Με μια αναφορά σε όσους «δεν βρίσκονται σε αυτή την αίθουσα» επέλεξε να κλείσει την ομιλία του στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μεταφέροντας τη συζήτηση από τους ισολογισμούς των τραπεζών στην πραγματική οικονομία.
- «Εκατομμύρια άνθρωποι και τα περιουσιακά τους στοιχεία βρίσκονται σήμερα στους servicers και, στην πράξη, εκτός οικονομικής δραστηριότητας»,
O υπουργός, τοποθέτησε το ζήτημα όχι ως κοινωνική παρέμβαση, αλλά ως αναπτυξιακή προϋπόθεση: όσο άνθρωποι, ακίνητα και μικρές επιχειρήσεις παραμένουν εκτός παραγωγικής διαδικασίας, ένα τμήμα της οικονομίας μένει «σε αναστολή».
Το τρίπτυχο: κράτος – τράπεζες – servicers
Ο κ. Πιερρακάκης περιέγραψε συγκεκριμένο καταμερισμό ρόλων για τη «διαδρομή επιστροφής» των δανειοληπτών στην οικονομική δραστηριότητα:
• Το κράτος, που ρυθμίζει και συντονίζει, ενισχύοντας ήδη το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των servicers.
• Οι τράπεζες, που καλούνται να ανοίξουν τον δρόμο της επανένταξης: ο δανειολήπτης που ρύθμισε και εξυπηρετεί με συνέπεια τα δάνειά του πρέπει να έχει πρόσβαση σε αναχρηματοδότηση και δεύτερη ευκαιρία με όρους αγοράς.
• Οι servicers, που οφείλουν βιώσιμες ρυθμίσεις και διαφάνεια. «Διαχειρίζονται όχι απλώς χαρτοφυλάκια, αλλά ζωές», υπογράμμισε ο υπουργός.
- «Χωρίς συμπερίληψη, η ανάκαμψη θα “κουτσαίνει”.
- Θα προχωρά, αλλά θα αφήνει πίσω της ένα μέρος της κοινωνίας και μια οικονομία που αφήνει ανθρώπους πίσω είναι άδικη και, εν τέλει, αναποτελεσματική»,
Είναι το στοίχημα της επόμενης δεκαετίας «στοίχημα εντονότερης ανάκαμψης, αλλά εξίσου στοίχημα συμπερίληψης».
79,5 δισ. ευρώ υπό διαχείριση
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δίνουν το μέτρο του ζητήματος στο οποίο αναφέρθηκε ο υπουργός.
Στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026, η ονομαστική αξία των δανείων που διαχειρίζονται οι Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) διαμορφώθηκε στα 79,595 δισ. ευρώ, οριακά μειωμένη κατά 118 εκατ. ευρώ σε σχέση με το τέλος του 2025.
Το μεγαλύτερο μέρος αφορά τα νοικοκυριά:
- τα δάνεια προς ιδιώτες ανέρχονται σε 41,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 25,1 δισ. ευρώ στεγαστικά και 16,2 δισ. ευρώ καταναλωτικά, με τα τελευταία μάλιστα να καταγράφουν αύξηση 45 εκατ. ευρώ στο τρίμηνο.
Τα επιχειρηματικά δάνεια υπό διαχείριση φθάνουν τα 27,8 δισ. ευρώ (εκ των οποίων 9,6 δισ. ευρώ αφορούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις), ενώ οι οφειλές ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων ανέρχονται σε 10,1 δισ. ευρώ.
«Ρευστότητα που περιμένει να γίνει ανάπτυξη»
Η αναφορά στους servicers δεν ήταν το μοναδικό μήνυμα της ομιλίας. Ο υπουργός κάλεσε τις τράπεζες να επιταχύνουν τη χρηματοδότηση της οικονομίας, επικαλούμενος τον λόγο χορηγήσεων προς καταθέσεις:
- «Για κάθε €100 καταθέσεων, οι ελληνικές τράπεζες δανείζουν σήμερα περίπου €70, όταν στην υπόλοιπη Ευρωζώνη ο λόγος πλησιάζει τα εκατό. Αυτό δεν το λέω ως μομφή. Είναι, αντίθετα, το μέτρο της ευκαιρίας. Υπάρχει ρευστότητα που περιμένει να γίνει ανάπτυξη — ένα προνόμιο το οποίο λίγοι στην Ευρώπη διαθέτουν».
- «Από εδώ και πέρα, η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών και ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα πηγαίνουν μαζί. Το ένα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς το άλλο»,
- «O κόσμος θα πιστέψει στο νέο ρόλο των τραπεζών όταν τον δει στη δική του τσέπη»
Σαφής υπαινιγμός στις προμήθειες, τις αποδόσεις των καταθέσεων των μικροκαταθετών και την εξυπηρέτηση σε περιοχές όπου τα καταστήματα έχουν κλείσει.
Θέση στη νέα ευρωπαϊκή τραπεζική αρχιτεκτονική
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Πιερρακάκης τάχθηκε υπέρ της ολοκλήρωσης της τραπεζικής ένωσης και της δημιουργίας ισχυρότερων πανευρωπαϊκών σχημάτων, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι
- «η Ελλάδα δεν θα περιμένει παθητικά να δει πού θα “πέσει” στην αρχιτεκτονική, διεκδικεί θέση».
Περιέγραψε μια τριπλή αποστολή για τις ελληνικές τράπεζες: μεγέθυνση, διεθνοποίηση στον «φυσικό τους χώρο» (Νοτιοανατολική Ευρώπη, Ανατολική Μεσόγειο, Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική) και ταυτόχρονα βαθιά ρίζωση στην εγχώρια αγορά, ως το μοντέλο της «ισχυρής περιφερειακής τράπεζας που χρειάζεται η Ευρώπη».
Κλείνοντας, ο υπουργός κάλεσε το τραπεζικό σύστημα να αναλάβει ρόλο «αρχιτέκτονα της επόμενης φάσης» της ελληνικής οικονομίας:
- «Ο ρόλος που αξίζει στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα δεν είναι του ωφελημένου της ανάκαμψης. Είναι του αρχιτέκτονα της επόμενης φάσης».
Το πολιτικό μήνυμα της ομιλίας συμπυκνώνεται, τελικά, σε μία φράση:
- η επόμενη φάση της ανάπτυξης θα κριθεί από το πόσοι θα μπορέσουν να ξαναμπούν στο παιχνίδι.
