Moody’s θετικό το outlook, η Scope ανεβάζει την Ελλάδα ένα σκαλί πριν από το «Α»

Τρίτη θετική αλλαγή προοπτικών σε έναν μήνα. Χρέος 120% του ΑΕΠ το 2030 βλέπει η Moody’s, 110% το 2031 η Scope. Επόμενοι σταθμοί η S&P στις 23 Οκτωβρίου και η Fitch στις 6 Νοεμβρίου.

Δύο αποφάσεις μέσα σε λίγα λεπτά, αργά το βράδυ της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου, μετακίνησαν το ελληνικό αξιόχρεο. Η Scope Ratings αναβάθμισε την Ελλάδα σε BBB+ από BBB, με σταθερές προοπτικές, και η Moody’s γύρισε το outlook από σταθερό σε θετικό, διατηρώντας τη βαθμίδα Baa3. Είναι η τρίτη θετική αλλαγή προοπτικών μέσα σε περίπου έναν μήνα, μετά την R&I στις 17 Αυγούστου και την DBRS στις 4 Σεπτεμβρίου.

Το βάρος πέφτει στη Moody’s. Ο αμερικανικός οίκος παρέμενε ο πιο επιφυλακτικός μεταξύ των μεγάλων, κρατώντας τη χώρα στο πρώτο σκαλοπάτι της επενδυτικής βαθμίδας. Το θετικό outlook ανοίγει τον δρόμο για το Baa2, χωρίς να το προεξοφλεί.

Τι άλλαξε για τη Moody’s

Ο οίκος βλέπει αυξανόμενες ενδείξεις ότι οι μεταρρυθμίσεις ενισχύουν την ανθεκτικότητα της οικονομίας και των δημόσιων οικονομικών περισσότερο απ’ όσο ανέμενε.

Τα στοιχεία που επικαλείται

• Οι ιδιωτικές επενδύσεις αντιστοιχούν σχεδόν στα δύο τρίτα της αύξησης κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες του λόγου επενδύσεων προς ΑΕΠ από το 2020. Το Ταμείο Ανάκαμψης, κατά τον οίκο, ενίσχυσε μια ανάκαμψη που είχε ήδη ξεκινήσει.
• Το κενό ΦΠΑ έπεσε περίπου στο 9% το 2024 από 24% το 2019.
• Οι επιχειρήσεις με 50 ή περισσότερους εργαζομένους παρήγαγαν περίπου το 60% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας το 2024, έναντι 45% το 2009.
• Ο δυνητικός ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται σήμερα περίπου στο 1,5%, με πιθανότητα να αποδειχθεί υψηλότερος.

Η επιφύλαξη μένει ρητή. Η εμπιστοσύνη ότι οι δημοσιονομικές επιδόσεις και η πολιτική συναίνεση υπέρ της μείωσης του χρέους θα αντέξουν σε ολόκληρο τον οικονομικό κύκλο αυξάνεται, αλλά δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί. Το Baa3 εξακολουθεί να αντανακλά το υψηλό χρέος, τις εξωτερικές ανισορροπίες, τη μέτρια παραγωγικότητα και το μεγάλο απόθεμα προβληματικού ιδιωτικού χρέους εκτός τραπεζικών ισολογισμών.

Το χρέος

Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ υποχώρησε στο 146,1% το 2025, από 154,2% το 2024 και 209,4% στο υψηλό του 2020. Η Moody’s αναμένει 120% έως το 2030, με πρωτογενή πλεονάσματα 2,5%-3% του ΑΕΠ.

Η Ελλάδα αποπλήρωσε πρόωρα 5,3 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025 και σχεδιάζει άλλα 13 δισ. ευρώ, ή 5% του ΑΕΠ, έως το τέλος του 2026.

Η Scope βλέπει το χρέος περίπου στο 136% του ΑΕΠ φέτος και κοντά στο 110% έως το 2031.

Περίπου το 70% του χρέους βρίσκεται σε πιστωτές του επίσημου τομέα, η σταθμισμένη μέση διάρκεια ήταν 18,3 έτη τον Ιούνιο του 2026 και τα ταμειακά διαθέσιμα φτάνουν περίπου τα 31 δισ. ευρώ, ή 13% του ΑΕΠ.

Οι τόκοι προβλέπεται να απορροφούν κατά μέσο όρο το 6,8% των κρατικών εσόδων την περίοδο 2026-2031.

Scope: πλεονάσματα και φορολογική διοίκηση

Η χώρα έκλεισε το 2025 με πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ και πρωτογενές 4,9%. Για φέτος ο οίκος αναμένει συνολικό πλεόνασμα περίπου 3% και πρωτογενές 4,1%, το οποίο υποχωρεί στο 3,7% το 2027 και σε μέσο όρο κοντά στο 3% την περίοδο 2028-2031. Ο λόγος φορολογικών εσόδων προς ΑΕΠ ανέβηκε από 20,5% το 2009 σε περίπου 28% το 2025, και τα έσοδα ΦΠΑ από 7,1% σε περίπου 9,5% του ΑΕΠ.

Η ανάπτυξη ήταν κατά μέσο όρο 2,1% την τριετία 2023-2025, έναντι περίπου 1% στην ΕΕ, με πρόβλεψη 1,9% για το 2026 και 1,7% για το 2027. Έως τον Ιούνιο η Ελλάδα είχε εισπράξει 24,6 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, σχεδόν το 70% των διαθέσιμων πόρων.

Τρεις αδυναμίες κρατούν τη βαθμίδα κάτω από το «Α». Η πρώτη είναι το επίπεδο του χρέους. Η δεύτερη είναι το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό, που η Scope εκτιμά περίπου στο 1,3%. Η τρίτη είναι η εξωτερική θέση, με έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών 5%-6% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα και καθαρή διεθνή επενδυτική θέση στο -142% του ΑΕΠ το 2025.

Το περιβάλλον και η συνέχεια

Οι αποφάσεις ήρθαν σε δύσκολη ημέρα για τις αγορές. Το Brent βρισκόταν στα 103 δολάρια και ο Γενικός Δείκτης έκλεισε στις 2.661,30 μονάδες, με πτώση 0,99%, στη συνεδρίαση της επιστροφής στις ανεπτυγμένες αγορές, με τζίρο-ρεκόρ 4,26 δισ. ευρώ. «Η Ελλάδα αναβαθμίζεται σήμερα δύο φορές, σε μια στιγμή που οι διεθνείς αγορές δοκιμάζονται», δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, συνδέοντας τις αποφάσεις με τις πρόωρες αποπληρωμές.

Στις 23 Οκτωβρίου ακολουθεί η S&P, που στις 24 Απριλίου κράτησε το BBB με σταθερές προοπτικές, και στις 6 Νοεμβρίου η Fitch, επίσης στο BBB με σταθερό outlook.

Μετά τη Scope, καμία από τις δύο δεν βαθμολογεί την Ελλάδα ψηλότερα από τον γερμανικό οίκο.