Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν προκαλεί κλυδωνισμούς στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, με την Ασία να αναμένεται να πληγεί περισσότερο.
Ανώτερος διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν δήλωσε τη Δευτέρα ότι τα Στενά έκλεισαν, προειδοποιώντας ότι οποιοδήποτε σκάφος επιχειρήσει να διέλθει από τη θαλάσσια οδό θα αποτελέσει στόχο, σύμφωνα με αναφορές ιρανικών μέσων ενημέρωσης.
Τοποθετημένα μεταξύ του Ομάν και του Ιράν, τα Στενά λειτουργούν ως ζωτική αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως διήλθαν από αυτά το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 31% όλων των θαλάσσιων ροών αργού πετρελαίου, σύμφωνα με την εταιρεία ενεργειακών συμβούλων Kpler.
Ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών πιθανότατα θα οδηγούσε σε περαιτέρω εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, με ορισμένους αναλυτές να προβλέπουν ότι η τιμή θα ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Το Brent, ο παγκόσμιος δείκτης αναφοράς, σημείωσε τελευταία άνοδο 2,6% γύρω στα 80 δολάρια ανά βαρέλι — σχεδόν 10% υψηλότερα από το ξέσπασμα της σύγκρουσης.
Περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που προέρχονται από τον Κόλπο βρίσκεται επίσης σε κίνδυνο, κυρίως εκείνες που προέρχονται από το Κατάρ και αποστέλλονται μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με την Kpler. Το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους παρόχους LNG στον κόσμο, διέκοψε την παραγωγή τη Δευτέρα, αφού ιρανικά drones έπληξαν τις εγκαταστάσεις του στις βιομηχανικές πόλεις Ras Laffan και Mesaieed.
«Στην Ασία, η Ταϊλάνδη, η Ινδία, η Κορέα και οι Φιλιππίνες είναι οι πιο ευάλωτες στις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου, λόγω της μεγάλης εξάρτησής τους από τις εισαγωγές, ενώ η Μαλαισία θα ωφεληθεί σχετικά, καθώς είναι εξαγωγέας ενέργειας», έγραψε η Nomura σε σημείωμά της τη Δευτέρα.
Ακολουθεί ο τρόπος με τον οποίο αναμένεται να επηρεαστούν όσοι εξαρτώνται από την ενέργεια του Κόλπου και τις αποστολές μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Νότια Ασία: Άμεση πίεση
Η Νότια Ασία θα αντιμετωπίσει την πιο οξεία αναταραχή, ιδιαίτερα όσον αφορά τις προμήθειες LNG, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα καλύπτουν το 99% των εισαγωγών LNG του Πακιστάν, το 72% του Μπανγκλαντές και το 53% της Ινδίας, σύμφωνα με τα δεδομένα της Kpler.
Με περιορισμένη αποθηκευτική ικανότητα και ευελιξία στις προμήθειες, το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές είναι ιδιαίτερα ευάλωτα. Για παράδειγμα, το Μπανγκλαντές παρουσιάζει ήδη σημαντικό διαρθρωτικό έλλειμμα φυσικού αερίου. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης, η χώρα αντιμετωπίζει έλλειψη άνω των 1.300 εκατομμυρίων κυβικών ποδιών την ημέρα.
Η Ινδία αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη συνδυαστική έκθεση στην περιοχή. Πάνω από το ήμισυ των εισαγωγών LNG της συνδέεται με τον Κόλπο, ενώ ένα σημαντικό μέρος είναι συνδεδεμένο με τον δείκτη Brent. Έτσι, μια εκτίναξη του αργού πετρελαίου λόγω των Στενών του Ορμούζ θα αύξανε ταυτόχρονα το κόστος εισαγωγής πετρελαίου και τις τιμές των συμβολαίων LNG. Αυτό δημιουργεί ένα διπλό πλήγμα, τόσο υλικό όσο και οικονομικό.
Αντίστοιχα, περίπου το 60% των εισαγωγών πετρελαίου της Ινδίας προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την UBP. Επομένως, ένας παρατεταμένος αποκλεισμός θα επιδείνωνε τόσο το κόστος εισαγωγής ενέργειας όσο και τις πιέσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Κίνα: Μεγάλη έκθεση, αλλά επαρκή αποθέματα
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα δοκίμαζε την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας, αλλά τα αποθέματα και οι εναλλακτικές πηγές προμήθειας προσφέρουν κάποια προστασία (buffer).
