Η τύχη εκατομμυρίων ανθρώπων στη Μέση Ανατολή αλλά και η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας κρέμονται από το αποτέλεσμα των συνομιλιών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν που ξεκινούν το Σάββατο 11 Απριλίου στο Πακιστάν.
H εύθραυστη εκεχειρία των δύο εβδομάδων εξακολουθεί προς το παρόν να ισχύει, ωστόσο οι συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ και η διαφωνία για το αν ο Λίβανος περιλαμβάνεται στη συμφωνία απειλούν να τινάξουν τις συνομιλίες στον αέρα.
Όπως μεταδίδει το ertnews, οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ξεκινήσουν το πρωί του Σαββάτου. Της αμερικανικής αποστολής θα ηγηθούν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ. Ως προς την ιρανική αποστολή, οι πληροφορίες θέλουν επικεφαλής τον πρόεδρο της Βουλής Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος έχει αναδειχθεί σε βασικό συνομιλητή με την Ουάσινγκτον, ειδικά μετά τις απώλειες ηγετικών στελεχών του καθεστώτος από τις πρόσφατες επιθέσεις.
Ωστόσο, η συμμετοχή των Ιρανών είναι αβέβαιη, μετά τις ισραηλινές επιθέσεις που προκάλεσαν πάνω από 300 θανάτους και 1.000 τραυματισμούς στον Λίβανο την Τετάρτη, θέτοντας σε κίνδυνο την εκεχειρία.
Το Πακιστάν, σε ρόλο μεσολαβητή, είχε εξαρχής τονίσει ότι η εκεχειρία θα εφαρμοστεί «παντού, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», κάτι που ωστόσο απέρριψαν στη συνέχεια οι Ισραηλινοί και οι Αμερικανοί. Ο Τζέι Ντι Βανς έκανε λόγο για «παρεξήγηση» σχετικά με το αν ο Λίβανος περιλαμβάνεται στη συμφωνία, αφήνοντας αιχμές ότι το Ισραήλ θα πρέπει να επιδείξει αυτοσυγκράτηση. Επιπλέον, ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν Χαουάτζα Ασίφ χαρακτήρισε χθες βράδυ, μέσω Χ, το Ισραήλ «διαβολικό» και «κατάρα για την ανθρωπότητα», κατηγορώντας το ότι διαπράττει γενοκτονία στον Λίβανο, με το περιβάλλον του Μπενιαμίν Νετανιάχου να χαρακτηρίζει το μήνυμα «επονείδιστο».
Το Στενό του Ορμούζ και τα λοιπά αγκάθια των συνομιλιών
Το περιεχόμενο των συνομιλιών παραμένει ασαφές, καθώς οι δύο πλευρές δεν συμφωνούν ούτε καν στους όρους της εκεχειρίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αναφερθεί σε ένα «σχέδιο 10 σημείων» από το Ιράν ως βάση διαπραγμάτευσης.
Ωστόσο η Τεχεράνη δημοσιοποίησε λίστα με απαιτήσεις όπως:
- αναγνώριση ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ
- άρση όλων των κυρώσεων
- αποζημιώσεις για τις καταστροφές του πολέμου
- δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου.
Την ίδια στιγμή, το αμερικανικό «σχέδιο 15 σημείων» περιλαμβάνει:
- δέσμευση του Ιράν να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα
- παράδοση εμπλουτισμένου ουρανίου
- περιορισμούς στις αμυντικές δυνατότητες
- πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Ως προ το κομβικό ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, παρά την εκεχειρία, το Ιράν φέρεται να ανέστειλε τη διέλευση δεξαμενόπλοιων μετά τις επιθέσεις στον Λίβανο. Ελάχιστα πλοία έχουν καταφέρει να περάσουν, ενώ εκατοντάδες παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο. Ο Τζέι Ντι Βανς προειδοποίησε ότι, αν δεν ανοίξουν τα Στενά, η εκεχειρία θα τερματιστεί, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ απαιτεί από το Ιράν να μην επιβάλει τέλη διέλευσης.
