Στον θεσμικό χαιρετισμό του προς την τελετή απονομής των Greek Exports Awards 2026 – #gefa26, που διοργανώθηκαν την Παρασκευή 8 Μαΐου στο Divani Caravel από την Ένωση Διπλωματικών Υπαλλήλων Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων (ΕΝΔΥ ΟΕΥ) του Υπουργείου Εξωτερικών σε συνεργασία με την ethosEVENTS, το οικονομικό και επιχειρηματικό portal banks.com.gr και το οικονομικό και επενδυτικό περιοδικό ΧΡΗΜΑ, ο Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, Πρόεδρος ΔΣ, Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων (ΠΣΕ) & Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης (ΣΕΚ), ανέφερε:
Θα ήθελα καταρχήν να συγχαρώ για άλλη μια φορά τους διοργανωτές των Greek Exports Forum Awards, την Ένωση Διπλωματικών Υπαλλήλων, για την εξαιρετικά σημαντική πρωτοβουλία, που τιμά την υγιή, παραγωγική και εξωστρεφή επιχειρηματικότητα της χώρας μας. Οι επιχειρήσεις που βραβεύονται σήμερα εκπροσωπούν μια Ελλάδα που επιμένει να παράγει, να καινοτομεί, να επενδύει και να διεκδικεί θέση στις διεθνείς αγορές μέσα σε ένα ολοένα πιο δύσκολο και αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.
Όπως είπε και ο Γ.Γ., ζούμε σε μια περίοδο μεγάλων ανακατατάξεων. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι πολεμικές συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή μας, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι πληθωριστικές πιέσεις, αλλά και η επιστροφή πολιτικών προστατευτισμού και δασμών στο διεθνές εμπόριο δημιουργούν νέα δεδομένα για τις επιχειρήσεις ολόκληρου του κόσμου. Ζούμε σε ένα νέο οικονομικό, γεωπολιτικό περιβάλλον.
Μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις απέδειξαν μια αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και παράλληλα προσαρμοστικότητα. Δεν είναι τυχαία τα νούμερα – σήμερα βγάλαμε τα νούμερα του τριμήνου και αξίζει να τα πούμε, γιατί εγώ πραγματικά έμεινα έκπληκτος: μετά τους δύο συνεχόμενους μήνες με πτώση των εξαγωγών, -11,9% το Ιανουάριο και -3,6% τον Φλεβάρη, ο Μάρτης κατέγραψε 25% αύξηση με τα πετρελαιοειδή –αυτό ήταν αναμενόμενο– και 10,6% χωρίς τα πετρελαιοειδή. Η έκπληξη εδώ είναι διπλή. Από τη μια, η αναμενόμενη αύξηση στα πετρελαιοειδή λόγω των πληθωριστικών πιέσεων και του διπλασιασμού της αξίας των πετρελαιοειδών –είχαμε αύξηση 93,2%–, και από την άλλη η αύξηση στους 7 από τους 10 κρίσιμους κλάδους.
Άρα, για αυτά που είπατε και δεσμευτήκατε του χρόνου να γίνουν πράξη, θα πρέπει να έρθετε εδώ να απολογηθείτε για το τι δεν κάνατε. Γιατί αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ότι οι εξαγωγικές επιχειρήσεις έχουν δείξει τρομερή ανθεκτικότητα. Και μην ξεχνάτε ότι 15 χρόνια ζουν σε ένα αβέβαιο περιβάλλον: το περιβάλλον του κορονοϊού, της οικονομικής κρίσης, το περιβάλλον του πολέμου στην Ουκρανία, στη Ρωσία, το περιβάλλον όπου ζούμε τώρα, το οποίο επισύρει μια αλυσίδα αρνητικών εξελίξεων. Κι έρχεται ένας Μάρτης, τον οποίο περιμένουμε να καταγράψουμε αρνητικά, και καταγράφει άλλη μία θετική πορεία. Και στο τρίμηνο έχουμε μία διεύρυνση, 3,1 με τα πετρελαιοειδή και 2,5 χωρίς τα πετρελαιοειδή – καλύψαμε δηλαδή την απώλεια του πρώτου διμήνου.
Άρα, αντιλαμβάνεστε ότι οι εξαγωγείς για σας κάνουν μια δουλειά. Τη δουλειά της ευθύνης. Σας αποδεικνύουν ότι μπορούν και τα καταφέρνουν, άρα μεταφέρουν τη δική τους την πρωτοβουλία και την ευθύνη στην Πολιτεία. Και φωνάζουν στην Πολιτεία και λένε: κάνατε πράγματα, τα οποία οφείλουμε να τα αναγνωρίσουμε. Δεν είμαστε αγνώμονες. Θετικά βήματα. Υπήρξαν πρωτοβουλίες για τη διευκόλυνση των εξαγωγών, την ψηφιοποίηση κάποιων διαδικασιών, το myOEYlive, την ενίσχυση της εξαγωγικής διπλωματίας – που εδώ χρειάζεται ακόμη κι άλλη δουλειά, άνοιγμα νέων γραφείων, επιτόπιο προσωπικό κλπ.
