Ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ταχεία διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνουν ραγδαία τη ζήτηση για προγραμματιστές σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί σημαντικές πιέσεις στις επιχειρήσεις, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις επιβραδύνουν την ανάπτυξή τους λόγω έλλειψης εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Μία από τις απαντήσεις στο πρόβλημα αυτό έρχεται από τις πλατφόρμες low-code, οι οποίες, αξιοποιώντας και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, αναλαμβάνουν τη συγγραφή του κώδικα για λιγότερο απαιτητικές εφαρμογές.
Με τον τρόπο αυτό αποδεσμεύεται σημαντικός χρόνος για τους προγραμματιστές, ώστε να επικεντρωθούν σε πιο σύνθετα έργα.
- Το low-code αποτελεί πλέον καθιερωμένη μεθοδολογία ανάπτυξης εφαρμογών χωρίς την ανάγκη εκτενούς συγγραφής κώδικα.
- Οι σχετικές πλατφόρμες μειώνουν σημαντικά τον χρόνο και το κόστος ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων, επιτρέποντας παράλληλα τη συμμετοχή και μη τεχνικού προσωπικού στη διαδικασία παραγωγής εφαρμογών.
- Στόχος είναι η ταχύτερη υλοποίηση λύσεων με ελεγχόμενη ποιότητα, υπό ενιαίο πλαίσιο διακυβέρνησης.
Με την ενσωμάτωση δυνατοτήτων τεχνητής νοημοσύνης τα τελευταία δύο χρόνια, το low-code αποκτά πρόσθετη αξία, καθώς μειώνει σημαντικά τον χρόνο παράδοσης, περιορίζει κατηγορίες σφαλμάτων και διασφαλίζει ποιότητα σε όλο τον κύκλο ζωής της ανάπτυξης λογισμικού, ενισχύει την τεκμηρίωση και τον ποιοτικό έλεγχο, επιτρέπει την άμεση προσαρμογή σε θεσμικές, κανονιστικές και λειτουργικές αλλαγές.
Το low-code, ενισχυμένο με τεχνολογίες παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI), επιταχύνει την ανάπτυξη επιχειρησιακών εφαρμογών, μειώνοντας τον χρόνο υλοποίησης έως και κατά 90%.
Το AI-powered low-code αποτελεί διεθνώς την επικρατούσα προσέγγιση για το επόμενο κύμα ψηφιακής μετάβασης, σε ένα περιβάλλον έντονης έλλειψης διαθέσιμων προγραμματιστών. Παράλληλα, συμβάλλει στη θωράκιση των συστημάτων έναντι κυβερνοεπιθέσεων, στη βελτίωση της ποιότητας του παραγόμενου λογισμικού και στη σημαντική μείωση του κόστους ανάπτυξης.
Τα νέα δεδομένα που φέρνει η πλατφόρμα Jaggle
Ο συγκεκριμένος τομέας παρουσιάζει έντονη ανάπτυξη και σε αυτό το περιβάλλον ξεχωρίζει η πλατφόρμα Jaggle της ελληνικής εταιρείας Comsys. Η λύση αυτή δεν υπολείπεται των αντίστοιχων διεθνών πλατφορμών και υπερτερεί στο γεγονός ότι μπορεί να εγκατασταθεί τοπικά στα συστήματα του προγραμματιστή ή της επιχείρησης και να λειτουργεί αυτόνομα και εκτός σύνδεσης (offline), εφόσον απαιτείται. Αντίθετα, οι περισσότερες ανταγωνιστικές πλατφόρμες λειτουργούν αποκλειστικά σε περιβάλλον cloud. Παράλληλα, το κόστος χρήσης της Jaggle χαρακτηρίζεται πιο ανταγωνιστικό.
Η σημασία και τα οφέλη του low-code για το ελληνικό Δημόσιο
Τα τελευταία χρόνια το Ελληνικό Δημόσιο έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην ανάπτυξη ψηφιακών συστημάτων για την εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων, με βασικό σημείο αναφοράς την ενιαία ψηφιακή πύλη gov.gr. Παράλληλα, η ψηφιοποίηση μεγάλου όγκου έντυπων αρχείων των κρατικών φορέων έχει δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων ψηφιακών υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας ανάπτυξης εφαρμογών και πληροφοριακών συστημάτων, καθώς και τον εκσυγχρονισμό και την ενοποίηση παλαιών υποδομών με τρόπο που να διασφαλίζει ασφάλεια, ποιότητα και έλεγχο κόστους.
