Το #gwas26 – 2ο Greek Water Summit, με τίτλο «Νερό, Κλιματική Πίεση και Ανάπτυξη: Από την κρίση στον σχεδιασμό», επικεντρώθηκε στις σύνθετες και διαρκώς εντεινόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική αγορά ύδρευσης, σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές και κλιματικό περιβάλλον.
Το 2ο Greek Water Summit διοργανώθηκε στις 19 Μαρτίου 2026 από την ethosEVENTS σε συνεργασία με το οικονομικό και επιχειρηματικό portal banks.com.gr και το οικονομικό και επενδυτικό περιοδικό ΧΡΗΜΑ.
Η συμμετοχή στο συνέδριο ήταν εφικτή με φυσική παρουσία στο ξενοδοχείο Divani Caravel και online μέσα από την πλατφόρμα LiveOn Events+.
Eνδιαφέρον είχε το Panel ΙΙ: «Τουρισμός και νερό – Ανάπτυξη χωρίς επάρκεια;»
Συντονιστής ο κ. Παντελής Λάμπρου / Συνιδρυτής & CEO, Products & Investments | Business Management Consulting
Συμμετέχοντες οι κ.κ.
Γρηγόρης Κωνσταντέλλος (online)
Α’ Αντιπρόεδρος ΚΕΔΕ, Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης
Από το Παρίσι, λόγω παρουσίας στον ΟΟΣΑ, μίλησε μέσω live σύνδεσης ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης. Η μεγάλη εικόνα επιτάσσει ότι πρέπει να γίνει πολύ δουλειά, οι Δήμοι, η ΕΥΔΑΠ, οι φορείς. Φτιάχνοντας ένα καινούργιο πρόγραμμα για διασύνδεση, μιλούν για μια επένδυση 200 δισ. παγκοσμίως για να χρηματοδοτηθούν έργα νερού και αποχέτευσης. Όσον αφορά στο τοπικό θέμα, δυστυχώς στη χώρα μας η ανάπτυξη μέσα από τουρισμό δεν λαμβάνει παραμέτρους προετοιμασίας. Το βλέπουμε στην ύδρευση και στον τρόπο που γίνεται η διαχείριση αυτών των πόρων που λείπουν και προκαλούν δυσφήμηση στη χώρα (π.χ. διακοπές νερού σε πολυσύχναστες περιοχές). Πρέπει να ξέρουμε πόσους πόρους έχουμε, πόσους χάνουμε και πόσους ανθρώπους μπορούμε να δεχτούμε ανά περιοχή. Όταν δεν διαθέτουμε ένα σύστημα δευτερογενούς νερού, όταν καθαρίζουμε την πόλη με πόσιμο νερό, όταν κάνουμε πυρόσβεση, αντιλαμβάνεστε ότι είμαστε πίσω. Χρειάζονται υψηλές επενδύσεις και δεν πρέπει να θυμόμαστε το θέμα του νερού όποτε μας χτυπάει την πόρτα η λειψυδρία. Τα νησιά, οι ναυαρχίδες του τουρισμού βρίσκονται σε δεινή θέση.
Γεώργιος Αγριμανάκης
Αναπληρωτής Δημάρχου – Αντιδήμαρχος Διοίκησης & Τουρισμού, Δήμος Ηρακλείου Κρήτης
“Το κράτος πρέπει να κάνει τις μεγάλες επενδύσεις, πρέπει να συνεργαστούμε όλοι μαζί για την αλλαγή κουλτούρας και την επένδυση επαναχρησιμοποίησης νερού. Αυτό που έχει αξία να πούμε είναι ότι για να αναπτυχθεί ο τουρισμός θα πρέπει να σκεφτόμαστε τον βιώσιμο τουρισμό. Εκεί χρειάζεται ολιστική προσέγγιση που δεν θα είναι στημένη στην επόμενη σεζόν αλλά σε βάθος 10ετίας. Ο τρόπος που πρέπει να προσεγγίζουμε το θέμα είναι η βιωσιμότητα. Το ηράκλειο έχει αλλάξει, αλλά έχουμε πρόβλημα με το νερό και τη λειψυδρία. Πέρσι το Ηράκλειο τριπλασίασε τον πληθυσμό του σε 6 μήνες. Η συνεργασία είναι απαραίτητη. Ο δήμος είναι ο συνδετικός κρίκος των κοινωνιών και πρέπει να συνεργαστούμε με τους ιδιώτες. Ο Δήμος Ηρακλείου θα κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την λειψυδρία”.
