Θεολόγος Μπόσδας, COO | CCRE Group
Η μετάβαση της ελληνικής αγοράς ακινήτων από τη φάση της ανάκαμψης σε μια νέα περίοδο θεσμικών επενδύσεων αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης στο διεθνές συνέδριο MIPIM στις Κάννες, στο πλαίσιο συζήτησης που διοργάνωσε η CCRE Group στο Greek Pavilion του Enterprise Greece και συντόνισε ο COO της CCRE Group Θεολόγος Μπόσδας.
Στελέχη της διεθνούς αγοράς real estate ανέλυσαν τις προοπτικές της Ελλάδας ως επενδυτικού προορισμού στην ΕΕ, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται στη μετάβαση της ελληνικής αγοράς από την περίοδο της ανάκαμψης σε μια φάση αυξανόμενης συμμετοχής διεθνών θεσμικών κεφαλαίων.
Το ακόλουθο άρθρο επιχειρεί να συνοψίσει τις βασικές τάσεις που διαμορφώνουν σήμερα την ελληνική αγορά ακινήτων.
«Τα τελευταία χρόνια η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε μια περίοδο σταθεροποίησης και σταδιακής επανατοποθέτησης στον διεθνή επενδυτικό χάρτη. Μετά από μια δεκαετία κρίσης και προσαρμογής, η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και οι ρυθμοί ανάπτυξης που υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών. Η εξέλιξη αυτή αντανακλάται πλέον και στην ελληνική κτηματαγορά, η οποία στη μετα-COVID εποχή φαίνεται να περνά σταδιακά από τη φάση της ανάκαμψης σε μια νέα περίοδο μεγαλύτερης θεσμικής ωρίμανσης.
Κατά την προηγούμενη δεκαετία, η ελληνική αγορά real estate αποτέλεσε κυρίως πεδίο ανάπτυξης οπορτουνιστικών επενδυτικών κεφαλαίων τα οποία αξιοποίησαν τις σημαντικές «εκπτώσεις» που προκάλεσε η κρίση στις αποτιμήσεις των ακινήτων. Σήμερα όμως το επενδυτικό προφίλ των ενδιαφερομένων δείχνει να μετατοπίζεται, με όλο και περισσότερα θεσμικά κεφάλαια, επενδυτικά funds και διεθνείς οργανισμούς να εξετάζουν την Ελλάδα ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής τοποθέτησης μακροχρόνιου επενδυτικού ορίζοντα στην ΕΕ.
Η μεταβολή αυτή συνδέεται άμεσα με τη βελτίωση των μακροοικονομικών θεμελιωδών της χώρας. Η Ελλάδα ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα από το 2023, με τις προβλέψεις για την οικονομική της ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια να παραμένουν υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ. Παράλληλα, οι άμεσες ξένες επενδύσεις (FDI) καταγράφουν σταθερή άνοδο, με σημαντικό τους ποσοστό να κατευθύνεται σε τομείς που συνδέονται με την ανάπτυξη ακινήτων, με τον τουρισμό να αποτελεί ακόμα την αιχμή του δόρατος και τους υπόλοιπους κλάδους να ακολουθούν με ελαφρά υστέρηση, γεγονός που ήδη υποδεικνύει τους πρόσφορους τομείς για τις αρχικές τοποθετήσεις στη νέα φάση θεσμικών επενδύσεων.
Η ενίσχυση όμως της εμπιστοσύνης των επενδυτών έχει οδηγήσει και σε μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται πλέον η ελληνική αγορά. Για πολλούς διεθνείς επενδυτές, η Ελλάδα δείχνει να μην αποτελεί πια μια αγορά ευκαιριών, αλλά μια αγορά ικανή να προσελκύσει θεσμικά κεφάλαια για επενδυτικά σχήματα μακροπρόθεσμης τοποθέτησης.
Ωστόσο, η νέα αυτή φάση διαμορφώνει και διαφορετικές προκλήσεις. Ο βασικός προβληματισμός σήμερα δεν είναι η διαθεσιμότητα κεφαλαίων. Είναι η έλλειψη επενδύσιμων έργων σε επαρκή κλίμακα. Οι θεσμικοί επενδυτές που «σκανάρουν» πλέον την ελληνική κτηματαγορά αναζητούν συχνά τοποθετήσεις που ξεκινούν από αρκετές δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, κάτι που προϋποθέτει μεγάλες αναπτύξεις και ώριμα χαρτοφυλάκια έργων.