Στην πράξη, οι ανάγκες για νέες εφαρμογές, αλλά και για αναβαθμίσεις υφιστάμενων συστημάτων, αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά το προσεχές διάστημα, λόγω απαιτήσεων διαλειτουργικότητας, αξιοποίησης δεδομένων, νέων υπηρεσιών και συνεχών κανονιστικών προσαρμογών. Την ίδια στιγμή, οι δημόσιες επενδύσεις καλούνται να υλοποιηθούν εντός συγκεκριμένων ευρωπαϊκών χρονοδιαγραμμάτων. Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προβλέπει ολοκλήρωση οροσήμων έως τις 31 Αυγούστου 2026 και τελικές πληρωμές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο καταγράφονται ήδη κίνδυνοι καθυστερήσεων και αυξημένες διοικητικές και διαγωνιστικές πιέσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, βασικό ζητούμενο είναι η ελεγχόμενη αύξηση της παραγωγικότητας με ταχύτερη παράδοση εφαρμογών, χωρίς εκπτώσεις σε ζητήματα ασφάλειας, συμμόρφωσης και διακυβέρνησης, αξιοποιώντας παράλληλα τις επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, όπως οι υποδομές του κυβερνητικού νέφους (G-Cloud).
Για το Ελληνικό Δημόσιο, η υιοθέτηση πλατφορμών low-code ευθυγραμμίζεται και με το θεσμικό πλαίσιο που αφορά την κυβερνοασφάλεια (NIS2) και τη ρύθμιση της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης (Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την ΤΝ).
Επιπλέον, η χρήση low-code μπορεί να συμβάλει:
– στην αύξηση της παραγωγικότητας και της αποτελεσματικότητας σε συνθήκες περιορισμένων πόρων
– στη δημιουργία οικονομιών κλίμακας μέσω τυποποίησης και επαναχρησιμοποίησης στοιχείων
– στον κεντρικό έλεγχο ασφάλειας και ποιότητας μέσω μηχανισμών διακυβέρνησης και τεκμηρίωσης
– στην ταχύτερη προσαρμογή σε θεσμικές και κανονιστικές αλλαγές
– στη δυνατότητα ανάπτυξης και συντήρησης εφαρμογών από μη τεχνικό προσωπικό, μειώνοντας το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας
– στην εναρμόνιση με διεθνείς τάσεις για ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, όπου η τεχνητή νοημοσύνη και τα AI code assistants διαμορφώνουν νέες προσεγγίσεις στον Δημόσιο τομέα.
Μια εταιρεία σε συνεχή άνοδο
Με παρουσία στον χώρο του λογισμικού από το 1989, η Comsys έχει διαγράψει μια σταθερά ανοδική πορεία, ενώ από το 2004 έστρεψε στρατηγικά το βάρος της στις λύσεις Customer Experience (CX) για Contact Centers. Έκτοτε έχει υλοποιήσει περισσότερα από 400 έργα σε 22 χώρες, με βασικό πυρήνα δραστηριοποίησης την ελληνική αγορά, υποστηρίζοντας σήμερα περίπου 38.000 θέσεις εργασίας. Το ανθρώπινο δυναμικό της ανέρχεται σε 65 άτομα, εκ των οποίων τα 42 είναι προγραμματιστές.
Η εταιρεία τοποθετείται δυναμικά σε μια παγκόσμια αγορά low-code που εμφανίζει εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης. Σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, ο κλάδος καταγράφει ετήσιο ρυθμό αύξησης 22,5% και αναμένεται να αγγίξει τα 101,68 δισ. δολάρια έως το 2030, τη στιγμή που μόλις το 2019 ο όρος low-code δεν είχε ακόμη καθιερωθεί διεθνώς.