Βαγγέλης Μαρινάκης
Πρόεδρος Δ.Σ. Αναπτυξιακή Αθήνας Α.Ε.
Νομίζω πλέον ότι πρέπει να είμαστε σε μία φάση αλλαγής κουλτούρας και να πάμε σε μία λογική πώς θα διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα του τουρισμού. Δηλαδή, η Αθήνα ήδη δέχεται πλέον 10 εκατομμύρια τουρίστες.
Νομίζω ο στόχος δεν είναι πλέον πώς θα πάω στους 15, στους 20 αλλά πώς αυτοί που έρχονται, οι οποίοι έρχονται καθόλου τη διάρκεια του έτους, μαζί και με τους μόνιμους κατοίκους να μπορούν να απολαμβάνουν την Αθήνα, τις γειτονιές της, να μπορούν να μοιράζονται τους πόρους που έχουμε, ενέργεια, νερό, απορρίμματα και άρα να απολαμβάνουν την πόλη.
Οπότε πλέον νομίζω πρέπει να πάμε σε αυτή τη φάση του βιώσιμου τουρισμού. Mα από τις πρώτες κινήσεις που είχε κάνει o δήμαρχος της Αθήνας, Χάρης Δούκας ήταν η μελέτη φέρουσας τουριστικής ικανότητας.
Μία μελέτη που δεν ήταν τώρα θεωρία, αλλά με συγκεκριμένο τρόπο μπορούμε να δούμε ποιες γειτονιές μέσα στην Αθήνα δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις. Άρα πήραμε και δεδομένα όχι μόνο γύρω από τον τουρισμό, αλλά και για ενέργεια, για νερό, για απορρίμματα και άλλες παραμέτρους και είδαμε ότι η Αθήνα δεν είναι Βαρκελώνη αυτή τη στιγμή. Ένα άλλο δεύτερο κομμάτι είναι το παρατηρητήριο βιώσιμου τουρισμού που έχει ιδρυθεί και στόχο έχει να μπορούμε να παίρνουμε και δυναμικά δεδομένα, όχι δηλαδή μόνο στατικά σε τήσια βάση, αλλά και έτσι πιο δυναμικές πηγές δεδομένων προκειμένου σχεδόν σε real time χρόνο να βλέπουμε ποιες περιοχές χτυπάνε κόκκινο.
Και πάνω εκεί γίνονται και ενέργειες, ειδικά τώρα, εντάξει, και στο κομμάτι με τα απορρίμματα, μιας και υπάρχει έτσι ένα μεγάλο πρόγραμμα και με αισθητήρες, με smart cities που τρέχουμε. Οπότε, αντίστοιχα το τεχνολογικό κομμάτι, τεχνητή νοημοσύνη, αισθητήρες που αφορούν και το κομμάτι της ύδρευσης, μας δίνει πάρα πολλές δυνατότητες. Πέραν όλων αυτών των ενέργειών, γύρω από το κομμάτι του νερού, θέλω να τονίσω επίσης υπάρχουν δράσεις που γίνονται σε πάρκα και πλατείες στην Αθήνα, που είναι στο πλαίσιο και ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Δρ. Νικόλαος Υφαντής
Αντιπρόεδρος & CTO, SYCHEM
“Bλέπουμε ακραία φαινόμενα. Το είδαμε ακόμα και στην Αθήνα, που κάποιοι γελούσαν και έλεγαν είχαμε πλημμυρικά φαινόμενα την ώρα που την προηγούμενη μέρα είχε κηρυχθεί καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω ξηρασίας. Υπάρχει η πηγή του αλμυρού, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως εξαιρετικά.
Ο Δήμος του Μαλεβιζίου ήδη το αξιοποιεί πολύ καλά και πολύ αποτελεσματικά, για να λύσει το δικό του πρόβλημα, σίγουρα μπορεί και το Ηράκλειο, το νερό του αλμυρού φτάνει για όλους. Άρα, τεχνολογικά, και σε επίπεδο Δήμων και ΔΕΥΑ και οι εταιρείες υπάρχουν και η τεχνολογία είναι απολύτως ώριμη, για να μπορέσει να παρέχει υψηλής ποιότητας νερό, γιατί το θέμα δεν είναι μόνο η επάρκεια του νερού, ναι, είναι το προσιτό. Προφανώς, πρέπει να υπάρχει πάνω από όλα επάρκεια, αλλά είναι και η ποιότητα του νερού.
