Σε ένα διεθνές σκηνικό που φλέγεται από γεωπολιτικές αναταράξεις και δασμολογικούς «πολέμους», οι ελληνικές εξαγωγές αποδεικνύονται πιο ανθεκτικές από ποτέ. Παρά τις ασφυκτικές πιέσεις, η Ελλάδα όχι μόνο αντέχει, αλλά συνεχίζει να κερδίζει πολύτιμο έδαφος έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών της.
Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από τη νέα, αποκαλυπτική μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας. Στο νέο τεύχος «Τάσεις του Επιχειρείν», οι αναλυτές «ακτινογράφησαν» εκατοντάδες εκατομμύρια εξαγωγικές ροές (bottom-up ανάλυση). Το αποτέλεσμα; Πίσω από τους ξερούς αριθμούς κρύβεται μια εξαιρετικά αισιόδοξη και σύνθετη πραγματικότητα.
Ο ρυθμός ανάπτυξης των ελληνικών εξαγωγών κατά το 1ο πεντάμηνο του 2026 περιορίστηκε στο 0,2% σε αποπληθωρισμένους όρους – περίπου στο 1/10 της μέσης ετήσιας επίδοσης της προηγούμενης τριετίας – ενώ η θετική μεταβολή στηρίχθηκε σε λιγότερους κλάδους και αγορές.
Η μελέτη ξεχωρίζει τρεις βασικούς κινητήρες ανάπτυξης στον κρίσιμο τομέα των τροφίμων, οι οποίοι ακολουθούν εντελώς διαφορετικές, αλλά άκρως επιτυχημένες διαδρομές:
* Ελληνικό Γιαούρτι: Σταθερή αξία με ισχυρό brand name.
* Ακτινίδιο: Δυναμική διείσδυση σε νέες αγορές.
* Φράουλα: Εκρηκτική άνοδος σε όγκους πωλήσεων.
Ειδικότερα
-Το γιαούρτι ακολουθεί στρατηγική εμβάθυνσης: Εδραιώνεται σε λίγες ώριμες αγορές της Δυτικής και της Νότιας Ευρώπης, αυξάνοντας θεαματικά όγκους και μερίδια, χωρίς να χάνει τη διαφοροποιημένη τοποθέτησή του. Παρά τον υπερτριπλασιασμό του όγκου εξαγωγών την τελευταία 6ετία και την αύξηση του μεριδίου του στις ευρωπαϊκές εξαγωγές από 7% σε 20%, διατηρεί σημαντικό πλεονέκτημα τιμής, της τάξης του 30%, έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών. Αποδεικνύει έτσι ότι η αύξηση κλίμακας μπορεί να συνδυαστεί με υψηλή εμπορική αξία.
– Το ακτινίδιο ακολουθεί την αντίθετη διαδρομή: διευρύνει δυναμικά τη γεωγραφική του παρουσία, περιορίζει την εξάρτηση από την Ιταλία (η οποία φαίνεται ότι λειτουργούσε ως ενδιάμεσος εμπορικός κόμβος), και αποκτά πιο άμεση πρόσβαση σε νέες αγορές. Η στρατηγική αυτή αποδίδει σε όγκους και μερίδια, με το ελληνικό μερίδιο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές να αυξάνεται σε 30%, από 24% το 2019, αλλά εξακολουθεί να στηρίζεται σε χαμηλή σχετική τιμή. Το επόμενο βήμα είναι η μετατροπή της διεθνούς διείσδυσης σε υψηλότερη εμπορική αξία.
– Η φράουλα συνδυάζει τα δύο πρότυπα: αυξάνει τα μερίδιά της τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Ευρώπη )από 30% σε 60% και από 2% σε 10%, αντίστοιχα), ενώ παράλληλα περιορίζει σταδιακά την απόσταση τιμής από τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές. Η επόμενη φάση απαιτεί την περαιτέρω τιμολογιακή αναβάθμιση στην Ανατολική Ευρώπη και την αναπαραγωγή της επιτυχίας της ελληνικής φράουλας στη Γερμανία (όπου έχει κατακτήσει μερίδιο 21% έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών) σε νέες δυτικοευρωπαϊκές αγορές.
Το μάθημα της Εθνικής Τράπεζας: Δεν υπάρχει «ενιαία συνταγή»
Το success story των τριών αυτών προϊόντων αποδεικνύει στην πράξη ότι η εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας δεν βασίζεται σε ένα τυφλό μοντέλο. Απαιτούνται στοχευμένες στρατηγικές, ικανές να μετατρέπουν τα εφήμερα κέρδη σε διατηρήσιμη εμπορική αξία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δύο ήταν οι πυλώνες είναι σύμφωνα με την έρευνα που λειτούργησαν ως σταθεροποιητές:
– Η Ευρώπη προσέφερε την κύρια ώθηση σε επίπεδο αγορών (+0,9 π.μ.), με τη συνεχιζόμενη διείσδυση στη Δυτική και την Ανατολική Ευρώπη να αντισταθμίζει τις πιέσεις από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αμερική.
– Παράλληλα, τα τρόφιμα ξεχώρισαν σε επίπεδο κλάδων (+1,8 π.μ.), αντισταθμίζοντας την αρνητική επίδοση κυρίως των ορυκτών, των υφασμάτων και του ελαιόλαδου.
