Με την παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη υπoογράφηκε  το απόγευμα της Τετάρτης, στο Μέγαρο Μαξίμου, η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου, με ποσοστό άνω του 50%, στην Great Sea Interconnector (GSI), την εταιρεία ειδικού σκοπού που υλοποιεί την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.

• «Η είσοδος της γαλλικής Meridiam αποτελεί ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στον ενεργειακό τομέα της Ελλάδας»,

δήλωσε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας:

• «Ενώνουμε δυνάμεις σε ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος».

Όπως υπογράμμισε, ο GSI

• «βγάζει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση και ενδυναμώνει την ενεργειακή ασφάλεια της ανατολικής Μεσογείου και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης στον τομέα της ενέργειας».

Τι προβλέπει η συμφωνία

Η GSI είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως το “εταιρεία ειδικού σκοπού” (SPV) που θα υποδεχόταν στρατηγικούς επενδυτές. Η σημερινή συμφωνία αποτελεί την υλοποίηση αυτού ακριβώς του σχεδιασμού και έρχεται σε συνέχεια της επιτυχούς αύξησης μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύοντας τη χρηματοδοτική «δύναμη πυρός» του έργου.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και θα είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί.

Η Meridiam, από την πλευρά της, εισφέρει κεφαλαιακή βάση, διεθνή τεχνογνωσία και  επενδυτική αξιοπιστία απέναντι σε ρυθμιστές και τράπεζες.

Η ταυτότητα του νέου βασικού μετόχου έχει τη σημασία της. Mε έδρα το Παρίσι και παρουσία σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Αφρική, η Meridiam είναι από τους κορυφαίους διεθνείς επενδυτές, αναπτυξιακούς φορείς και διαχειριστές έργων υποδομής, με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα και στενή συνεργασία με κυβερνήσεις και ρυθμιστικές αρχές.

Στο χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου–Γερμανίας,  ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα της Ευρώπης και τεχνικά «ξάδελφος» του GSI, ενώ διατηρεί μακρά σχέση συνεργασίας με την ΕΤΕπ και την EBRD.

Nexans: επανεκκίνηση από τον βυθό

Η συμφωνία με τη Meridiam συνοδεύτηκε από την υπογραφή τριμερούς στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans.

Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν «από την πρώτη ημέρα» για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού, το απαραίτητο στάδιο πριν από την πόντιση του καλωδίου.

Πρόκειται για την ουσιαστική επανεκκίνηση των τεχνικών εργασιών, μετά από μια περίοδο περίπου δύο ετών κατά την οποία το έργο παρέμεινε σε αναμονή, εξαιτίας γεωπολιτικών εντάσεων στην ανατολική Μεσόγειο και των ρυθμιστικών και χρηματοδοτικών εκκρεμοτήτων που είχε θέσει η κυπριακή πλευρά.

Τα νούμερα και οι εκκρεμότητες

Το κόστος της διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου προϋπολογίζεται στα €1,9 δισ., με €657 εκατ. ήδη εξασφαλισμένα ως ευρωπαϊκή επιχορήγηση από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF), περίπου το 35% του προϋπολογισμού.

Οι υπόλοιπες ανάγκες θα καλυφθούν από ίδια κεφάλαια, δανεισμό και το ρυθμιζόμενο μοντέλο ανάκτησης κόστους, με τον επιμερισμό μεταξύ των δύο χωρών να βαρύνει κατά τα δύο τρίτα περίπου την Κύπρο και κατά το ένα τρίτο την Ελλάδα, βάσει των εκτιμώμενων ωφελειών.

Η σημερινή συμφωνία αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων και για τη μακροπρόθεσμη τραπεζική χρηματοδότηση του έργου, ενισχύοντας την ασφάλεια του χρηματοδοτικού σχήματος ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης από την ΕΤΕπ.

Επόμενο βήμα το Ισραήλ

Για τον ΑΔΜΗΕ, η συμφωνία προστίθεται σε ένα πυκνό επενδυτικό πρόγραμμα διασυνδέσεων: η εμβληματική διασύνδεση Κρήτης–Αττικής λειτουργεί από το 2025, αυτές τις ημέρες προχωρά η ηλέκτριση της διασύνδεσης της Σαντορίνης, εντός του 2026 ολοκληρώνονται Μήλος, Σέριφος και Φολέγανδρος, ενώ τρέχουν οι διαγωνισμοί για τις διασυνδέσεις Δωδεκανήσων και Βορείου Αιγαίου και ωριμάζει η νέα διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας. Ταυτόχρονα, προχωρά η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ, με τον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης, να ετοιμάζεται να καταθέσει τον σχετικό φάκελο στις ρυθμιστικές αρχές το επόμενο διάστημα.

Πέρα από την ενεργειακή του διάσταση, ο GSI παραμένει έργο με έντονο γεωπολιτικό πρόσημο. Η Κύπρος είναι το μόνο κράτος-μέλος της ΕΕ που παραμένει εκτός της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Η γαλλική σφραγίδα Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο, Nexans στο καλώδιο, δίνει στο εγχείρημα κάτι που του έλειπε τα τελευταία δύο χρόνια, διεθνή θεσμική πλάτη με βάθος και συνέχεια.