Η Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου, αποφάσισε με μεγάλη πλειοψηφία (35-12) ότι ο υπολογισμός του ανατοκισμού στα «κόκκινα» δάνεια του νόμου Κατσέλη πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης – όπως υποστήριζαν οι δανειολήπτες – και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, όπως ζητούσαν οι τράπεζες και οι servicers.
Η δημοσιοποίηση της απόφασης, πριν την καθαρογραφή της, προκάλεσε μια μικρή τραπεζική αναστάτωση στο Χρηματιστήριο.
Κάποιοι έσπευσαν να μιλήσουν για «δημοσιονομικό κραχ» αφού το Ελληνικό Δημόσιο, μέσω του προγράμματος «Ηρακλής» θα επωμιστεί το κόστος της απόφασης.
O Άρειος Πάγος στην προσπάθειά του να ερμηνεύσει το πνεύμα του νομοθέτη, εκείνης της εποχής στον “Νόμο Κατσέλη“, οδηγήθηκαν σε μια παγκόσμια πρωτοτυπία:
- τον υπολογισμό τόκου επί μηνιαίας δόσης.
Ούτε τεχνικά είναι εφικτό (η προσαρμογή του λογισμικού είναι παράλογα ακριβή υπόθεση), ούτε έχει νόημα. Ευκολότερο και πρακτικότερο για τους servicers θα είναι να μηδενίσουν το επιτόκιο, παρά να προσπαθήσουν να υπολογίσουν τους τόκους των δανείων, με τον παραπάνω τρόπο.
Επόμενη ανησυχία των επενδυτών στο Χρηματιστήριο αφορά τις ενδεχόμενες καταπτώσεις των εγγυήσεων Δημοσίου στα senior ομόλογα των τιτλοποιήσεων του “ΗΡΑΚΛΗ”.
Η αδυναμία ανάκτησης του υπολοίπου από «κόκκινα» δάνεια, έσοδα που χρησιμοποιούνται για την αποπληρωμή των senior ομολόγων των τιτλοποιήσεων του Σχεδίου «Ηρακλής», δημιουργεί κίνδυνο για μη πληρωμή κάποιων τιτλοποιήσεων.
ΑΝ και όταν αυτό συμβεί, τα ποσά, θα καλυφθούν μέσω της ενεργοποίησης των κρατικών εγγυήσεων, δηλαδή θα καλυφθούν από την Ελληνική Δημοκρατία, με αντίστοιχη αύξηση του δημόσιου χρέους.
Η αλήθεια είναι κάπως διαφορετική:
- Το Ελληνικό Σχέδιο Προστασίας Περιουσιακών Στοιχείων «ΗΡΑΚΛΗΣ» έχει ήδη προεισπράξει τα fees,τις αμοιβές της συναλλαγής ύψους 3 δις Ευρώ. Επομένως είναι πλήρως καλυμμένος.
- Oι όποιες δυσκολίες, καταπτώσεις κλπ ΑΝ και ΟΤΑΝ εμφανιστούν θα είναι σταδιακές και προφανώς διαχειρίσιμες.
- Tο σύστημα του «Ηρακλή» έχει προβλέψει «liquidity buffers», «μαξιλαράκια ρευστότητας» για να διαχειριστεί τις όποιες δυσκολίες συναντήσουν (και αν συναντήσουν) οι servicers στην αποπληρωμή των ομολόγων.
Η απόφαση -ήρθε με μεγάλη καθυστέρηση 2 και πλέον ετών– έχει σαφή πολιτική και κοινωνική σημασία.
Το τραπεζικό σύστημα της χώρας, σήμερα, είναι πολύ πιο σταθερό από εκείνες τις -αλήστου μνήμης- εποχές και δεν έχει λόγους ανησυχίας.
Ο «Ηρακλής» διαθέτει ρήτρα εξαιρετικών περιστάσεων που μπορεί να αποτελέσει ανάχωμα σε περίπτωση που κινδυνεύσουν οι εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου. Ωστόσο, σε επανυπολογισμό τόκων θα υποχρεωθούν τράπεζες και servicers.
Xιλιάδες δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη,θα ζητήσουν επανυπολογισμό των τόκων και επιστροφή όσων τόκων έχουν πληρώσει όταν αυτοί λογίζονταν επί του συνολικού κεφαλαίου.
- Ενα δάνειο 100.000 ευρώ ο τόκος ετησίως με ένα επιτόκιο 3% δεν ξεπερνά τα 200 ευρώ έναντι 3.000 ευρώ στην περίπτωση που η απόφαση δεν δικαίωνε τους δανειολήπτες
Τράπεζες και servicers υπό την «απειλή» ενός μεγάλου διαχειριστικού κόστους θα αναθέσουν σε συμβουλευτικές εταιρείες που έχουν τη δυνατότητα να επανυπολογίσουν τους τόκους των ενταγμένων στο Νόμο Κατσέλη με τα καινούρια δεδομένα.
- Ωστόσο οι τράπεζες και οι servicers θεωρούν πως η απόφαση αυτή μπορεί να αποτελέσει πρόκριμα και για τους δανειολήπτες που καλύπτονται εν γένει από το πτωχευτικό δίκαιο όπως όσοι έχουν ενταχθεί στον εξωδικαστικό συμβιβασμό με στοιχεία ευαλωτότητας και όσοι έχουν με τα ίδια δεδομένα ρυθμίσει δάνεια διμερώς.
Βεβαίως τούτο δεν γίνεται αυτόματα αλλά οι συγκεκριμένοι δανειολήπτες δεν θα αργήσουν να ζητήσουν και αυτοί τη διενέργεια πιλοτικών δικών καθώς έχουν τα ίδια δεδομένα με εκείνους που εντάχθηκαν στο νόμο Κατσέλη.
Από την άλλη πλευρά, έκθεση της KPMG την οποία επικαλέστηκαν πρόσφατα οι Εταιρίες Διαχείρισης Χρέους κάνει εκτίμηση για πιθανό πρόβλημα σε τιτλοποιήσεις ύψους 1 δισ. ευρώ.
- «Θα πρέπει να επισημανθεί ότι τυχόν αρνητική εξέλιξη της εν λόγω αποφάσεως επηρεάζει κυρίως τα χαρτοφυλάκια HAPS και όχι μόνο τις εκκρεμείς υποθέσεις, αλλά και το υφιστάμενο pay book δημιουργώντας σημαντικό κίνδυνο στις χρηματορροές των τιτλοποιήσεων»
Σύμφωνα με έκθεση της KPMG για λογαριασμό των Servicers που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο, η αρνητική επίπτωση στις τιτλοποιήσεις αναμένεται να φτάσει στο περίπου 1 δισ. Ευρώ, στοιχείο το οποίο θα δημιουργήσει ανεπανόρθωτη ζημία στις τιτλοποιήσεις και πλέον με βεβαιότητα θα επιφέρει ζημία στο Δημόσιο εκ της εγγυήσεως.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι η εν λόγω επίπτωση θα έρθει κυρίως στο paybook και στις συναινετικές ρυθμίσεις που έως σήμερα αποδίδει σύμφωνα με τα αρχικά πλάνα.
