Λίγο έως πολύ, ήταν αναμενόμενη η πρώτη αντίδραση των traders στις αγορές, σχεδόν αντανακλαστικά, με την είδηση των χτυπημάτων στο Ιράν. Η αυστηρή γλώσσα του Τραμπ την Παρασκευή, συνδυαστικά με τις προειδοποιήσεις των πρεσβειών της Ουάσιγκτον, του Τελ Αβίβ κ.ά. να εγκαταλείψουν το Ιράν και να μην επισκέπτονται την επίμαχη περιοχή, είχαν σημάνει συναγερμό (και) στις αγορές από το μεσημέρι-απόγευμα της ημέρας.
Από τους δείκτες-«αισθητήρες» ήταν αυτός των διεθνών αερομεταφορών, που, από το απόγευμα της ίδιας ημέρας, έπεφτε σε… κενό αέρος 4,29%, διορθώνοντας προς τις 359,75 μονάδες, προϊδεάζοντας για όσα θα ακολουθούσαν το Σαββατοκύριακο. Ακολούθησε το εύρος των αντι-χτυπημάτων της Τεχεράνης σε χώρες του Κόλπου, με συνέπεια την αναστολή πτήσεων από αεροδρόμια του Ντουμπάι και του Άμπου Ντάμπι, το «κλείσιμο» του εναέριου χώρου ακόμη και της Σαουδικής Αραβίας –όλα έχουν ως πρώτο «θύμα» τις αερομεταφορές και τον τουρισμό.
Σύμφωνα με τον Henry Harteveldt (αναλυτή στην Atmosphere Research Group), το Ντουμπάι και η Ντόχα συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους κόμβους αερομεταφορών διεθνώς, με τις πρώτες επιπτώσεις από την Κυριακή κιόλας.
Αναπόφευκτο ήταν το “meltdown” της Δευτέρας για τον κλάδο, την ίδια ώρα που το defence… εκτοξευόταν. Όπως άλλωστε είχε συμβεί πρόσφατα, μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, και ευρύτερα, με την περσινή επιχείρηση του Ισραήλ στο Ιράν. Η αγορά των cryptos, που σημειωτέον λειτουργεί αδιάλειπτα, χωρίς διακοπή, το Σαββατοκύριακο λειτούργησε ως ο πρώτος «αισθητήρας» της τακτικής των traders.
Θεαματική ήταν η διόρθωση και για το bitcoin, χαμηλότερα και των 64.000 δολ., στα 63.561 δολ., το μεσημέρι του Σαββάτου, με άνοδο για τον δείκτη VIX/CBOE στις 19,61 μονάδες, του brent στα 72,85 δολ., του χρυσού στις 5.267 δολ., μείωση για τα futures του S&P 500, επιβάρυνση των ναύλων (όπως και των ασφαλίστρων) κ.ά.
Η πρώτη εκτίμηση έκανε αναφορά σε συνέπειες που υπερβαίνουν τις προηγούμενες (γεω)πολιτικές εντάσεις, την επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ, τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, με το consensus των αναλυτών να εστιάζεται στο εύρος των επιπτώσεων στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Κι αυτό γιατί η Τεχεράνη ελέγχει μία από τις σημαντικότερες περιοχές της παγκόσμιας οικονομίας: το Στενό του Ορμούζ. Στη διεθνή ορολογία, το Strait of Hormuz, με το στενότερο σημείο διέλευσης να έχει πλάτος 29 ναυτικά μίλια (54 χιλιόμετρα) είναι ένα, κατά το κοινώς λεγόμενο, «σημείο πνιγμού» (chokepoint), από όπου διέρχεται το ένα τρίτο του υγροποιημένου φυσικού αερίου, το ένα τέταρτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, το ένα τρίτο του αργού κ.ο.κ.
Σύμφωνα με την US Energy Information Administration (EIA), το Στενό είναι “one of the world’s most important oil chokepoints”, συνεκτιμώντας και το γεγονός πως το Πεκίνο απορροφά το 90% των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου.
Προσώρας, η τιμή-βαρόμετρο (brent) δεν ξεπερνά τα 75 δολ., θυμίζοντας πως στον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου (2025) είχε ξεπεράσει τα 80 δολάρια. Πρόκειται για όριο-πρώτο ηχηρό “alert”, που μέχρι τελευταία δεν έχει υπερβεί το «βαρέλι». Θυμίζω ότι, μέχρι και αυτήν την κρίση, το Στενό ουδέποτε είχε κλείσει, παρά τις επανειλημμένες απειλές της Τεχεράνης, με αναλυτές να «δείχνουν» κατά Πεκίνο πλευρά.
Άμεση ήταν η αντίδραση των μελών του OPEC+ (συνεδρίασαν την Κυριακή), εξετάζοντας το ενδεχόμενο αύξησης της παραγωγής. Σχεδόν αντανακλαστική ήταν η αντίδραση των traders: στροφή (και άνοδος) δολαρίου, γιεν, ράλι στην αγορά χρυσού, καθώς οι διαχειριστές κεφαλαίων έσπευσαν να καλύψουν τις θέσεις τους.
AΠΟ ΧΡΗΜΑ WEEK