Η δημιουργία τέτοιων επενδυτικών προϊόντων συνδέεται επομένως με την περαιτέρω ωρίμανση της εγχώριας αγοράς ανάπτυξης ακινήτων, τη διαθεσιμότητα μεγάλων εκτάσεων, τη βελτίωση των διαδικασιών αδειοδότησης και τη δυνατότητα υλοποίησης σύνθετων έργων (σε νομικό και τεχνικό επίπεδο) με υψηλά πρότυπα ποιότητας, εκτελεσιμότητας και διαφάνειας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συνεχίζει να παρουσιάζει η εξέλιξη του κλάδου της φιλοξενίας. Παρ’ότι η Ελλάδα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης, η αγορά ξενοδοχείων μετασχηματίζεται, προετοιμαζόμενη για την επόμενη φάση της. Παρατηρείται αυξανόμενο ενδιαφέρον για branded hospitality projects, για αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων και για την ανάπτυξη νέων τουριστικών υποδομών που συνδυάζουν υψηλή ποιότητα υπηρεσιών με μακροπρόθεσμη επενδυτική προοπτική.
Όλα τα παραπάνω ζητήματα αποτέλεσαν αντικείμενο συζήτησης στο διεθνές συνέδριο MIPIM που πραγματοποιήθηκε στις Κάννες τις περασμένες ημέρες, στο πλαίσιο εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στο Greek Pavilion.
Στη σχετική συζήτηση που διοργάνωσε η CCRE Group και συντόνισε ο COO της εταιρείας Θεολόγος Μπόσδας, συμμετείχαν στελέχη από τον χώρο των επενδύσεων, της ανάπτυξης ακινήτων και της διαχείρισης ξενοδοχειακών assets, εξετάζοντας ακριβώς τη μετάβαση της ελληνικής αγοράς σε μια πιο ώριμη και θεσμική επενδυτική πραγματικότητα. Καταλυτική στη συζήτηση αποτέλεσε η συμμετοχή εκπροσώπου του Enterprise Greece, του επίσημου φορέα προσέλκυσης επενδύσεων και προώθησης εξαγωγών της χώρας, παρουσιάζοντας τις πρωτοβουλίες που υλοποιούνται για την ενίσχυση της διεθνούς επενδυτικής παρουσίας της Ελλάδας.
Κοινή διαπίστωση ήταν ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον ισχυρά θεμελιώδη στοιχεία που μπορούν να στηρίξουν μεγαλύτερης κλίμακας επενδύσεις στον χώρο των ακινήτων. Παράλληλα όμως υπογραμμίστηκε η σημασία της πειθαρχίας στην υλοποίηση έργων, της δημιουργίας επενδυτικών προϊόντων που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των διεθνών κεφαλαίων και της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Η γεωγραφική θέση της χώρας, η εκτεταμένη ακτογραμμή με τη μοναδική εγγύτητα της από τα περισσότερα σημεία της ενδοχώρας, η αναβάθμιση των υποδομών και η αυξανόμενη διεθνής προβολή της Ελλάδας ως τουριστικού και επενδυτικού προορισμού δημιουργούν μια ιδιαίτερα ευνοϊκή συγκυρία για την περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς real estate.
Στο νέο αυτό επενδυτικό περιβάλλον, η πρόκληση για την ελληνική αγορά δείχνει να στρέφεται από την προσέλκυση κεφαλαίων στην δημιουργία επενδύσιμων έργων που μπορούν όχι μόνο να απορροφήσουν κεφάλαια πολλαπλάσιου μεγέθους από αυτά που επενδύονταν μέχρι τώρα αλλά κυρίως να στηρίξουν μια βιώσιμη και μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή πορεία.
Η μετάβαση από την ανάκαμψη στη θεσμική επένδυση φαίνεται λοιπόν να αποτελεί το επόμενο ορόσημο για την ελληνική αγορά ακινήτων το οποίο θα καθορίσει τον ανερχόμενο ρόλο της Ελλάδας ως επενδυτικού κόμβου θεσμικών κεφαλαίων στην ΕΕ.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο περίπτερο της Ελλάδας (Greek Pavilion) στην MIPIM, το οποίο συντονίζει το Enterprise Greece συγκεντρώνοντας κάθε χρόνο ολοένα και αυξανόμενο αριθμό από φορείς, επενδυτές και εταιρείες της αγοράς ακινήτων με στόχο την προώθηση της Ελλάδας ως διεθνούς επενδυτικού προορισμού.
Με τη διαρκή και δυναμική παρουσία του, η πρωτοβουλία του Enterprise Greece εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια ανάδειξης της ελληνικής αγοράς ακινήτων ως ενός από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους επενδυτικούς προορισμούς στην ΕΕ, ακόμη και υπό τις τρέχουσες γεωπολιτικές αβεβαιότητες της ΝΑ Μεσογείου.»
