Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αύξησε την Τετάρτη το επιτόκιο αναφοράς κατά 25 μονάδες βάσης, στο εύρος 3,75%–4%, με ομόφωνη απόφαση της FOMC. Πρόκειται για την πρώτη αύξηση από το 2023, όταν η Fed υπό τον Τζερόμ Πάουελ ολοκλήρωσε τον μεταπανδημικό κύκλο σύσφιξης.

Η κίνηση ήταν σχεδόν πλήρως προεξοφλημένη: το πρωί της Τετάρτης οι αγορές έδιναν πιθανότητα 92,7% για αύξηση 25 μ.β., ελαφρώς χαμηλότερη από το 93,5% της προηγουμένης, σύμφωνα με το FedWatch της CME.

Η μεταστροφή της επιτροπής

Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η ομοφωνία. Στη συνεδρίαση του Ιουλίου, τρία μέλη,η Μπεθ Χάμακ, ο Νιλ Κάσκαρι και η Λόρι Λόγκαν, είχαν διαφωνήσει με τη διατήρηση των επιτοκίων, ζητώντας αύξηση 25 μ.β., όπως προκύπτει από τη σύγκριση των δύο ανακοινώσεων.

Ήταν η πρώτη φορά από τον Σεπτέμβριο του 2016 που τρία μέλη της FOMC διαφώνησαν ταυτόχρονα προς την κατεύθυνση υψηλότερων επιτοκίων. Δύο μήνες αργότερα, η μειοψηφία των «γερακιών» έγινε ομόφωνη πλειοψηφία.

Στην ανακοίνωση, η Fed αντικατέστησε την αναφορά στις «διαταραχές προσφοράς» που είχαν οδηγήσει τις τιμές σε ορισμένους κλάδους (ενέργεια) με τη διατύπωση ότι η σημερινή απόφαση θα στηρίξει την ταχύτερη επιστροφή στον στόχο του 2%.

Η επιτροπή σημείωσε ότι η οικονομική δραστηριότητα επεκτείνεται με σταθερό ρυθμό και ότι, παρά την αυξημένη αβεβαιότητα λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων, η εγχώρια δαπάνη έχει αποδειχθεί ανθεκτική.

Η καταληκτική φράση «Η Επιτροπή θα παραδώσει σταθερότητα τιμών» παρέμεινε.

Το dot plot: μία ακόμη αύξηση το 2026

Δώδεκα από τα 18 μέλη που υπέβαλαν προβλέψεις τοποθετούν το κατάλληλο επιτόκιο για το 2026 στο 4,125% κατά μέσο όρο, δηλαδή μία ακόμη αύξηση 25 μ.β. φέτος. Τέσσερα μέλη βλέπουν 50 μ.β. επιπλέον, ενώ μόνο δύο θεωρούν επαρκές το τρέχον επίπεδο.

Ο ίδιος ο Kevin Warsh σύμφωνα με τα όσα δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου, δεν υπέβαλε δική του πρόβλεψη  εξ ου και οι 18 αντί για 19 τελείες.

Η αγορά πάει πιο μακριά από τη Fed. Η BofA Securities (Στίβεν Ζουνό) αναμένει επιπλέον αυξήσεις τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο, με το σκεπτικό ότι η Fed «ξεκάνει» τις περσινές ασφαλιστικές μειώσεις.

Τα συμβόλαια fed funds αποτιμούν με 50% πιθανότητα για δύο αυξήσεις έως τον Δεκέμβριο, 25% για τρεις και 22% για μόνο μία. Η TD Securities βλέπει συνολικά τρεις αυξήσεις στον κύκλο, με τις επόμενες δύο τον Οκτώβριο και τον Ιανουάριο.

Ο Γουόρς στο βήμα

Ο πρόεδρος της Fed άνοιξε τη συνέντευξη Τύπου με έμφαση στον πληθωρισμό. Επανέλαβε το κριτήριο του Τζάκσον Χολ ότι η Fed πρέπει να είναι βέβαιη πως ο υποκείμενος πληθωρισμός κινείται προς τον στόχο «καθαρά και με επαρκή ταχύτητα» και δήλωσε ότι η FOMC έκρινε πως το κριτήριο αυτό δεν ικανοποιείται.