Πρέπει όμως ενώπιον των εξαγωγέων να είμαστε ειλικρινείς. Αρκούν αυτά; Δεν αρκούν. Άρα λοιπόν, μέσα σε μια ολοένα πιο ανταγωνιστική διεθνή συγκυρία, οι χώρες που θέλουν να ισχυροποιήσουν τη θέση τους στις παγκόσμιες αγορές οφείλουν να κινούνται με ταχύτητα, με σχεδιασμό και συνέπεια. Εμείς λοιπόν –ούτως ή άλλως ήμασταν βήματα πίσω– πρέπει να κάνουμε διπλάσια δουλειά προκειμένου να προλάβουμε τον ανταγωνισμό και να κρατήσουμε αυτά τα νούμερα.
Κι επειδή είπα φέτος στην ομιλία να αλλάξω λίγο τον τόνο, θα πω ορισμένα πράγματα που αφορούν τη μακροπρόθεσμη στρατηγική και τον σχεδιασμό. Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα σημαντικό διαρθρωτικό πρόβλημα. Εισάγουμε περισσότερα από όσα εξάγουμε. Το εμπορικό μας ισοζύγιο εξακολουθεί να παραμένει ελλειμματικό – παρά τη σημαντική βελτίωση που έχουμε καταγράψει στα τελευταία χρόνια. Βεβαίως, μπορεί να πει κάποιος ότι η χώρα διαθέτει ισχυρούς τομείς υπηρεσιών, τον τουρισμό, τη ναυτιλία, τις μεταφορές, που συμβάλλουν καθοριστικά στη στήριξη του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Αυτοί οι τομείς προφανώς αποτελούν σημαντικά εθνικά πλεονεκτήματα και πρέπει να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο. Όμως, είναι σαφές ότι η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα μιας οικονομίας απαιτεί και σοβαρή και ισχυρή παραγωγική βάση. Απαιτεί, λοιπόν, περισσότερη μεταποίηση, περισσότερη τεχνολογία, περισσότερα διεθνώς ανταγωνιστικά ελληνικά προϊόντα και μεγαλύτερη συμμετοχή στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, λοιπόν, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν και οι νέες εμπορικές στρατηγικές συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις μεγάλες αγορές, όπως τη Μερκοσούρ, την Ινδία, την Αυστραλία. Οι συμφωνίες αυτές προφανώς μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά, ως ένα σημαντικό αντίβαρο στις σημερινές δύσκολες διεθνείς συνθήκες, ανοίγοντας νέες προοπτικές για τις ευρωπαϊκές αλλά και ιδιαιτέρως για τις ελληνικές εξαγωγές. Είναι για την Ελλάδα μια σημαντική ευκαιρία. Είναι νέες αγορές εκατοντάδων εκατομμυρίων καταναλωτών, που μπορούν να προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες για τα ελληνικά τρόφιμα, τα ποτά, τα βιομηχανικά προϊόντα, τις υπηρεσίες, τα φαρμακευτικά, αλλά και τις καινοτόμες επιχειρήσεις μας.
Όμως αυτό είναι ένα ευχολόγιο. Οι ευκαιρίες μπορούν να αξιοποιηθούν αυτόματα; Προφανώς και όχι. Χρειάζεται να κινηθούμε έγκαιρα, συντονισμένα και με στρατηγική. Τόσο η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την ελληνική Πολιτεία και την οικονομική διπλωματία όσο και με τους παραγωγικούς φορείς είναι μονόδρομος. Χωρίς στρατηγική προετοιμασία, χωρίς χρηματοδοτική υποστήριξη, χωρίς ασφάλιση πιστώσεων, χωρίς οργανωμένη παρουσία στις νέες αγορές, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος αυτή η μεγάλη ευκαιρία να χαθεί ή να αξιοποιηθεί από άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, που θα κάνουν αυτά που εμείς δεν κάνουμε – και ευχόμαστε να μη συνεχίσουμε να μην τα κάνουμε.