Όταν πάμε σε μια πόλη εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, βλέπουμε και το πρόβλημα της ποιότητας, πέραν της επάρκειας. Τεχνολογικά, οι λύσεις υπάρχουν, είναι μύθος αυτό που λένε για ακριβή αφαλάτωση, δεν είναι ακριβή αφαλάτωση, προφανώς δεν είναι η μόνη λύση, δηλαδή ξεκινάμε από σωστή διαχείριση του νερού, αυτό είναι το άλφα και το ωμέγα, αλλά, πλέον, στο επίπεδο που έχουμε φτάσει και στην περίοδο που είμαστε, όταν η κλιματική κρίση έχει χτυπήσει την πόρτα, η λειψυδεία είναι εδώ, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά ακόμα και σε χώρες που δεν είχαν προβλήματα, όπως η Ιταλία, για παράδειγμα, η Ισπανία, που, πλέον, βάζουν αφαλατώσεις.
Χρειάζεται γρήγορη λύση για να ανακουφίσεις την πίεση στην υδροδότηση. Άρα, πρέπει να τρέξει και η εξοικονόμηση που παίρνουν τα καινούργια δίκτυα, τα σωστά δίκτυα, όλα αυτά όμως παίρνουν πολύ χρόνο για να υλοποιηθούν, αλλά χρειάζονται, ταυτόχρονα, και τα μέτρα, όπως η αφαλάτωση και η ανακύκλωση του νερού. Είναι πραγματικά κρίμα, όπως ανέφεραν οι ομιλητές, να πετάμε πόσιμο νερό, το οποίο μας λείπει, ενώ θα μπορούσαμε να κάνουμε ανακυκλωμένο νερό.
Τώρα, σε αναφορά και το τουριστικό κομμάτι, μπορώ να πω ότι χαίρομαι ιδιαίτερα που είμαι μαζί μας ο κύριος Αγγελόπουλος, ο οποίος, όταν ξεκινήσαμε, ως μία μικρή εταιρεία, είχαμε απευθυνθεί στον ξενοδοχειακό τομέα και είχαμε μία εξαιρετική συνεργασία.
Αλέξανδρος Αγγελόπουλος
Αντιπρόεδρος, Aldemar Resorts
O κ. Αγγελόπουλος, ένας από τους πλέον διακεκριμένους επιχειρηματίες στον χώρο του τουρισμού, με γνώση και επαγγελματισμό, μίλησε για 7 δυσκολίες που διαβλέπει ο ίδιος.
Μεταξύ άλλων είπε “Θα δώσω πολύ ενδιαφέρον στη συζήτηση γιατί έχω ένα διαφορετικό τρόπο να προσεγγίζω τα πράγματα. Νούμερο 1, οι τουριστικοί επιχειρηματίες και ξενοδόχοι είμαστε σε μεγάλο ποσοστό απαίδευτοι. Και δεν είναι μόνο ως προς το νερό, μιλάω ως προς βασικά πράγματα.
Δεν σεβόμαστε τους εργαζόμενους, δεν σεβόμαστε τους πελάτες, δεν σεβόμαστε τους φυσικούς πόρους. Άρα ξεκινάμε με μια δυσκολία ότι πρέπει να μιλήσουμε σε ανθρώπους που δεν είναι απαραίτητο ότι μας ακούνε. Ή δεν ακούνε σίγουρα αυτό που θέλουμε εμείς να τους εκπέμψουμε.
Το δεύτερο είναι ότι σε επίπεδο πόρων, η φυσική πόροι, η ανθρώπινη πόροι θα έπρεπε να έχουν μια ίση διαφορετική αλλά ίση διαχείριση. Ο σεβασμός στους πόρους δημιουργεί συνθήκες μακράς καλής διαδρομής σε όποιο επιχειρηματικό μοντέλο. Άμα δεν σέβεσαι τον άνθρωπο δεν θα έχεις την υπηρεσία. Άμα δεν σέβεσαι το νερό δεν θα δώσεις νερό στον επισκέπτη σου. Δεν έχουμε τέτοιο σεβασμό, δεν έχουμε μάθει να σεβόμαστε τους πόρους.
