«Από τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες έως την ενέργεια, το EU SPACE δίνει ώθηση σε περισσότερους τομείς από όσους φαντάζεστε», αναφέρει χαρακτηριστικά στη συνέντευξη που ακολουθεί η κ. Fiammetta Diani, Επικεφαλής του Τμήματος Αγοράς, Downstream και Καινοτομίας του EUSPA.
Το Διαστημικό Πρόγραμμα της ΕΕ θεωρείται επένδυση για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, γιατί;
Το Διαστημικό Πρόγραμμα της ΕΕ αποτελεί στρατηγική επένδυση διότι εξασφαλίζει στην Ευρώπη διαστημικές υποδομές κορυφαίου επιπέδου, όπως τα Galileo, Copernicus, GOVSATCOM και SSA, και παράλληλα δημιουργεί σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Σύμφωνα με την EU SPACE MARKET REPORT, που δημοσίευσε πρόσφατα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για το Διαστημικό Πρόγραμμα της ΕΕ, η παγκόσμια αγορά δορυφορικής πλοήγησης GNSS αναμένεται να δημιουργήσει σωρευτική αξία 4,8 τρισ. ευρώ την περίοδο 2024-2034. Επιπλέον, το τμήμα της αγοράς που ασχολείται με την Παρατήρηση της Γης προβλέπεται να σημειώσει ισχυρή ανάπτυξη. Επενδύοντας σε αυτές τις δυνατότητες, η Ευρώπη ενισχύει την καινοτομία, δημιουργεί επιχειρηματικές ευκαιρίες για τις εταιρείες της ΕΕ και θωρακίζει τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητά της σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το Διάστημα αποτελεί έναν ταχέως αναπτυσσόμενο οικονομικό τομέα. Ποιες είναι οι μελλοντικές τάσεις που καταγράφονται στην Έκθεση για την Αγορά Διαστήματος της ΕΕ;
Η Έκθεση Αγοράς του Διαστήματος από τoν EUSPA έχει καθιερωθεί ως βασική πηγή εξειδικευμένης πληροφόρησης για υπευθύνους χάραξης πολιτικής, επιχειρηματίες και μεγάλες εταιρείες. Φέτος, για πρώτη φορά, η Έκθεση προσφέρει ολοκληρωμένη επισκόπηση των βασικών τάσεων στις αγορές της Δορυφορικής Πλοήγησης και της Παρατήρησης της Γης (EO), καθώς και στις εξελισσόμενες των Ασφαλών Δορυφορικών Επικοινωνιών (Secure SATCOM) και της Επίγνωσης της Κατάστασης στο Διάστημα (SSA).
Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Η αγορά Παρατήρησης της Γης αναμένεται να αναπτυχθεί σημαντικά, με τα παγκόσμια έσοδα να αυξάνονται από 3,5 δισ. ευρώ το 2024 σε σχεδόν 8 δισ. ευρώ έως το 2034. Η ανάπτυξη αυτή τροφοδοτείται από την ταχεία άνοδο τομέων όπως η γεωργία και η δασοκομία, καθώς και από την εδραίωση άλλων, όπως η ενέργεια και οι πρώτες ύλες, το κλίμα, αλλά και οι ασφάλειες και οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Στον τομέα της Δορυφορικής Πλοήγησης, τα συνολικά έσοδα αναμένεται να αυξηθούν από 300 δισ. ευρώ σε πάνω από 580 δισ. ευρώ, μεταξύ 2024 και 2034. Η ανάπτυξη της Δορυφορικής Πλοήγησης βασίζεται ολοένα και περισσότερο στις υπηρεσίες, στα ψηφιακά οικοσυστήματα και σε εφαρμογές προστιθέμενης αξίας –και όχι μόνο με τις συσκευές των χρηστών. Βέβαια, η παγκόσμια εγκατεστημένη βάση δεκτών GNSS θα προσεγγίσει τις 10 δισεκατομμύρια μονάδες το 2034.
Επιπλέον, οι Ασφαλείς Δορυφορικές Επικοινωνίες (Secure SATCOM) και η Επίγνωση της Κατάστασης στο Διάστημα αναδεικνύονται σε βασικούς παράγοντες ανθεκτικότητας, επιχειρησιακής συνέχειας και εθνικής κυριαρχίας σε δραστηριότητες μη στρατιωτικού, καθώς και κυβερνητικού χαρακτήρα.
Πώς συνδέονται οι διαστημικές και δορυφορικές τεχνολογίες με τον ασφαλιστικό τομέα;
Στον ασφαλιστικό τομέα συνδέονται τόσο με την αυξημένη έκθεση σε φυσικούς κινδύνους όσο και με την εισαγωγή διαρκώς εξελισσόμενων κανονιστικών απαιτήσεων, που επιβάλλουν μεγαλύτερη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα και διαφάνεια. Τα παραδοσιακά μοντέλα κινδύνου βασίζονταν σε ιστορικά δεδομένα για την πρόβλεψη μελλοντικών συμβάντων. Ωστόσο, η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής έχει καταστήσει τα μοντέλα αυτά λιγότερο αξιόπιστα. Αντίθετα, οι διαστημικές τεχνολογίες επιτρέπουν ακριβέστερες προσεγγίσεις και μεγαλύτερη προγνωστική ικανότητα και αναδεικνύονται σε στρατηγικούς καταλύτες της χρηματοοικονομικής και ασφαλιστικής ανθεκτικότητας.