Γι’ αυτό, λοιπόν, και το πραγματικό εθνικό στοίχημα της επόμενης δεκαετίας είναι η μετάβαση της Ελλάδας σε ένα νέο παραγωγικό και εξωστρεφές μοντέλο ανάπτυξης. Αλλά αυτό δεν γίνεται από μόνο του. Για να το πετύχουμε αυτό, συμβάλλουν όλα τα βήματα που περιγράψατε, χρειάζεται όμως και μια πιο τολμηρή εθνική στρατηγική εξωστρέφειας. Χρειάζεται μεγαλύτερη στήριξη των ελληνικών επιχειρήσεων για το άνοιγμα νέων αγορών και ιδιαιτέρως των τρίτων χωρών, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου υπάρχουν σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης για τα ελληνικά προϊόντα και τις υπηρεσίες. Χρειάζεται καλύτερη πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, ιδιαιτέρως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αυτές τις εξαγωγικές επιχειρήσεις που συχνά διαθέτουν εξαιρετικά προϊόντα αλλά περιορισμένα χρηματοδοτικά εργαλεία. Κι εδώ είναι ένα θέμα το οποίο πρέπει να το δείτε πολύ επισταμένως. Χρειάζεται μια πιο σημαντική και συστηματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, για την ενίσχυση όχι μόνο της παραγωγής, αλλά και της καινοτομίας, του ψηφιακού μετασχηματισμού και της διεθνοποίησης των εθνικών επιχειρήσεων.
Και βεβαίως, πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να γίνει επένδυση στους ανθρώπινους πόρους. Η νέα γενιά –εξακολουθώ και επιμένω να το πιστεύω και να το λέω– μπορεί να αποτελέσει τη μεγάλη δύναμη της ελληνικής εξωστρέφειας για τα επόμενα χρόνια. Τα νέα παιδιά μιλούν ξένες γλώσσες, ταξιδεύουν εύκολα, κατανοούν πολύ πιο γρήγορα τις νέες τεχνολογίες, είναι πολύ πιο εξοικειωμένα με τα ψηφιακά εργαλεία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και μπορούν να επικοινωνήσουν με τον κόσμο με πολύ μεγαλύτερη άνεση απ’ ό,τι οι παλιότερες γενιές. Άρα, εμείς τι οφείλουμε να κάνουμε; Να τους δώσουμε χώρο να μπουν στον εξαγωγικό στίβο.
Όμως, η εξωστρέφεια απαιτεί και συχνή εκπαίδευση. Τόσο οι νέοι όσο και οι έμπειροι εξαγωγείς χρειάζονται δυναμική και διαρκή ενημέρωση, για τις διεθνείς αγορές, τις νέες τεχνολογίες, τα logistics, τα χρηματοδοτικά εργαλεία, τις πιστοποιήσεις και την κατανόηση των γεωπολιτικών εξελίξεων και τις σύγχρονες απαιτήσεις του διεθνούς εμπορίου. Σήμερα, λοιπόν, περισσότερο από ποτέ, η γνώση σε συνδυασμό με την προσαρμοστικότητα αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την ανταγωνιστικότητά μας.
Κυρίες και κύριοι, οι επιχειρήσεις που βραβεύονται σήμερα αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα διαθέτει δυνατότητες, ποιότητα, ταλέντο και εξωστρεφή δυναμική. Το ζητούμενο πλέον είναι αυτή η δυναμική να αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος, μεγαλύτερη διάρκεια και να μετατραπεί σε εθνική στρατηγική με συνέχεια και συνέπεια. Γιατί στο τέλος της ημέρας, η πραγματική ισχύς μιας οικονομίας δεν κρίνεται μόνο από το τι καταναλώνει, κρίνεται από το τι παράγει, τι εξάγει και ποια και πόση είναι η πραγματική αξία που μπορεί να δημιουργεί και να διατηρεί μέσα στη χώρα της.
Αυτό, λοιπόν, το κάνουν οι Έλληνες εξαγωγείς και χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή από την Πολιτεία προκειμένου να δούμε όχι μόνο υψηλότερες εξαγωγές σε μεγέθη, αλλά ποιοτικότερες, και μια μεγαλύτερη και βαθύτερη αναγνώριση του ελληνικού brand, των προϊόντων και των εξαγωγέων, που είναι στην ουσία, στην πράξη, αυτοί που θα έπρεπε να ονομάζονται πρεσβευτές της χώρας μας. Αυτοί που στέλνουν τα προϊόντα τους σε όλες τις αγορές του κόσμου παρά τις διεθνείς αρνητικές συγκυρίες. Σε αυτούς αξίζει το αποψινό χειροκρότημα.
Photo Credits: ©Θοδωρής Αναγνωστόπουλος / PHOTOPRESS Θ&Α Αναγνωστόπουλοι
