Νέο «καμπανάκι» του ΔΝΤ προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για εκτροχιασμό του δημόσιου χρέους και προειδοποίηση για πιθανή επιβάρυνσή του στο 130% του ΑΕΠ έως το 2040. Στα 15,5 τρισ. ευρώ ανήλθε το (ονομαστικό) ΑΕΠ των 21 χωρών της ευρωζώνης το 2025, μιας οικονομίας που κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 αναπτύχθηκε οριακά (0,1%), με τη σχεδόν βεβαιότητα ότι και στα επόμενα ο ρυθμός μεγέθυνσης θα παραμείνει οριακός.
Στην έκθεση που παρουσιάστηκε στους υπουργούς Οικονομικών της ΕΕ πρόσφατα (23/5) οι οικονομολόγοι του Ταμείου υπογράμμισαν ότι αν συνεχιστούν οι σημερινές πολιτικές χωρίς σημαντικές αλλαγές, το δημόσιο χρέος των ευρωπαϊκών χωρών θα ακολουθήσει μη βιώσιμη πορεία.
Σύμφωνα δε με τις προβλέψεις τους, το μέσο χρέος στην Ευρώπη θα μπορούσε να φτάσει έως και το 130% του ΑΕΠ μέχρι το 2040, σε σχεδόν διπλάσια επίπεδα από τα σημερινά.
Δεν είναι η πρώτη φορά άλλωστε που οι ειδικοί του Ταμείου «κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου» σε Βρυξέλλες και Φραγκφούρτη και, κατά πως φαίνεται, δεν θα είναι ούτε η τελευταία, καθώς με οριακό ρυθμό ανάπτυξης, οι αριθμοί απλά δεν βγαίνουν. Αντιθέτως, ενισχύεται η θέση όσων, εδώ και καιρό, ζητούν δραστική στροφή στην ακολουθούμενη πολιτική, μεγαλύτερη ευελιξία, δραστικό περιορισμό της γραφειοκρατίας και επίσπευση της ενιαιοποίησης της διάσπαρτης ευρωπαϊκής αγοράς. Πολύ πριν από την εκλογή Τραμπ, από την περίοδο που Ντράγκι και Λέτα παρουσίαζαν την περίφημη Έκθεσή τους (Απρίλιος 2024), ήταν σαφές ότι η Ευρώπη οδηγείται στο στενό όπου ελλοχεύουν… η Σκύλλα (χρέος) και η Χάρυβδη (κόστος χρήματος).
Δύο και χρόνια μετά, επί της ουσίας, ελάχιστα έγιναν, η δε εκλογή Τραμπ και η «γερακίσια» πολιτική που ακολουθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ παρόξυναν το πρόβλημα. Πρακτικά, από τον Ιανουάριο του 2025 μέχρι σήμερα, και με επιταχυντή τις εξελίξεις στο Ιρανικό, επισπεύστηκε η διόγκωσή του σε βαθμό «κόκκινου συναγερμού».
Οι ειδικοί του Ταμείου εκτιμούν ότι, τα επόμενα χρόνια, οι κυβερνήσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με διαρκώς αυξανόμενες οικονομικές υποχρεώσεις. Οι ανάγκες για αμυντικές δαπάνες, η ενεργειακή μετάβαση αλλά και η πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα αναμένεται να επιβαρύνουν σημαντικά τους κρατικούς προϋπολογισμούς την επόμενη δεκαπενταετία.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται ένα ευρύτερο πακέτο παρεμβάσεων, που συνδυάζει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, δημοσιονομική εξυγίανση και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών. Παράλληλα, θεωρούν ότι απαιτούνται πιο δραστικές αποφάσεις, καθώς η μέχρι τώρα τακτική των περιορισμένων και αποσπασματικών παρεμβάσεων έχει φτάσει στα όριά της.
Σε αυτό το «σημείο θραύσης», οι συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή έρχονται να εκτοξεύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις στο 3% τον Απρίλιο, από 2,6% τον Μάρτιο (και 2,2% τον Απρίλιο 2025) στην ευρωζώνη. Στη δε χώρα μας, από το 3,4% τον Μάρτιο εκτινάχθηκε στο 4,6% τον Απρίλιο.
Ο εκτός ελέγχου πληθωρισμός, η οριακή ανάπτυξη και η μικρή αναζωπύρωση της ανεργίας τείνουν προς τη δημιουργία στασιμοπληθωρισμού, με την ΕΚΤ να σύρεται σε κύκλο αυξήσεων στα επιτόκια. Τις τελευταίες ημέρες, πληθαίνουν οι εκτιμήσεις τραπεζιτών-μελών της ΕΚΤ που θεωρούν πολύ πιθανό η πρώτη αύξηση να αποφασιστεί στη συνεδρίαση της 10ης-11ης Ιουνίου. Κατά 25 μονάδες βάσης (στο 2,25%), με πιθανότατη άλλη μία (στο 2,5%) και ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας τρίτης (στο 2,75%), που, πρακτικά, θα σημάνει αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης.
ΑΠΟ ΧΡΗΜΑ WEEK
