Η «Οικονομική D-Day» ήρθε, αλλά η απόβαση αναβλήθηκε.
Ο Σκοτ Μπέσεντ, αφού επί δέκα ημέρες προετοίμαζε τις αγορές, με κορύφωση το άρθρο του στους Financial Times της Κυριακής, όπου υποσχέθηκε να εξαπολύσει «τη μεγαλύτερη χρηματοοικονομική επίθεση όλων των εποχών», ανέβηκε τη Δευτέρα στο βήμα του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και ανακοίνωσε την «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας» (Operation Economic Outcast).
Το κουμπί των δευτερογενών κυρώσεων, όμως, δεν το πάτησε. Ερωτηθείς γιατί το Treasury δεν επιβάλλει άμεσα τις ποινές, απάντησε ότι η Ουάσινγκτον δίνει στις χώρες μια «περίοδο θεραπείας» για να συμμορφωθούν και ότι το ρολόι «μόλις άρχισε να μετρά».
Η πιο αποκαλυπτική φράση της ημέρας ήταν ρητορική ερώτηση:
- «Γιατί να θέλω να τινάξω στον αέρα το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα;»
Τι περιλαμβάνει το πακέτο
Ο σκληρός πυρήνας δεν είναι οι νέες καταχωρίσεις, αλλά η αρχιτεκτονική.
Το Treasury διεύρυνε τη δυνατότητά του να τιμωρεί ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται ή στηρίζουν πέντε τομείς της ιρανικής οικονομίας: ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, τεχνολογία, χρυσό, αεροπορία και ναυτιλία.
Παράλληλα επέβαλε νέες άμεσες κυρώσεις σε δεκάδες πρόσωπα και οντότητες και κατήργησε τις εξαιρέσεις που επέτρεπαν τη ροή εμβασμάτων προς τη χώρα και την πρόσβαση Ιρανών σε αμερικανικά πανεπιστήμια.
Συνολικά σχεδόν 60 οντότητες συνδεόμενες με το Ιράν μπήκαν στη λίστα, με την κατηγορία της συμμετοχής στο πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα, σε κυβερνοεπιχειρήσεις και σε μεταφορές πετρελαίου, μεταξύ αυτών η Sweet Ocean Industrial του Χονγκ Κονγκ (προμήθεια εξοπλισμού οπτικής λέιζερ) και η κινεζική Shenzhen Huamei, πάροχος της ιρανικής logistics BRE Line.
Στο στόχαστρο μπήκε και δίκτυο μεσαζόντων, εταιρειών και πλοίων του «σκιώδους στόλου» με δραστηριότητα σε ΗΑΕ, Χονγκ Κονγκ, Κίνα, Σιγκαπούρη, Ελβετία και Ευρώπη, που διακινεί ιρανικό αργό και διοχετεύει έσοδα στη Δύναμη Quds των Φρουρών της Επανάστασης.
Τι δεν ανακοινώθηκε
Ούτε προθεσμίες, ούτε ονόματα χωρών.
Ο Μπέσεντ είπε ότι ο Τραμπ τηλεφωνεί προσωπικά σε ξένους ηγέτες με «συγκεκριμένα αιτήματα» διακοπής των δεσμών με την Τεχεράνη, ενώ στελέχη Treasury, State Department και Πενταγώνου πιέζουν τους ομολόγους τους για «άμεση δράση».
Η μόνη απτή δέσμευση: ένα μεγάλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα θα τεθεί σε κυρώσεις έως το τέλος της εβδομάδας, επειδή συναλλάσσεται με το Ιράν. Ποιο, δεν αποκαλύφθηκε.
Το πρώτο «λάφυρο»: Ντουμπάι
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη ένα αποτέλεσμα να επιδείξει. Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι αναστέλλουν κάθε εμπορική και χρηματοοικονομική συναλλαγή με το Ιράν μέχρι νεωτέρας, μετά από αναφερόμενη πυραυλική επίθεση στη χώρα.
Η σημασία είναι μεγαλύτερη από ό,τι δείχνει ο όγκος του διμερούς εμπορίου: το Ντουμπάι λειτουργούσε σε όλη τη διάρκεια του πολέμου ως ζώνη-απομονωτής, όπου Ιρανοί επιχειρηματίες, έμποροι και χρηματοοικονομικοί διαμεσολαβητές συνέχιζαν να δραστηριοποιούνται.
Η πραγματική δοκιμή: Πεκίνο
Η επιτυχία της επιχείρησης δεν θα κριθεί στον Κόλπο. Η Κίνα απορροφά περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού· το 2025 αγόραζε 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Και εδώ υπάρχει ένα δομικό ερώτημα που θέτει το Axios: οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη σημαντικές δευτερογενείς κυρώσεις κατά όσων συναλλάσσονται με το Ιράν, ιδίως στο πετρέλαιο —απλώς τις έχουν εφαρμόσει μόνο εν μέρει.
