Αποκτούν πανελλαδική τραπεζική άδεια και φιλοδοξούν να καλύψουν τα «κενά» των συστημικών τραπεζών
Από τον Κώστα Παπαγρηγόρη
Χρονιά αυξημένων προκλήσεων, αλλά και σημαντικών ευκαιριών, χαρακτηρίζουν οι διοικήσεις των συνεταιριστικών τραπεζών το 2026.
Διαθέτοντας ισχυρά θεμέλια στον κοινωνικό και τοπικό ρόλο, καλούνται να κάνουν το επόμενο μεγάλο βήμα για να μη χάσουν το «τρένο» της ανταγωνιστικότητας. Η προσαρμογή σε ψηφιακές υπηρεσίες, η βελτίωση της διακυβέρνησης και η θωράκιση της χρηματοοικονομικής δομής τους είναι καθοριστικές για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των καιρών και να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα των συνεταιριστικών τραπεζών είναι η ενίσχυση της χρηματοοικονομικής ένταξης για πληθυσμούς με χαμηλά εισοδήματα και για επιχειρήσεις μικρής κλίμακας. Η συμμετοχή των τραπεζών σε τοπικά δίκτυα δημιουργεί πρόσβαση σε βασικές τραπεζικές υπηρεσίες σε κοινότητες που ενδεχομένως αποκλείονται από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα.
Ωστόσο, και παρά την ιστορική ανθεκτικότητα, οι συνεταιριστικές τράπεζες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, με κυριότερες τον αυξανόμενο ανταγωνισμό και την αποδοτικότητα, αλλά και τη διαχείριση των κόκκινων δανείων του παρελθόντος. Η αυξημένη ανταγωνιστική πίεση από μεγάλες εμπορικές τράπεζες και fintech πλατφόρμες καθιστά δύσκολη τη διατήρηση υψηλών αποδόσεων και μεριδίων αγοράς, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων και αυξημένων λειτουργικών δαπανών, ενώ η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελεί σημαντική πρόκληση για την τραπεζική υγεία πολλών συνεταιριστικών ιδρυμάτων.
Η Τράπεζα της Ελλάδος, για παράδειγμα, έχει ζητήσει κατ’ επανάληψη τη μείωση του δείκτη των μη εξυπηρετούμενων στοιχείων ενεργητικού μέσα στα επόμενα χρόνια.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι συνεταιριστικές τράπεζες συνέχισαν και το 2025 να επενδύουν σταδιακά στην ψηφιακή τραπεζική και τις νέες τεχνολογίες, όπως mobile banking και ψηφιακές πλατφόρμες, προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικές και να προσφέρουν καλύτερη εξυπηρέτηση στα μέλη τους.
«Η επιτυχής ενσωμάτωση τέτοιων εργαλείων θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα του θεσμού μακροπρόθεσμα», τονίζει στο ΧΡΗΜΑ επικεφαλής συνεταιριστικής τράπεζας. Στο ερώτημα ποιες είναι οι προοπτικές του κλάδου για το μέλλον και οι βασικοί άξονες της στρατηγικής που πρέπει να υιοθετηθούν, ο ίδιος επικεντρώνεται σε τρία σημεία:
✔ Συνεργασίες και συγκεντρώσεις
Η συγκέντρωση και συγχώνευση μικρότερων τραπεζών σε μεγαλύτερα σχήματα, με στόχο την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, αποτελεί τάση σε χώρες όπως η Γερμανία, ενώ στην Ελλάδα το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η συγχώνευση της Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα και η δημιουργία της CrediaBank, η οποία φιλοδοξεί να καταστεί ο πέμπτος πυλώνας του εγχώριου πιστωτικού συστήματος, με εξαιρετικά δείγματα γραφής μέχρι στιγμής.
✔ Ενίσχυση ρυθμιστικής συμμόρφωσης
Η εφαρμογή υψηλότερων προτύπων διακυβέρνησης και εποπτείας ενισχύει τη σταθερότητα των συνεταιριστικών τραπεζών και βελτιώνει την εμπιστοσύνη των καταθετών τους. Ήδη, νέοι, ισχυροί μέτοχοι συμμετέχουν στο μετοχικό τους κεφάλαιο, επενδύοντας υπερ-απαραίτητα κεφάλαια για τη θωράκισή τους.
✔ Εστίαση στην τοπική ανάπτυξη
Αποτελεί το σημαντικότερο συγκριτικό τους πλεονέκτημα και πυλώνα στρατηγικής. Η επιβίωσή τους περνάει μέσα από τη διατήρηση του κοινωνικού χαρακτήρα, με χρηματοδότηση μικρομεσαίων, αγροτικών και τοπικών επιχειρήσεων, ώστε να υποστηριχθούν οι τοπικές οικονομίες.
Πράσινο φως από την ΤτΕ για απόκτηση πανελλαδικής άδειας
Λίγες μέρες πριν εκπνεύσει το 2024, η Τράπεζα της Ελλάδος έδωσε το «πράσινο φως» για να αποκτήσουν πανελλαδική άδεια οι τέσσερις συνεταιριστικές τράπεζες –Καρδίτσας, Ηπείρου, Χανίων, Θεσσαλίας–, με την προϋπόθεση ότι διαθέτουν ίδια κεφάλαια ύψους 18 εκατ. ευρώ.
Αυτό προβλέπει πράξη της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΤτΕ, σύμφωνα με την οποία το ελάχιστο απαιτούμενο αρχικό κεφάλαιο για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος στην Ελλάδα ορίζεται σε 18 εκατ. ευρώ. Οι συνεταιριστικές τράπεζες, για να πάρουν την πανελλαδική άδεια, θα πρέπει να αναπροσαρμόσουν τα ίδια κεφάλαιά τους προς το ποσό του ελάχιστου αρχικού κεφαλαίου που ορίζεται στην παρούσα πράξη το αργότερο έως την 31η Μαρτίου 2026. Και να υποβάλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος πιστοποιητικό, το οποίο εκδίδεται από δύο ορκωτούς ελεγκτές λογιστές ή από ελεγκτική εταιρεία, ότι διαθέτουν τα απαιτούμενα κεφάλαια.
«Ο στόχος της Τράπεζας Ελλάδος με τη δημιουργία του 5ου τραπεζικού πυλώνα είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Και οι τέσσερις συνεταιριστικές τράπεζες πληρούν τους εποπτικούς δείκτες και εφόσον διαθέτουν τα απαραίτητα κεφάλαια, είμαστε υπέρ του να αποκτήσουν πανελλαδική παρουσία, διότι θα συμβάλλουν στην ενίσχυση του ανταγωνισμού», δήλωσε ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας.
Μάλιστα συμπληρώνει πως όλες διαθέτουν κεφάλαια πάνω από το απαιτητό όριο και υπογραμμίζει ότι «ακόμα και η πιο μικρή συνεταιριστική τράπεζα στην άκρη της Ελλάδος χρησιμοποιεί διεθνή λογιστικά πρότυπα, διαδικασία που δεν είναι αυτονόητη σε όλη την ευρωζώνη».
Aπό το περιοδικό ΧΡΗΜΑ/Αφιέρωμα: Συνεταιριστικές Τράπεζες