Ο Γουόρς είπε ότι ο πληθωρισμός είναι υπερβολικά υψηλός για υπερβολικά μεγάλο διάστημα, ότι οι καλοκαιρινές ενδείξεις δεν δείχνουν ουσιαστική βελτίωση των υποκείμενων τάσεων και ότι η προεξάρχουσα εστίαση της Fed είναι η σταθερότητα των τιμών.

Παράλληλα περιέγραψε μια ισχυρή οικονομία:

• ισχυρή παραγωγικότητα, εύρωστες επενδύσεις κεφαλαίου, αγορά εργασίας που συμβαδίζει με το εργατικό δυναμικό.

Τα δεδομένα πίσω από την απόφαση:

• ο πόλεμος στο Ιράν ανέβασε τις τιμές καυσίμων, οδηγώντας τον πληθωρισμό PCE στο 3,7% τον Ιούλιο.

O δομικός PCE ήταν 3,3%, από 3% πριν τον πόλεμο.

Η αύξηση είχε προεξοφληθεί μετά την «γερακίσια» ομιλία στο Τζάκσον Χολ, μια έκθεση για την απασχόληση Αυγούστου που ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες και στοιχεία πληθωρισμού με τον δομικό δείκτη ελαφρώς υψηλότερα από το αναμενόμενο.

Η αντίδραση των αγορών

Οι αγορές αντέδρασαν ως «relief rally». Ο S&P 500 και ο Nasdaq ενισχύθηκαν 0,3% και 0,7% αντίστοιχα στα λεπτά μετά την απόφαση, με τον Dow ουσιαστικά αμετάβλητο, ενώ οι αποδόσεις των Treasuries υποχώρησαν σε όλη την καμπύλη, 1 μ.β. στο 2ετές, 4 μ.β. στο 10ετές και 5 μ.β. στο 30ετές.

Το 10ετές είχε ήδη υποχωρήσει κάτω από το 5% πριν την ανακοίνωση.

Η ερμηνεία της Schwab:

• η Fed διατήρησε την αξιοπιστία της, κάτι που μπορεί να ρίξει ελαφρώς τις μακροπρόθεσμες αποδόσεις.
• Η άνοδος του κόστους δανεισμού μεταφέρεται σταδιακά σε στεγαστικά, καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες.

Το πολιτικό μέτωπο

Η απόφαση έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο. Στις 4 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος Τραμπ ανάρτησε στο Truth Social ότι, αν δεν μειωθούν τα επιτόκια, θα σταματήσει να συναλλάσσεται με τις χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν έλλειμμα.

• Η αύξηση αποτελεί μεταστροφή για τον Γουόρς, τον οποίο διόρισε ο Τραμπ και ανέλαβε τον Μάιο. Eνώ εξεταζόταν για τη θέση, συχνά υπαινισσόταν ότι η Fed θα μπορούσε να μειώσει τα επιτόκια. Το κόστος ζωής έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στις ενδιάμεσες εκλογές, που απέχουν επτά εβδομάδες.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο

Η Fed δεν είναι μόνη. Η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκιά της την περασμένη Πέμπτη για δεύτερη φορά φέτος, η Τράπεζα της Αγγλίας αναμένεται να διατηρήσει την Πέμπτη (με κάποιους αναλυτές να μην αποκλείουν αύξηση λόγω πετρελαίου) και η Τράπεζα της Ιαπωνίας αναμένεται την Παρασκευή να αυξήσει κατά 25 μ.β., στο υψηλότερο επίπεδο 31 ετών.

Για τις ελληνικές τράπεζες, το σκηνικό συγχρονισμένης σύσφιξης σημαίνει παράταση του ευνοϊκού περιβάλλοντος επιτοκιακού περιθωρίου και, μέσω των αμερικανικών αποδόσεων, ανοδική πίεση στο κόστος των ομολογιακών εκδόσεων MREL.