Ήταν περίπου τέτοιες ημέρες πέρυσι όταν η εμφάνιση της DeepSeek γινόταν αφορμή για το μεγαλύτερο ξεπούλημα σε μετοχές κολοσσών τεχνολογίας, ειδικότερα των “Artificial Intelligence giants”. 

Συνοπτικά, θυμίζω πως η εν λόγω εταιρεία –νεοφυής κινεζική– κυκλοφορούσε ένα αναβαθμισμένο μοντέλο, με λιγότερα μεν δεδομένα, αλλά υποπολλαπλάσια χαμηλότερο κόστος από τις αμερικανικές. Με το άνοιγμα της Wall Street, η τιμή της μετοχής της Nvidia, του αμερικανικού κολοσσού ημιαγωγών, κατέγραψε πτώση 13%, που μεταφράζεται σε απώλειες άνω των 400 δισ. δολαρίων. Διακοπές καταγράφηκαν στην πρόσβαση στον ιστότοπο της DeepSeek, καθώς η εφαρμογή που κυκλοφόρησε η κινεζική startup έγινε, μέσα σε λίγες ώρες, η πιο περιζήτητη δωρεάν εφαρμογή που διατίθεται στο App Store της Apple στις ΗΠΑ. 

Ποια ήταν… η λεπτομέρεια που προκάλεσε το sell-off στη Wall Street; Η τεράστια διαφορά στο κόστος, καθώς η κινεζική εταιρεία διευκρίνιζε πως είχε δαπανήσει μόλις 5,6 εκατ. δολ. για την ανάπτυξη του μοντέλου της. Ποσό απειροελάχιστο μπροστά στα δισεκατομμύρια των αμερικανικών κολοσσών, ειδικότερα του δημιουργού του ChatGPT, της ΟpenAI. 

Η αμφισβήτηση της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ από την Κίνα ήταν ο ένας λόγος της ανησυχίας των επενδυτών, που ως χρηματιστηριακή συνέπεια είχε την εξαέρωση συνολικά 1 τρισ. δολ., με τα 750 δισ. από τον S&P 500: μόνο για την Nvidia χάθηκαν πάνω από 590 δισ. δολ., ενώ οι 500 πλουσιότεροι του κόσμου είχαν απώλειες 108 δισ. δολάρια. 

Ο άλλος, σοβαρότερος, λόγος έχει να κάνει με τη συστημική ευστάθεια του χρηματοοικονομικού status των ΗΠΑ, και κατ’ επέκταση της οικονομίας της Δύσης, καθώς οι μεν hyperscalers θα μπορούσε να περικόψουν τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων, πλήττοντας το οικοσύστημα των techs και ΑΙ εφαρμογών. Οικοσύστημα που, ως γνωστόν, λειτουργεί με τεράστια μόχλευση x8 ή ακόμη x10 φορές, στηριζόμενη και σε σύνθετα παράγωγα, τριγωνικά χρηματοδοτικά scales. Φανταστείτε μια πολυώροφη κατασκευή Lego που έχει κοστίσει 1.000 να έχει φτάσει να πωλείται 8.000 και 10.000, και…. αίφνης, αποκαλύπτεται πως τα θεμέλια κοστίζουν 10, άντε 100. Σύνθεση ανάλογης δομής με τα subprimes, μόνο που για τα techs και τα ΑΙ δεν έχει βρεθεί ακόμη ο αντίστοιχος… Μάικλ Μπάρι. 

Η σύνθεση γίνεται ακόμη πιο ακραία από τη στιγμή που περί τις 200 εταιρείες εισηγμένες στο NYSE (κυρίως Nasdaq) έχουν μεγαλύτερη ή μικρότερη έκθεση σε cryptos. H προ ημερών προειδοποίηση του Νουριέλ Ρουμπινί πως στα cryptos «θα γίνει της Αποκαλύψεως» είναι ενδεικτική των παραπάνω. Όχι πως ο «πολύς» οικονομολόγος επιβεβαιώνεται σε όλες τις εκτιμήσεις του, πλην όμως μας δίνει μια αίσθηση του τι διακυβεύεται. 

Το «λουτρό αίματος» της προηγούμενης Τρίτης στη Wall Street για ορισμένους ήταν ένα πρώτο “alert”, με το Anthropic να λειτουργεί σαν πυροκροτητής. Το τελευταίο, και πολυδιαφημισμένο, «εργαλείο» Τεχνητής Νοημοσύνης ήταν η αφορμή για την εξαέρωση δεκάδων δισεκατομμυρίων για την ιστορικών διαστάσεων κατάρρευση (έως 22%) του Thomson Reuters Corp. 

Το πρόβλημα είναι υπαρκτό –το γνωρίζουν άπαντες– και μπορεί να ενεργοποιηθεί ως «ντόμινο» ανά πάσα στιγμή. Όταν το «σύστημα» συνειδητοποιήσει πως τα οικονομικά αποτελέσματα (αποτιμήσεις) δεν δικαιολογούν τα κόστη ή πως η χρηματοδότησή τους δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί, ή ακόμη ότι το απομένον χρηματιστηριακό κεφάλαιο δεν μπορεί να «τιμολογείται» στο ήμισυ του ΑΕΠ της eurozone. Η στροφή, ειδικά, προς τον χρυσό είναι ένα μέτρο προειδοποίησης.

ΑΠΟ ΧΡΗΜΑ WEEK