Παρά τις έντονες διαφωνίες, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε «πολύ αισιόδοξος» για την έκβαση των συνομιλιών, υποστηρίζοντας ότι η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται πιο διαλλακτική στις ιδιωτικές επαφές. Αντίθετα, η δημόσια ρητορική της Τεχεράνης είναι εντελώς διαφορετική, με κρατικά μέσα να παρουσιάζουν το Ιράν ως νικητή που ανάγκασε τις ΗΠΑ σε διαπραγματεύσεις.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη κι αν οι συνομιλίες ξεκινήσουν κανονικά, το πιθανότερο είναι να αποτελέσουν μόνο την αρχή μιας μακράς σειράς σκληρών διαπραγματεύσεων.
Σαουδική Αραβία: Επιβεβαιώνει επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές – Σοβαρό το πλήγμα στον αγωγό Ανατολής-Δύσης
Η Σαουδική Αραβία επιβεβαίωσε επιθέσεις σε πετρελαϊκές και ενεργειακές εγκαταστάσεις της, συμπεριλαμβανομένου του στρατηγικής σημασίας αγωγού Ανατολής-Δύσης, όπως μεταδίδει το ertnews.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του κρατικού πρακτορείου Saudi Press Agency (SPA), που επικαλείται ανώνυμο αξιωματούχο του Υπουργείου Ενέργειας, ένας Σαουδάραβας πολίτης σκοτώθηκε και επτά ακόμη τραυματίστηκαν. Δορυφορικές εικόνες που δόθηκαν από το Reuters έδειξαν στήλες καπνού να υψώνονται από το πετρελαϊκό εργοστάσιο του Αμπκάικ της Saudi Aramco την Τετάρτη 8 Απριλίου, ενώ λίγο αργότερα η γαλλική πολυεθνική TotalEnergies ανακοίνωσε ότι καταστράφηκε γραμμή επεξεργασίας στο διυλιστήριο της κοινοπραξίας SATORP στη Σαουδική Αραβία, με συνέπεια την προληπτική διακοπή λειτουργίας των μονάδων. Το διυλιστήριο της SATORP ανήκει στην κοινοπραξία μεταξύ της σαουδαραβικής Aramco και της TotalEnergies.
Οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές του βασιλείου φαίνεται να έχουν σοβαρό αντίκτυπο τόσο στην παραγωγή όσο και στη μεταφορά πετρελαίου. Ο αγωγός της Σαουδικής Αραβίας έχει υποστεί απώλειες περίπου 700.000 βαρελιών ημερησίως. Επιπλέον επιθέσεις σε άλλες εγκαταστάσεις μείωσαν την παραγωγική ικανότητα κατά άλλα 600.000 βαρέλια ημερησίως. Συνολικά, η απώλεια ξεπερνά το 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, εντείνοντας την πίεση στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Τα κράτη του Κόλπου αποφεύγουν τις τελευταίες εβδομάδες να δώσουν πλήρη εικόνα για το μέγεθος των ζημιών που έχουν προκαλέσει οι επιθέσεις του Ιράν σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, ωστόσο σύμφωνα με την αναλύτρια της πλατφόρμας Kpler Αμένα Μπακρ, η συνολική επίπτωση στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου αγγίζει πλέον τα 12,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης θεωρείται κρίσιμης σημασίας, καθώς επιτρέπει τη μεταφορά πετρελαίου παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό μπλοκαρισμένα. Όπως επισημαίνει η Μπακρ, δεν υπάρχει καμία ουσιαστική βελτίωση στη ροή πετρελαίου μέσω των Στενών, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Με κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες να πλήττονται και την προσφορά πετρελαίου να περιορίζεται δραματικά, οι φόβοι για νέα εκτίναξη των τιμών και βαθύτερη παγκόσμια οικονομική κρίση εντείνονται.