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι έως το 2026 το 70% έως 75% των νέων εφαρμογών θα αναπτύσσεται μέσω low-code πλατφορμών, επιτυγχάνοντας σημαντική επιχειρησιακή αποδοτικότητα και μείωση του χρόνου υλοποίησης έως και κατά 90%.
Ιδιαίτερη βαρύτητα στην πορεία της Comsys έχει η είσοδος του επενδυτικού fund Elikonos στο μετοχικό της κεφάλαιο.
Τον Οκτώβριο του 2021 το Elikonos απέκτησε ποσοστό 25% έναντι επένδυσης 7 εκατ. ευρώ, ενώ έως το 2028 προβλέπεται να εξεταστεί ενδεχόμενο exit, με δικαίωμα προτίμησης υπέρ των υφιστάμενων μετόχων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο fund δραστηριοποιείται κυρίως στον κλάδο των τροφίμων, γεγονός που καθιστά τη συγκεκριμένη επένδυση στον τομέα της Πληροφορικής μια στρατηγική εξαίρεση.
Στον πυρήνα της στρατηγικής της εταιρείας βρίσκεται η συνεχής επένδυση στην έρευνα και ανάπτυξη.
- Η Comsys διαθέτει περίπου το 37% του ετήσιου κύκλου εργασιών της στο R&D, ποσό που αντιστοιχεί σε τουλάχιστον 2 εκατ. ευρώ ετησίως και συνολικά σε 10-11 εκατ. ευρώ τα τελευταία χρόνια, με έμφαση πλέον στη νέα της πλατφόρμα.
Περίπου το 30% των εσόδων της προέρχεται από διεθνείς συνεργασίες, ενώ σημαντικό μέρος του τζίρου της βασίζεται σε επαναλαμβανόμενα έσοδα από υφιστάμενα έργα.
Η εταιρεία δεν διαθέτει τραπεζικό δανεισμό και δεν έχει κάνει χρήση επιδοτήσεων, γεγονός που της επιτρέπει να αναπτύσσεται αποκλειστικά με ίδια κεφάλαια, χωρίς χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις στον ισολογισμό της.
Η πρόταση της Comsys στο Ελληνικό Δημόσιο
Λαμβάνοντας υπόψη τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ελληνικό Δημόσιο, η Comsys κατέθεσε πρόταση για ένα στρατηγικό σχέδιο εφαρμογής AI-powered low-code. Το σχέδιο περιλαμβάνει:
– αξιολόγηση και πιλοτική εφαρμογή της πλατφόρμας Jaggle.eu από δημόσιους φορείς,
– ανάπτυξη εφαρμογών σε οργανισμούς με υψηλή επιχειρησιακή πολυπλοκότητα και κοινωνικό αντίκτυπο,
– υλοποίηση έργων που απαιτούν ταχεία παράδοση,
– μεταφορά τεχνογνωσίας μέσω εκπαίδευσης στελεχών του Δημοσίου και συμμετοχή επιχειρησιακών χρηστών στην ανάπτυξη συστημάτων,
– παραγωγή ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού (computer-based training).
Σύμφωνα με την εταιρεία, η πρόταση πληροί βασικά κριτήρια καταλληλότητας, όπως:
– διακυβέρνηση μέσω τυποποίησης, ελέγχου ποιότητας και ιχνηλασιμότητας,
– υψηλό επίπεδο ασφάλειας με πλήρη διαχείριση δικαιωμάτων και καταγραφή ενεργειών χρηστών,
– ευελιξία εγκατάστασης σε μοντέλα G-Cloud, on-premises ή υβριδικά,
– διασύνδεση με υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα μέσω APIs,
– αυτοματοποιημένη τεκμηρίωση για ανάγκες ελέγχου και παραλαβής έργων, τοπική τεχνική υποστήριξη με λύση συγκρίσιμη με διεθνή προϊόντα της αγοράς.
Παράλληλα, η πλατφόρμα διαθέτει χαρακτηριστικά που στοχεύουν στη μείωση του τεχνολογικού χρέους που συσσωρεύεται διαχρονικά στις εφαρμογές του Δημοσίου και αποτελεί βασικό παράγοντα περιορισμού της απαξίωσής τους.
Γιάννης Λεοντάρης