Τα δεδομένα Παρατήρησης της Γης μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τη μοντελοποίηση κινδύνου, παρέχοντας αξιόπιστες μετρήσεις για φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, μεταβολές χρήσεων γης και την κατάσταση της βλάστησης. Τα έσοδα της παγκόσμιας αγοράς δεδομένων και υπηρεσιών EO για τους τομείς των ασφαλίσεων και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών αναμένεται ότι θα υπερδιπλασιαστούν κατά την επόμενη δεκαετία, από περίπου 300 εκατ. ευρώ το 2024 σε σχεδόν 700 εκατ. ευρώ έως το 2034. Τα έσοδα που συνδέονται με τη μοντελοποίηση κινδύνων από φυσικές καταστροφές αναμένεται να ανέλθουν σε 200 εκατ. ευρώ έως το 2034.
Ποιος είναι ο ρόλος του GNSS στον χρονισμό και τον συγχρονισμό στα χρηματοοικονομικά και σε άλλους σύγχρονους κλάδους της οικονομίας;
Ο χρονισμός βάσει GNSS έχει καταστεί βασικός πυλώνας της επιχειρησιακής συνέχειας. Ο χρονισμός GNSS επιτρέπει την ακριβή χρονοσήμανση συμβάντων και την ιχνηλασιμότητα συναλλαγών υψηλής ταχύτητας. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χρησιμοποιούν ρολόγια συγχρονισμένα μέσω GNSS για να διασφαλίζουν τη σωστή χρονική αλληλουχία των συναλλαγών, να εντοπίζουν περιστατικά απάτης και να συμμορφώνονται με κανονιστικές απαιτήσεις, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη στις ψηφιακές χρηματοπιστωτικές αγορές.
Επίσης, ο ακριβής χρονισμός και συγχρονισμός που παρέχει το GNSS αποτελεί τη βάση κρίσιμων λειτουργιών στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, υποστηρίζοντας την ακεραιότητα των συστημάτων και τον αυτοματισμό σε περιβάλλοντα υψηλής διασυνδεσιμότητας.
Στον τομέα της ενέργειας, τα συστήματα συγχρονίζονται μέσω GNSS για την παρακολούθηση και την προστασία των ηλεκτρικών δικτύων. Οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας βασίζονται σε Μονάδες Μέτρησης Φασιθετών (PMU) με δυνατότητα GNSS, προκειμένου να εντοπίζουν βλάβες σε πραγματικό χρόνο, να εξισορροπούν την ισχύ σε εκτεταμένες γεωγραφικές περιοχές και να διαχειρίζονται πιο αυτοματοποιημένα δίκτυα που ενσωματώνουν ΑΠΕ.
Οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες βασίζονται, αντίστοιχα, στον χρονισμό GNSS για τον συγχρονισμό δικτύων κινητής τηλεφωνίας, κέντρων δεδομένων και συστημάτων έξυπνων πόλεων, εξασφαλίζοντας ανθεκτική και αξιόπιστη συνδεσιμότητα. Η αγορά χρονισμού και συγχρονισμού απέφερε έσοδα άνω των 1,2 δισ. ευρώ το 2024, τα οποία προβλέπεται να υπερβούν τα 1,6 δισ. ευρώ έως το 2034.
Τι δείχνει η Έκθεση Αγοράς του EUSPA για τη θέση της Ευρώπης στην παγκόσμια διαστημική αγορά;
Η Έκθεση καταδεικνύει ότι η Ευρώπη παραμένει παγκόσμιος ηγέτης στην αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων για την παροχή υπηρεσιών και εφαρμογών. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξασφαλίζουν το 42% των παγκόσμιων εσόδων από την Παρατήρηση της Γης, αναλυτικών πληροφοριών από δεδομένα EO και υπηρεσιών υποστήριξης λήψης αποφάσεων. Η Ευρώπη διατηρεί επίσης ισχυρή θέση στη δορυφορική πλοήγηση, ιδίως σε τομείς όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η ναυτιλία και οι πλωτές μεταφορές, καθώς και η διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και η ανθρωπιστική βοήθεια. Οι επενδύσεις της ΕΕ στο διάστημα αποφέρουν απτά οικονομικά οφέλη και καθιστούν τις ευρωπαϊκές εταιρείες ανταγωνιστικές παγκοσμίως.
Πώς στηρίζει ο EUSPA την καινοτομία και την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού διαστημικού τομέα;
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για το Διαστημικό Πρόγραμμα της ΕΕ, EUSPA, στηρίζει την καινοτομία μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων, όπως τα Horizon Europe, CASSINI και Fundamental Elements, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη νέων διαστημικών τεχνολογιών και εφαρμογών. Επίσης, υποστηρίζει την επιχειρηματικότητα στον διαστημικό τομέα, εφαρμόζοντας την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, CASSINI. Παρέχει συμβουλευτική, διευκολύνει την πρόσβαση σε επενδυτικά κεφάλαια και προσφέρει πολύτιμη πληροφόρηση για τις τάσεις της αγοράς.
Μέχρι σήμερα, περισσότερες από 1.000 νεοφυείς, μικρομεσαίες και ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις έχουν υποστηριχθεί από τον EUSPA, και πολλές εξελίχθηκαν σε παγκόσμιους «παίκτες». Αυτό καταδεικνύει ότι ο EUSPA δεν αναπτύσσει μόνο διαστημικές υποδομές, αλλά συμβάλλει καίρια στη διαμόρφωση ενός ισχυρού και ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού διαστημικού οικοσυστήματος.
Πατήστε εδώ και γίνετε συνδρομητής στο περιοδικό
Από το περιοδικό ΧΡΗΜΑ Ιουλίου – Αυγούστου 2026, τ.483