Η χώρα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο και αγοράζει πάνω από το 80% του ιρανικού πετρελαίου, σύμφωνα με την Kpler.
Περίπου το 30% των εισαγωγών της σε LNG προέρχεται από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ χονδρικά το 40% των εισαγωγών πετρελαίου της διέρχεται από το Ορμούζ, σύμφωνα με εκτιμήσεις της UBP.
Σύμφωνα με την Kpler, τα αποθέματα LNG της Κίνας στα τέλη Φεβρουαρίου ανέρχονται σε 7,6 εκατομμύρια τόνους, παρέχοντας βραχυπρόθεσμη κάλυψη. Ωστόσο, εάν η διακοπή συνεχιστεί, η Κίνα θα έπρεπε να ανταγωνιστεί για φορτία από τον Ατλαντικό, προκαλώντας στενότητα στην περιοχή του Ειρηνικού. Σε αυτή την περίπτωση, η δυναμική αυτή θα μπορούσε να εντείνει τον ανταγωνισμό τιμών σε ολόκληρη την Ασία, ακόμη και αν το Πεκίνο αποφύγει τις πλήρεις ελλείψεις. Η UBP ανέφερε ότι, αν και η Κίνα είναι βασικός καθαρός εισαγωγέας ενέργειας στην περιοχή, δεν είναι απαραίτητα η πιο ευάλωτη σε πιθανά σοκ εφοδιασμού.
Ιαπωνία και Νότια Κορέα
Η Μέση Ανατολή προμηθεύει το 75% των εισαγωγών πετρελαίου της Ιαπωνίας και περίπου το 70% της Κορέας, σύμφωνα με την UBP.
Όσον αφορά το LNG, η έκθεσή τους στον Κόλπο είναι χαμηλότερη από αυτή της Νότιας Ασίας. Η Νότια Κορέα προμηθεύεται το 14% του LNG της από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ η Ιαπωνία το 6%, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Kpler.
Ακόμα και χωρίς πλήρεις ελλείψεις, οι επιπτώσεις στις τιμές θα μπορούσαν να είναι σοβαρές. «Οικονομίες με υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε σοκ εφοδιασμού», δήλωσε ο Shier lee Lim, επικεφαλής στρατηγικής μακροοικονομίας και συναλλάγματος (FX) για την περιοχή APAC στην πλατφόρμα πληρωμών Convera.
Τα αποθέματα είναι επίσης περιορισμένα. Η Κορέα διαθέτει περίπου 3,5 εκατομμύρια τόνους LNG και η Ιαπωνία περίπου 4,4 εκατομμύρια τόνους σε αποθέματα, ποσότητες επαρκείς για περίπου δύο έως τέσσερις εβδομάδες σταθερής ζήτησης, σύμφωνα με την Kpler.
Οι καθαρές εισαγωγές πετρελαίου της Νότιας Κορέας ανέρχονται στο 2,7% του ΑΕΠ της, με τη Nomura να την επισημαίνει ως μία από τις πλέον ευάλωτες χώρες στο μέτωπο του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.
Νοτιοανατολική Ασία
Στο μεγαλύτερο μέρος της Νοτιοανατολικής Ασίας, το πρωταρχικό πλήγμα είναι ο πληθωρισμός κόστους και όχι η άμεση έλλειψη, σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου.
Οι αγοραστές LNG που βασίζονται στην αγορά spot θα βρεθούν αντιμέτωποι με κατακόρυφα αυξημένο κόστος αντικατάστασης, καθώς η Ασία θα ανταγωνίζεται την Ευρώπη για τα φορτία του Ατλαντικού, δήλωσε ο Katayama της Kpler.
Η Ταϊλάνδη αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση «χαμένου» από τις τιμές του πετρελαίου, επειδή το εξωτερικό πλήγμα είναι μεγάλο και άμεσο: έχει τις μεγαλύτερες καθαρές εισαγωγές πετρελαίου στην Ασία (4,7% του ΑΕΠ) και κάθε αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10% επιδεινώνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών κατά περίπου 0,5 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ της χώρας.
Διαβάστε επίσης:
Ανησυχία στην αγορά καυσίμων: Νέες αυξήσεις σε βενζίνη και πετρέλαιο