Τρίτον, δεν έχουμε μάθει να σεβόμαστε τον χρόνο, την αξία του χρόνου.
Αυτό που μας ανήκει ως άνθρωποι, δηλαδή αυτό που έχουμε είναι ο χρόνος, το σήμερα. Δεν ξέρουμε αν θα ζήσουμε 50 ή 70 ή 80 χρόνια, δεν ξέρουμε αν θα προλάβουμε να κάνουμε τα όνειρά μας πραγματικότητα. Την αξία όμως του σήμερα πρέπει να μπορούμε να την πολλαπλασιάζουμε με τον εξής απλό τρόπο.
Αυτό που κάνω σήμερα να αντέχει μια-δύο γενιές. Και επειδή είμαστε γονείς, αν δεν μπορούμε να δούμε τόσο μακρά δεν θα έπρεπε να είμαστε γονείς. Τόσο ακραία και τόσο απλά.
Η επόμενη δυσκολία είναι το χρήμα. Αλλά πολλές από τις λύσεις δεν είναι ότι απαιτούν χρήματα, απαιτούν την πρόβλεψη για να μην κοστίσουν αργότερα.
Αυτό δεν είναι μια δουλειά που είναι δική σας απαραίτητα, είναι δουλειά και των πολιτών, είναι δουλειά και του γονέα στο σπίτι. Έχουμε λοιπόν μια δυσκολία. Έχουμε μάθει ότι όλα λύνονται με χρήματα και την ίδια ώρα έχουμε μάθει ότι δεν έχουμε χρήματα.
Είμαστε πάρα πολύ γνωστικοί και στα δύο. Τη γέφυρα μεταξύ των δύο δεν έχει βρεθεί άνθρωπος να την παρουσιάσει επαρκώς.
Πάω λοιπόν στα δύο τελευταία που είναι πολύ σημαντικά. Οι τεχνικές λύσεις έρχονται να λύσουν ένα πραγματικό πρόβλημα. Σε επιχειρήσεις όπως είναι οι τουριστικές επιχειρήσεις το πραγματικό πρόβλημα εντοπίζεται στο κόστος, στην καθημερινή διαχείριση, στην όποια ανάγκη γεννάει και στην λογική παράλογη απαίτηση του επισκέπτη.
Η διαχείριση υγρών αποβλήτων έγινε βίωμα. Και έγινε βίωμα το 1997.
Το νερό λοιπόν δεν είναι μόνο ότι έχει να μας δώσει θάλασσα, που πλέον υποχρεώνει ακόμα και αυτή τη δύσπιστη χώρα να μπει σε αφαλατώσεις με τρόπο καθυστερημένο και όχι απαραίτητα με την ταχύτητα ή τη μαζικότητα που θα έπρεπε να γίνει. Το κομμάτι των βιολογικών έγινε βίωμα λίγο νωρίτερα. Παρ’ όλα αυτά, νομίζω εδώ είστε πιο κατάλληλοι από εμένα να το πείτε, πολλοί ξενοδοχοί δεν έχουν ακόμα βιολογικό και δεν έχουν ακόμα υποχρεωθεί, ενώ προβλέπεται από τον νόμο για να πάρεις μια περιβαλλοντική άδεια ότι πρέπει να μπορείς να διαχειριστείς τα λύματα σου.
Δεν μπορούμε να χτυπήσουμε τον τουρισμό που είναι όμως και η μεγαλύτερη δυναμική, οικονομική δυναμική που έχει αυτή η χώρα. Την ίδια ώρα έχουμε κορεσμό σε περιοχές, είτε το παραδεχόμαστε είτε όχι.
Και αντί να εστιάζουμε στο να δίνουμε κίνητρα εκσυγχρονισμού στους κορεσμένους και ανάπτυξης στους μη κορεσμένους, κάνουμε μια οριζόντια πολιτική η οποία δεν ακούει ούτε τον πολίτη, ούτε τον επιχειρηματία, ούτε και τους Δήμους. Αυτό δείχνει λοιπόν ότι δεν επικοινωνούμε σωστά.
Photo Credits
©Ελένη Παπαδάκη/PHOTOPRESS Θ&Α Αναγνωστόπουλοι
