθεια με διακυμάνσεις, να αμφισβητούν οι αγορές τη στάση «υπομονής» (behind the curve) της  FED απέναντι στις αυξανόμενες αποδόσεις των κυβερνητικών ομολόγων και συνακόλουθα των υψηλών πληθωριστικών προσδοκιών.

Στην ακρόαση μπροστά στο Κονγκρέσο την περασμένη Πέμπτη, ο διοικητής Πάουελ επέμεινε ότι η όποια αναζωπύρωση του πληθωρισμού για το 2021 (2,4%) θα είναι προσωρινή, μεταβατική και κυρίως αγκυροβολημένη (anchored) στο στόχο του μέσου όρου χρονικά προς το 2%.

Στην πραγματικότητα, με τη ψήφιση του πακέτου δημοσιονομικής ενίσχυσης του Προέδρου Μπάιντεν, θα λάβει χώρα η νομισματική χρηματοδότηση του χρέους του αιώνα.

Αν και παράγοντες της αγοράς όλων των πολιτικών καταβολών πανηγυρίζουν, εν τούτοις οι κίνδυνοι που αναλαμβάνονται είναι μεγάλοι.

Ήδη οι πρώτες παρενέργειες διαπιστώνονται στις αναδυόμενες αγορές όπου, με την εξαίρεση ολίγων χωρών με αποθέματα συναλλαγματικών διαθεσίμων και ρευστού ή καλής σχετικά δημοσιονομικής θέσης όπως η Ινδονησία ή η Ρωσία, η φυγή κεφαλαίων προκαλεί ακόμη και απολύσεις κεντρικών τραπεζιτών όπως στην Τουρκία.

  • Ένα ακόμη ζήτημα που δεν πρέπει να διαφύγει της προσοχής μας είναι το εάν αμφισβητείται στην πράξη η ανεξαρτησία της FED όταν η κυβέρνηση εκδίδει ένα πλήθος ομολογιών χρέους και η Κεντρική Τράπεζα αγοράζει αφειδώς, επιβαρύνοντας τον ισολογισμό της από $3.8 τρις (2019Q3) σε $7.7τρις (2021Q1).

Προφανώς αυτό δεν γίνεται τυχαία καθώς σε μια ήδη κορεσμένη αγορά ομολόγων μηδενικών και αρνητικών αποδόσεων όλο και λιγότεροι επιθυμούν να συνεχίζουν να αγοράζουν τέτοια προϊόντα σταθερού εισοδήματος, κι ας ισχύει από την άλλη και το “cash is trash”.

Η τεράστια αυτή αγορά των ομολόγων, καθώς (θα) «υποδέχεται» το πακέτο Μπάιντεν, αναμένεται να οδηγεί συνεχώς και βαθμιαίως σε όλο και περισσότερους πωλητές από ότι αγοραστές, εξ ου και η μεγάλος άνοδος των αποδόσεων του 10ετούς από το 0.9% στο 1.7% σχεδόν.

  • Η κίνηση αυτή που έχει να παρατηρηθεί πολλές δεκαετίες, συμπυκνώνει όλους τους κινδύνους που αφορούν τον πληθωρισμό, το ύψος του χρέους, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τη μεγέθυνση και την απασχόληση, τα επιτόκια.

Καθώς η άνευ προηγουμένου αυτή δημοσιονομική επέκταση (θα) φτάνει στην αμερικανική αλλά και στην παγκόσμια αγορά, η FED είτε θα αναγκαστεί να υψώσει τα επιτόκια κατακρημνίζοντας τις κεφαλαιαγορές και στη συνέχεια την πραγματική οικονομία ή θα αποδεχθεί κάποιον πληθωρισμό,  είτε αυτός παρουσιαστεί ως νομισματικό φαινόμενο είτε παρουσιαστεί ως στασιμοπληθωρισμός.

Υπάρχει βέβαια πάντα η εκδοχή το φαινόμενο του υψηλού πληθωρισμού να μην εμφανιστεί, με συγκεκριμένες αιτίες.

  1. Μία, η πιο ευνοϊκή, είναι η αύξηση της παραγωγικότητας.
  2. Η δεύτερη είναι αυτή η άνευ προηγουμένου ενίσχυση των εισοδημάτων να μην καταλήξει, όλη ή η περισσότερη, σε δαπάνη γεγονός που μπορεί να καταδείξει μια μεγαλύτερη από ότι φανταζόμασταν «δομική στασιμότητα», με τεράστιες λίμνες στάσιμων αποταμιεύσεων.

Τέλος, υπάρχει κι ένα ζήτημα με τον ακριβή υπολογισμό του πληθωρισμού. Η πανδημία έχει αλλάξει τις συνήθειες και την κατανομή των δαπανών των νοικοκυριών με αποτέλεσμα να μην ξέρουμε ακριβώς τι να μετρήσουμε και σε τι αναλογία στο συνολικό καλάθι.

Αλλά και οι δυνατότητες μέτρησης της αυξήσεων των τιμών εν μέσω πανδημίας είναι περιορισμένες.

Οι μετρήσεις θα μπορούσαν να είναι εφικτές μόνο πλέον μέσω των αγορών των πιστωτικών καρτών, υπό κάποιες προϋποθέσεις.

 

{Ο Θεόδωρος Πελαγίδης είναι Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και καθηγητής οικονομικής ανάλυσης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς. To κείμενο δημοσιεύτηκε πρώτα στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της ΚΥΡΙΑΚΗΣ 28/3/2021}

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here